|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin telekomünikasyon altyapı ve şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerini takip etmediği ve tahsil etmediği tespit edilmiştir. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nda yer alan tanımlar doğrultusunda, geçiş hakkı, geçiş hakkı sağlayıcısı ve işletmeci gibi kavramlar belirlenmiştir. Kanun, geçiş hakkının kapsamını ve tarafların anlaşma serbestisini düzenlemektedir. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yayımlanan yönetmelik ise, geçiş hakkı ücretlerinin belirlenmesi ve tahsilat süreçlerini kapsamaktadır.
Yapılan incelemelerde, ilgili belediyenin 2024 ve önceki yıllar için geçiş hakkı bedeli tarifesi belirlemediği, dolayısıyla geçiş hakkını kullanan işletmecilerden herhangi bir ücret tahsilatı yapılmadığı ortaya çıkmıştır. İdare, bu durumu kabul ederek, Belediye Meclisi’nin gerekli tarifeleri belirleyeceğini ve geçiş hakkı talep eden firmalardan tahsilat yapılacağını bildirmiştir. Sonuç olarak, belediyenin gelir kaybını önlemek amacıyla, mevzuat hükümleri çerçevesinde geçiş hakkı bedellerinin belirlenmesi ve tahsilatın gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. Bu süreç, telekomünikasyon hizmetlerinin sürdürülebilirliği açısından kritik bir rol oynamaktadır. |
BULGU: Telekomünikasyon Altyapı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedellerinin Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarenin yetki ve sorumluluk alanı içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerinin takip ve tahsil edilmediği görülmüştür.
5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinin (s), (ş) ve (z) fıkralarında; “Geçiş Hakkı”, “Geçiş Hakkı Sağlayıcısı” ve “İşletmeci” tanımlamaları yapılmıştır.
Aynı Kanun’un 22’inci maddesinin birinci fıkrasında “Geçiş hakkının kapsamı” belirlenmiş, 25’inci maddesinde de işletmeci ile geçiş hakkı sağlayıcısının anlaşma serbestisi çerçevesinde geçiş hakkına ilişkin anlaşmalar yapabileceği düzenlenmiştir.
Geçiş hakkı ve bu hakka uygulanacak ücret tarifesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 27.12.2012 tarih 28510 sayılı
Resmî Gazete’de “Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik” yayımlanmıştır.
Yönetmelik’te işletmeci ve geçiş hakkı sağlayıcısının geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları, belirlenen ilkeler doğrultusunda serbestçe yapabileceği, anlaşma yapmaya ve geçiş hakkına ait ücretlerin tahsiline ise geçiş hakkına konu olan taşınmazın sahibi veya taşınmaz üzerinde hak sahibi olanların yetkili olduğu ifade edilmiştir. 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere geçiş hakkı ücretleri tarifesi Yönetmelik’e eklenmiş olup geçiş hakkı ücretinin Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi’nde belirtilen fiyatları aşamayacağı ve bu fiyatların her mali yılın başında Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi oranında artırılacağı hüküm altına alınmıştır.
Buna göre belediyeler tarafından tarifede tavan olarak belirtilen tutarlara da riayet edilmek suretiyle geçiş hakkı talep eden telekomünikasyon firmalarından tahsil edilmek üzere geçiş hakkı ücreti belirlenmesi ve bu ücretlerin geçiş hakkını kullanan işletmecilerden tahsil edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Belediye Meclisi tarafından 2024 ve önceki yıllar için ücret tarifesinde geçiş hakkı bedeli belirlenmediği, geçiş hakkını kullanan işletmecilerden herhangi bir tahakkuk ve tahsilat işlemi de yapılmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve telekomünikasyon altyapı ve şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin alınmasıyla ilgili olarak Belediye Meclisi tarafından gerekli tarifelerin belirleneceği ve geçiş hakkı talep eden firmalardan gerekli tahsilatların yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin gelir kaybına uğramaması için, mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, telekomünikasyon altyapı ve şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin Belediye Meclisi tarafından belirlenerek tahakkuk ve tahsilinin sağlanması gerekmektedir.