|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediyenin sabit ve mobil haberleşme altyapısındaki geçiş hakkı bedellerini takip etmediğini ortaya koymuştur. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun ilgili maddelerinde “Geçiş Hakkı”, “Geçiş Hakkı Sağlayıcısı” ve “İşletmeci” tanımları yapılmış, geçiş hakkının kapsamı ve taraflar arasındaki anlaşma serbestliği düzenlenmiştir. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, geçiş hakkı ücret tarifesinin belirlenmesi amacıyla 2012 yılında bir yönetmelik yayımlamıştır. Bu yönetmelik, işletmecilerin geçiş hakkı ile ilgili anlaşmalarını belirlenen ilkeler doğrultusunda serbestçe yapabileceğini belirtmektedir.
Yönetmelikte, geçiş hakkı ücretlerinin tahsilatının taşınmaz sahipleri tarafından yapılması gerektiği vurgulanmıştır. 2014 yılından itibaren geçiş hakkı ücretleri tarifesi belirlenmiş ve bu ücretlerin her mali yıl başında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi oranında artırılması öngörülmüştür. Ancak yapılan incelemelerde, belediyenin geçiş hakkı bedeli için bir tarife belirlemediği ve bu gelirlerin tahakkuk ve tahsilatını gerçekleştirmediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, belediyenin 2022 yılı içinde geçiş hakkı bedeli tahakkuk ve tahsilatı yapmaması, önemli bir gelir kaybına yol açmaktadır. Bu durumun düzeltilmesi için gerekli adımların atılması gerekmektedir. |
BULGU: Telekomünikasyon Altyapı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedellerinin Alınmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediyenin yetki ve sorumluluk alanı içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerinin takip ve tahsil edilmediği görülmüştür.
5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinin (s), (ş) ve (z) fıkralarında; “Geçiş Hakkı”, “Geçiş Hakkı Sağlayıcısı” ve “İşletmeci” tanımlamaları yapılmıştır.
Aynı Kanun’un 22’inci maddesinin birinci fıkrasında “Geçiş hakkının kapsamı” belirlenmiş, 25’inci maddesinde de işletmeci ile geçiş hakkı sağlayıcısının anlaşma serbestisi çerçevesinde geçiş hakkına ilişkin anlaşmalar yapabileceği düzenlenmiştir.
Geçiş hakkı ve bu hakka uygulanacak ücret tarifesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 27.12.2012 tarih 28510 sayılı Resmi Gazete’de “Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik” yayımlanmıştır.
Yönetmelik’te işletmeci ve geçiş hakkı sağlayıcısının geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları, belirlenen ilkeler doğrultusunda serbestçe yapabileceği, anlaşma yapmaya ve geçiş hakkına ait ücretlerin tahsiline ise geçiş hakkına konu olan taşınmazın sahibi veya taşınmaz üzerinde hak sahibi olanların yetkili olduğu ifade edilmiştir. 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere geçiş hakkı ücretleri tarifesi Yönetmelik’e eklenmiş olup geçiş hakkı ücretinin Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi’nde belirtilen fiyatları aşamayacağı ve bu fiyatların her mali yılın başında Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) oranında artırılacağı hüküm altına alınmıştır.
Buna göre belediyeler tarafından tarifede tavan olarak belirtilen miktarlara da riayet edilmek suretiyle geçiş hakkı talep eden telekomünikasyon firmalarından tahsil edilmek üzere geçiş hakkı ücreti belirlenmesi ve bu ücretlerin geçiş hakkını kullanan işletmecilerden tahsil edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde Belediyede geçiş hakkı bedeline yönelik tarifenin belirlenmediği, söz konusu gelirin tahakkuk ve tahsilatının yapılmadığı tespit edilmiştir.
Belediye tarafından 2022 yılı içerisinde altyapı geçiş hakkı bedeli olarak herhangi bir tahakkuk ve tahsilatın yapılmaması belediyenin önemli bir gelirden mahrum kalmasına yol açmakta olup söz konusu gelire yönelik gerekli işlemler yapılmalıdır.