ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediyenin yetki alanındaki sabit ve mobil haberleşme altyapısı ile ilgili geçiş hakkı bedellerinin tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin gerçekleştirilmediğini ortaya koymuştur. 27 Aralık 2012 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelik, bu tür altyapıların taşınmazlardan geçirilmesine dair çeşitli kavramları tanımlamaktadır. Yönetmelik, geçiş hakkı sağlayıcıları ve işletmecilerin, belirlenen ilkeler doğrultusunda serbestçe anlaşmalar yapabileceğini ve geçiş hakkı ücretlerinin sözleşmelerde belirtilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Denetim sonuçlarına göre, belediye, altyapı geçiş hakkı bedellerine ilişkin herhangi bir tahakkuk veya tahsilat işlemi gerçekleştirmemiştir. Bu durum, belediyenin önemli bir gelir kaynağından mahrum kalmasına neden olmaktadır. İlgili telekom firmasıyla yapılan yazışmalarda, sözleşme metni ve geçiş hakkı bedelinin iletildiği bildirilmiş olsa da, firma tarafından sözleşmenin imzalandığına dair herhangi bir belge sunulmamıştır.

Sonuç olarak, kaybedilen gelirin tahsil edilmesi için gerekli adımların atılması ve ilgili işletmelerden, yönetmelik ekinde belirtilen tarifeye uygun olarak altyapı geçiş hakkı bedelinin alınması büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Telekomünikasyon Altyapı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedellerinin Alınmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Belediyenin yetki alanı içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece dair geçiş hakkı ücretlerinin tahakkuk ve tahsiline ilişkin herhangi bir çalışma yapılmadığı görülmüştür.
27.12.2012 tarih ve 28510 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik; elektronik haberleşme altyapısı, elektronik haberleşme şebekesi, geçiş hakkı, geçiş hakkı sağlayıcısı, işletmeci, geçiş hakkı ücreti ve geçiş hakkı ücret tarifesi gibi birçok kavramı tanımlamıştır.
Yönetmelik’te işletmeci ve geçiş hakkı sağlayıcısının geçiş hakkına ilişkin anlaşmaların belirlenen ilkeler doğrultusunda serbestçe yapabileceği, geçiş hakkına ait ücretlerin ödeme şeklinin sözleşmede yer alacağı hüküm altına alınmış ve 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere geçiş hakkı ücretleri tarifesi Yönetmelik’e eklenmiştir.
Yapılan incelemede, Belediye tarafından altyapı geçiş hakkı bedellerine ilişkin herhangi bir tahakkuk ve tahsilat işlemi yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu gelirin tahakkuk ve tahsilinin yapılmaması sonucu, Belediye önemli bir gelirden mahrum kalmaktadır.
Yukarıda yer alan denetim tespiti sonrasında İdare, 27.04.2023 tarih 134520/47 sayılı yazısında ilgili telekom firmasına sözleşme metnini ve geçiş hakkı bedelini ilettiğini ve ilgili tutarın İdare hesabına yatırılmasını talep ettiğini bildirmiş olsa da ilgili telekom firması tarafından sözleşmenin imzalandığına ve geçiş hakkı bedellerinin İdarenin hesabına yatırıldığına dair herhangi bir kanıtlayıcı bilgi ve belge sunulmamış olup denetim tespiti olan hususun devam ettiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, mahrum kalınan bu gelire yönelik gerekli çalışmaların tamamlanması ve ilgili işletmelerden, yönetmelik ekinde belirtilen tarife uyarınca, altyapı geçiş hakkı bedelinin tahsil edilmesi gerekmektedir.