|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin telekomünikasyon altyapı ve şebekelerine ilişkin geçiş hakkı bedellerinin takip ve tahsil edilmediğini ortaya koymuştur. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun ilgili maddeleri, geçiş hakkı, geçiş hakkı sağlayıcısı ve işletmeci tanımlarını içermekte ve bu hakların kapsamını belirlemektedir. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yayımlanan yönetmelik, geçiş hakkı anlaşmalarının serbestçe yapılabileceğini ve bu ücretlerin tahsilatının taşınmaz sahipleri tarafından gerçekleştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Yönetmelikte belirtilen geçiş hakkı ücretleri tarifesi, 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olup, her mali yılın başında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından belirlenen Üretici Fiyatları Endeksi oranında artırılması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemeler, belediyenin bu ücretleri tahsil etmediğini ve dolayısıyla önemli bir gelir kaynağından mahrum kaldığını göstermektedir. Belediyenin gelir tarifesinde yer alan geçiş hakkı ücretleri, gerekli takip ve tahsilat işlemleri yapılmadığı için etkili bir şekilde kullanılmamaktadır. Sonuç olarak, 2022 yılı içerisinde geçiş hakkı bedellerinin tahakkuk ve tahsilatının yapılmaması, belediyenin mali durumunu olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle, ilgili gelirlerin etkin bir şekilde tahsil edilmesi için gerekli adımların atılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Telekomünikasyon Altyapı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedellerinin Alınmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin yetki ve sorumluluk alanı içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerinin takip ve tahsil edilmediği görülmüştür.
5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinin (s), (ş) ve (z) fıkralarında; “Geçiş Hakkı”, “Geçiş Hakkı Sağlayıcısı” ve “İşletmeci” tanımlamaları yapılmıştır.
Aynı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasında “Geçiş hakkının kapsamı” belirlenmiş, 25’inci maddesinde de işletmeci ile geçiş hakkı sağlayıcısının anlaşma serbestisi çerçevesinde geçiş hakkına ilişkin anlaşmalar yapabileceği düzenlenmiştir.
Geçiş hakkı ve bu hakka uygulanacak ücret tarifesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 27.12.2012 tarih 28510 sayılı Resmi Gazete’de “Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik” yayımlanmıştır.
Yönetmelik’te işletmeci ve geçiş hakkı sağlayıcısının geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları, belirlenen ilkeler doğrultusunda serbestçe yapabileceği, anlaşma yapmaya ve geçiş hakkına ait ücretlerin tahsiline ise geçiş hakkına konu olan taşınmazın sahibi veya taşınmaz üzerinde hak sahibi olanların yetkili olduğu ifade edilmiştir. 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere geçiş hakkı ücretleri tarifesi Yönetmelik’e eklenmiş olup geçiş hakkı ücretinin Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi’nde belirtilen fiyatları aşamayacağı ve bu fiyatların her mali yılın başında Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) oranında artırılacağı hüküm altına alınmıştır.
Buna göre belediyeler tarafından tarifede tavan olarak belirtilen miktarlara da riayet edilmek suretiyle geçiş hakkı talep eden telekomünikasyon firmalarından tahsil edilmek üzere geçiş hakkı ücreti belirlenmesi ve bu ücretlerin geçiş hakkını kullanan işletmecilerden tahsil edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Belediyenin yetki ve sorumluluk alanı içinde sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerine belediye gelir tarifesinde yer verildiği ancak söz konusu gelir kaleminin takip ve tahsilinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda belirtilen düzenlemeler ve açıklamalar çerçevesinde Belediye tarafından 2022 yılı içerisinde altyapı geçiş hakkı bedeli olarak herhangi bir tahakkuk ve tahsilatın yapılmaması belediyenin önemli bir gelirden mahrum kalmasına yol açmaktadır. Bu nedenle söz konusu gelirlerin tahahkkuk ve tahsilatına yönelik gerekli işlemler yapılmalıdır.