|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin telekomünikasyon altyapı ve şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerini belirlemediğini ve bu bedellerin tahsilatını gerçekleştirmediğini ortaya koymuştur. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun 22. maddesi, geçiş hakkının tanımını yaparken, bu hakka sahip olanların kamu ve özel mülkiyet alanlarını kullanma yetkisini kapsamaktadır. Ayrıca, 25. madde, geçiş hakkı sağlayıcısı ile işletmeci arasındaki sözleşmelerin mevzuata uygun olarak serbestçe yapılabileceğini belirtmektedir.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 2012 yılında yayımlanan yönetmelik, geçiş hakkı ve ücret tarifesine ilişkin usul ve esasları düzenlemektedir. Yönetmelik, işletmecilerin geçiş hakkı anlaşmalarını serbestçe yapabileceğini ve geçiş hakkı ücretleri için bir üst sınır belirlemektedir. Bu tarifeye göre, geçiş hakkı sağlayıcısı, belirlenen fiyatları aşan taleplerde bulunamaz. Belediye, telekomünikasyon altyapı tesislerinin kurulması ve geçiş hakkı bedellerinin tahsil edilmesi konusunda sorumluluk taşımaktadır. Mevzuat gereği, belediyenin mücavir alanında geçiş hakkı sağlayıcısı olarak hareket etmesi ve bu bedelleri tahsil etmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, telekomünikasyon firmalarından geçiş hakkı ücreti belirlenmesi ve tahsilatların yapılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Telekomünikasyon Altyapı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedellerinin Belirlenmemesi ve Tahsilatın Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından Telekomünikasyon Altyapı ve Şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin belirlenmediği ve dolayısıyla herhangi bir tahsilatın yapılmadığı görülmüştür.
5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Geçiş Hakkı” başlıklı 22′ nci maddesinde; “Geçiş hakkı; elektronik haberleşme hizmeti vermek amacıyla, her türlü elektronik haberleşme alt yapısını ve bunların destekleyici ekipmanlarını, kamu ve/veya özel mülkiyete konu taşınmazların altından, üstünden, üzerinden geçirme ve bu alt yapıyı kurmak, değiştirmek, sökmek, kontrol, bakım ve onarımlarını sağlamak ve benzeri amaçlarla söz konusu mülkiyet alanlarını bu Kanun hükümleri çerçevesinde kullanma hakkını kapsar.” hükmü yer almakta, 25′ inci maddesinde ise, geçiş hakkı sağlayıcısı ile işletmeci arasındaki sözleşmenin mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşulu ile serbestçe yapılabileceği belirtilmektedir.
Geçiş hakkı ve bu hakka uygulanacak ücret tarifesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 27.12.2012 tarih 28510 sayılı Resmi Gazete’de Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik yayımlanmıştır.
Bu Yönetmelik’in “Geçiş hakkına ilişkin anlaşma” başlıklı 8′ inci maddesine göre de, İşletmeci ve Geçiş Hakkı Sağlayıcısı; geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları serbestçe yapabilirler. Yönetmelik’in 9′ uncu maddesinin birinci fıkrasında ise; “Geçiş hakkı kullanımında gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine ait mülkiyet alanları dışında kalan yerler için Geçiş Hakkı Sağlayıcısı tarafından, geçiş hakkını kullanan işletmeciden talep edilen geçiş hakkı ücreti, Geçiş Hakkı Ücret Tarifesinde belirtilen fiyatları aşamaz.” denilmek suretiyle geçiş hakkı ücretleri için bir üst sınır belirlenmiştir. Söz konusu ücret tarifesi 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere Yönetmelik’e eklenmiştir.
İdare, telekomünikasyon altyapı ve şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedelleri ile ilgili olarak, Kayeseri Büyükşehir Belediyesi’nin telekomünikasyon altapı tesislerinin kurulmasını ve geçiş hakkını da kapsayacak şekilde çıkarmış olduğu yönetmelik uyarınca söz konusu bedellerin Büyükşehir Belediyesi tarafından tahsil edildiğini belirtmektedir. Ancak, Belediyenin mücavir alanı içinde kendi tasarrufu ve sorumluluğunda bulunan yerler bakımından geçiş hakkı sağlayıcısı olması ve geçiş hakkı bedellerini tahsil etmesi gerekmektedir.
Yukarıda belirtilen mevzuat ve açıklamalar gereğince, tarifede tavan olarak belirtilen miktarlara da riayet edilmek suretiyle Belediye mülkiyetinde, tasarrufunda veyahut sorumluluğunda olan taşınmazlardan geçiş hakkı talep eden telekomünikasyon firmalarından tahsil edilmek üzere geçiş hakkı ücreti belirlenmesi ve buna göre tahsilatların yapılması gerekmektedir.