ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyeleri’nin telekomünikasyon altyapı ve şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin tahsil edilmediğini ortaya koymuştur. Belediyenin yetki alanında bulunan sabit ve mobil haberleşme altyapısında kullanılan kablo ve benzeri gereçler için geçiş hakkı ücretlerinin takip edilmediği tespit edilmiştir. 27.12.2012 tarihli ve 28510 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik, bu geçiş haklarına ilişkin ücret tarifesi ve denetim usullerini belirlemekte, işletmecilere ve geçiş hakkı sağlayıcılarına serbest anlaşma yapma imkanı tanımaktadır.

Yönetmelik gereği, belediyeler geçiş hakkı sağlayıcısı olarak, tarifede belirtilen tavan ücretlerine uygun şekilde geçiş hakkı talep eden telekomünikasyon firmalarından ücret tahsil etme yükümlülüğündedir. Ancak yapılan incelemelerde, 2022 yılı gelir tarifesinde belirlenen 1,50 TL’lik altyapı geçiş hakkı bedelinin tahsil edilmediği görülmüştür. Bu durum, belediyenin sorumluluk alanındaki yükümlülüklerini yerine getirmediğini göstermektedir.

Belediyenin, geçiş hakkı bedellerinin tahsil edilmesi için gerekli önlemleri alması ve alınmamış bedellerin tahsilatını sağlamak amacıyla gerekli adımları atması önem arz etmektedir. Bu, hem belediyenin mali durumunu güçlendirecek hem de gelecekte benzer sorunların yaşanmasını önleyecektir.

BULGU: Telekomünikasyon Altyapı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedellerinin Tahsil Edilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyenin yetki ve sorumluluk alanı içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerinin takip ve tahsilinin yapılmadığı görülmüştür.
Sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerecin taşınmazlardan geçirilmesiyle ilgili geçiş hakkına, bu hakka ilişkin uygulanacak ücret tarifesine ve Yönetmelik kapsamındaki işlemlerin denetlenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla 27.12.2012 tarih ve 28510 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik, elektronik haberleşme altyapısı, elektronik haberleşme şebekesi, geçiş hakkı, geçiş hakkı sağlayıcısı, işletmeci, geçiş hakkı ücreti ve geçiş hakkı ücret tarifesi gibi birçok kavramı tanımlamış bulunmaktadır.
Aynı Yönetmelik’te işletmeci ve geçiş hakkı sağlayıcısının, geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları belirlenen ilkeler doğrultusunda serbestçe yapabileceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca talep edilecek geçiş hakkı ücretinin Yönetmelik ekinde yer verilen geçiş hakkı ücret tarifesinde gösterilen tutarları aşmamak üzere belirleneceği hükmüne yer verilmiştir.
Belirtilen mevzuat hükümleri gereği belediyeler geçiş hakkı sağlayıcısı sıfatıyla, tarifede tavan olarak belirtilen miktarlara da riayet edilmek suretiyle belediye mülkiyetinde, tasarrufunda veya sorumluluğunda olan taşınmazlardan geçiş hakkı talep eden telekomünikasyon firmalarından tahsil edilmek üzere geçiş hakkı ücreti belirlenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Belediye tarafından 2022 yılı gelir ücret tarifesinde büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde kalan ve ilçe belediyelerin tasarrufunda ve/veya sorumluluğunda olan yerlerde beher metre başına 1,50 TL alt yapı geçiş hakkı bedeli belirlendiği ancak bu kapsamda herhangi bir tahsilat yapılmadığı görülmüştür.
Belediye tarafından, sorumluluk alanındaki bahse konu yükümlülüğü doğuran faaliyetler tespit edilerek, bunlardan alınmamış olan altyapı geçiş hakkı bedellerinin alınması ve ileride ortaya çıkacak olanların alınabilmesi için gerekli önlemlerin alınması uygun olacaktır.