|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyelerinin telekomünikasyon altyapı ve şebekelerinden alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin takip ve tahsil edilmediğini ortaya koymaktadır. Elektronik Haberleşme Kanunu’nun ilgili maddeleri, geçiş hakkı ve bu hakla ilgili anlaşmaların nasıl yapılacağını belirlemekte, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yayımlanan yönetmelik ise bu süreçlerin çerçevesini çizmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, belediye gelir tarifesinde bu ücretlerin yer almadığı ve dolayısıyla tahsilatın gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi, geçiş hakkı bedellerinin tahsilatı için İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne resmi yazı yazıldığını belirtmiş, ancak 2022 yılı içinde herhangi bir tahakkuk veya tahsilat yapılmamıştır. Bu durum, belediyenin önemli bir gelir kaynağından mahrum kalmasına neden olmaktadır. Geçiş hakkı ücretlerinin belirlenmesi ve tahsilat süreçlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi, belediyenin mali durumunu güçlendirmek açısından kritik öneme sahiptir. Sonuç olarak, sabit ve mobil haberleşme altyapısına ilişkin geçiş hakkı ücretlerinin belediye gelir tarifesine dahil edilmesi ve geçmiş yıllara ait bedellerin tahsili için gerekli hukuki adımların atılması gerekmektedir. Bu adımlar, belediyenin mali sürdürülebilirliğini sağlamak için elzemdir. |
BULGU: Telekomünikasyon Altyapı ve Şebekelerinden Alınması Gereken Geçiş Hakkı Bedellerinin Takip ve Tahsilinin Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye’nin yetki ve sorumluluk alanı içinde kalan sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerinin takip ve tahsil edilmediği görülmüştür.
5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu’nun “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinin (s), (ş) ve (z) fıkralarında; “Geçiş Hakkı”, “Geçiş Hakkı Sağlayıcısı” ve “İşletmeci” tanımlamaları yapılmış olup, aynı Kanun’un 22’inci maddesinin birinci fıkrasında geçiş hakkının kapsamı belirlenmiş, 25’inci maddesinde de işletmeci ile geçiş hakkı sağlayıcısının anlaşma serbestisi çerçevesinde geçiş hakkına ilişkin anlaşmalar yapabileceği düzenlenmiştir.
Geçiş hakkı ve bu hakka uygulanacak ücret tarifesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 27.12.2012 tarih 28510 sayılı Resmi Gazete’de “Sabit ve Mobil Haberleşme Altyapısı veya Şebekelerinde Kullanılan Her Türlü Kablo ve Benzeri Gerecin Taşınmazlardan Geçirilmesine İlişkin Yönetmelik” yayımlanmıştır.
Yönetmelik’te işletmeci ve geçiş hakkı sağlayıcısının geçiş hakkına ilişkin anlaşmaları, belirlenen ilkeler doğrultusunda serbestçe yapabileceği, anlaşma yapmaya ve geçiş hakkına ait ücretlerin tahsiline ise geçiş hakkına konu olan taşınmazın sahibi veya taşınmaz üzerinde hak sahibi olanların yetkili olduğu ifade edilmiştir. 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere geçiş hakkı ücretleri tarifesi Yönetmelik’e eklenmiş olup geçiş hakkı ücretinin Geçiş Hakkı Ücret Tarifesi’nde belirtilen fiyatları aşamayacağı ve bu fiyatların her mali yılın başında Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) oranında artırılacağı hüküm altına alınmıştır.
Buna göre belediyeler tarafından tarifede tavan olarak belirtilen miktarlara da riayet edilmek suretiyle geçiş hakkı talep eden telekomünikasyon firmalarından tahsil edilmek üzere geçiş hakkı ücreti belirlenmesi ve bu ücretlerin geçiş hakkını kullanan işletmecilerden tahsil edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede Kamu İdaresi’nin yetki ve sorumluluk alanı içinde sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerine belediye gelir tarifesinde yer verilmediği ve dolayısıyla da söz konusu gelir kaleminin takip ve tahsilinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, Kamu İdaresi tarafından verilen cevapta geçiş hakkı bedellerinin takip ve tahsili için İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne yazı yazıldığı ve gerekli çalışmaların yapıldığı belirtilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından 2022 yılı içerisinde altyapı geçiş hakkı bedeli olarak herhangi bir tahakkuk ve tahsilatın yapılmaması belediyenin önemli bir gelirden mahrum kalmasına yol açmaktadır. İdarenin yetki ve sorumluluk alanı içinde sabit ve mobil haberleşme altyapısı veya şebekelerinde kullanılan her türlü kablo ve benzeri gerece ilişkin geçiş hakkı ücretlerine belediye gelir tarifesinde yer verilerek gerekli takip ve tahsilat yapılmalı, geçmiş yıllara ilişkin bedellerin tahsili için de hukuki süreçler işletilmesi gerekmektedir.