|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, İl Belediyesi Kamu İdaresi tarafından yüklenicilerden alınan teminat mektuplarının toplam tutarı ile bu mektuplara dair muhasebe kayıtlarının birbirini tutmadığını ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 50. maddesi, ekonomik değerlerin muhasebeleştirilmesi gereken durumları belirlemektedir. Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 435. maddesi, teminat mektuplarının alım ve verilmesine ilişkin belgelerin düzenlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından yapılan incelemelerde, toplam 14.912.975,72 TL tutarında teminat mektubunun bulunduğu, ancak muhasebe kayıtlarında yalnızca 14.891.605,56 TL’nin yer aldığı tespit edilmiştir. Bu durum, muhasebe hesaplarında 21.370,16 TL’lik bir eksik kaydın olduğunu göstermektedir. İlgili mevzuat hükümleri dikkate alındığında, teminat mektuplarının idare tarafından alınması ve iade edilmesi süreçlerinde muhasebe kayıtlarının eksiksiz bir şekilde yapılması gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Sonuç olarak, teminat mektuplarının muhasebe biriminde gereksiz yere bekletilmemesi ve her mali yıl sonu kontrol işlemlerinin gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. Bu süreçlerin etkin bir şekilde yürütülmesi, mali şeffaflık ve hesap verebilirlik açısından kritik bir rol oynamaktadır. |
BULGU: Teminat Mektuplarından Muhasebe Kayıtlarına Alınmayanların Bulunması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından ihale mevzuatı kapsamında yüklenicilerden alınan teminat mektuplarının toplam tutarı ile bu mektuplara ilişkin yapılan muhasebe kayıtları toplamının uyuşmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kayıt Zamanı” başlıklı 50’nci maddesinde; bir ekonomik değerin yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirileceği düzenlenmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 910 Alınan Teminat Mektupları Hesabı’na ilişkin “Hesaba İlişkin İşlemler” başlıklı 435’inci maddesinde teminat olarak teslim edilen değerlerin alınıp verilmesinde düzenlenecek belgelere yönelik ayrıntılı düzenlemeler yapılmıştır. Söz konusu madde kapsamında, muhasebe birimleri veznelerine ihale kanunları, vergi kanunları ve diğer mevzuat hükümleri gereğince teminat ve depozito olarak teslim edilen belgeler karşılığında ilgilisine alındı belgesi verileceği belirtilmiştir.
Bu kapsamda, teminat olarak alınan değerlerin teslim alındığında, ilgilisine geri verilmesi veya paraya çevrilmesi gerektiğinde muhasebe işlem fişi düzenlenerek hesaplara kaydedileceği düzenlenmiştir. Teminat olarak alınan değerlerin muhasebe biriminde gereksiz olarak bekletilmesini önlemek için; alınan teminata ait işin sonuçlandırılıp sonuçlandırılmadığının, mevzuatındaki süreler de dikkate alınarak muhasebe birimince takip edileceği ve her mali yılsonunda teminata ilişkin belgeler hakkında kontrol işlemlerinin yapılacağı ifade edilmiştir.
Mali Hizmetler Müdürlüğünden alınan teminat dosyalarının incelenmesi sonucunda; fiili olarak 14.912.975,72 TL teminat mektubu bulunurken, muhasebe kayıtlarında 14.891.605,56 TL tutarında teminat mektubu olduğu, dolayısıyla ilgili muhasebe hesaplarına 21.370,16 TL tutarında eksik kayıt yapıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, ekonomik bir değer olarak mali işlem niteliğinde olan teminat mektuplarının idare tarafından teslim alınması ve iade edilmesi halinde söz konusu işlemlere ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılması gerekmektedir.