ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Çukurova Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen bir yapım işinin kabul süreci incelenmiştir. Geçici kabul ile kesin kabul tarihleri arasında, yüklenici tarafından gerçekleştirilen imalatların fen ve sanat kurallarına uygun olmaması nedeniyle önemli kusur ve eksiklikler tespit edilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddeleri gereğince, yüklenici, teminat süresi boyunca ortaya çıkan kusur ve aksaklıkları gidermekle yükümlüdür. Ancak, bu eksiklikler tamamlanmadan kabul işlemleri sonuçlandırılmıştır.

Yapım işinin geçici kabulü tamamlandıktan sonra, teminat süresi içinde meydana gelen hatalar nedeniyle dış cephe, tavan ve su yalıtımı gibi alanlarda önemli sorunlar ortaya çıkmıştır. Kesin kabul komisyonu, yüklenicinin eksiklikleri gidermeden kabul işlemlerini tamamlamış ve kesin teminatın bir kısmı iade edilmiştir. Üniversite, 2022 ve sonrasında yapılacak işlerde bu tür durumların dikkatle takip edileceğini belirtmiştir.

Sonuç olarak, teminat süresi içinde ortaya çıkan kusur ve eksikliklerin yüklenici tarafından giderilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Eksiklikler tamamlanmadan kabul işlemlerinin sonuçlandırılmaması ve yüklenicinin idareye herhangi bir borcu olmadığının tespit edilmesi durumunda kesin teminatın iade edilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

BULGU: Teminat Süresi İçerisinde Oluşan Kusur ve Eksiklikler Tamamlatılmadan İşin Kabul Edilmesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Çukurova Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından ihalesi yapılan ve sözleşme imzalanan yapım işinin kesin kabul komisyonunca, geçici kabul ile kesin kabul tarihi arasında geçen teminat süresi içerisinde yüklenici tarafından yapılan imalatlarda işin fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmamasından dolayı oluşan ve kesin kabulü engelleyecek olan kusur, hata ve bozukluklar yükleniciye tamamlattırılmadan kabul işleminin sonuçlandırıldığı tespit edilmiştir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Teminat süresindeki bakım ve giderler” başlıklı 43’üncü maddesinde; yüklenicinin işlerin, teminat süresi içindeki bakımını yapmak ve tümünü iyi bir şekilde korumak ve çıkabilecek kusur ve aksaklıkları gidermek zorunda olduğu, bu çerçevede, yapı ve yapıyı oluşturan makine, ekipman ve tesisatın işler halde ve kullanıma hazır biçimde bulunmasını sağlamaya dönük periyodik bakım hizmetlerinin verilmesine ve gerekli hallerde malzeme/parça değişimi yapılmasına ilişkin giderlerin karşılanmasının da yükleniciye ait olduğu, kullanma ve işletme sonucu olmaksızın ortaya çıkan kusur ve aksaklıkların giderilmesi ve teminat süresince işlerin bakım giderlerinin de yükleniciye ait olduğu ifade edilmiştir.
Şartname’nin “Kesin kabul” başlıklı 44’üncü maddesinin beşinci fıkrasının (b) bendinde; işin kesin kabulüne engel herhangi bir durum görüldüğü takdirde, kabulü engelleyen kusur ve eksiklerin kabul komisyonu tarafından bir tutanakla tespit edileceği ve kesin kabul işlemi yapılmaksızın kusur ve eksiklerin giderilmesi için bir süre belirlenerek durumun idareye bildirileceği, idare bu kusur ve eksiklerin tutanakta belirlenen süre içerisinde giderilmesi hususunu yükleniciye tebliğ edeceği, kusur ve eksiklerin yüklenici tarafından giderildiği idarece tespit edildiği takdirde kabul işleminin sonuçlandırılacağı belirtilmiştir.
Yapımı tamamlanan ve Üniversite tarafından geçici kabul işlemleri tamamlanan yapım işinde teminat süresi içerisinde yüklenicinin imalatları fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmamasından dolayı dış cephe, tavan, su yalıtımı gibi imalatlarda önemli hata ve bozukluklar oluşmuştur. Teminat süresi içerisinde oluşan, kullanma sonucu olmaksızın ortaya çıkan bu kusur ve aksaklıklar yükleniciye eksiksiz olarak tamamlattırılmadan kesin kabul komisyonu tarafından kabul işlemleri tamamlanmış ve geçici kabul tutanağının onaylanmasından ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, alınmış olan kesin teminat ve ek kesin teminatların yarısı; kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra ise kalanı, yükleniciye iade edilmiştir.
Üniversite tarafından, yapım işlerinde teminat süresi içerisinde oluşan kusur ve eksiklikler tamamlatılmadan işin kabul edilmesi hususunun 2022 ve sonraki süreçte gerçekleştirilecek olan iş ve işlemlerde hassasiyetle takip edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, kabule uygun görülerek geçici kabulü yapılan ancak, işin teminat süresi içinde ortaya çıkan kusur ve aksaklıkların yüklenici tarafından bakımı ve onarımı yaptırılmalıdır. Eksiklikler giderilmeden, kusur ve hatalara ilişkin gerekli bakım ve onarımların yüklenici tarafından yerine getirildiği idarece tespit edilmediği takdirde kabul işleminin sonuçlandırılmaması gerekmektedir. Ayrıca tüm bu eksiklikler yüklenici tarafından tamamlandıktan ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra kesin teminatın iade edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.