|
ÖZET: Yapılan denetimlerde, İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) iştiraklerinden birinin temizlik hizmeti alımına ilişkin sözleşmesinde cezai hüküm bulunmaması nedeniyle ek mali yükümlülükler doğduğu tespit edilmiştir. 29 Aralık 2023 tarihinde imzalanan sözleşme ile 2024 yılı boyunca temizlik personeli temin edilmesi planlanmış, yüklenici firma toplam 45 personel taahhüdünde bulunmuştur. Ancak, taahhüt edilen personelin eksik temin edilmesi, şirketin mevcut personeline fazla mesai yaptırmasına yol açmıştır.
Sözleşmede belirlenen fazla mesai ücretleri, normal ücretlerden daha yüksek olduğu için şirket, önemli bir mali yükle karşı karşıya kalmıştır. Denetim raporunda yer alan tablo, her ay için temin edilmesi gereken personel sayısı ile temin edilen personel sayısını, brüt ücretleri ve fazla mesai ödemelerini içermektedir. 2024 yılı boyunca toplamda 22.094.488,09 TL’lik bir ödeme yapılması gerektiği ortaya çıkmıştır. Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili maddeleri gereği, ticari faaliyetlerde dikkatli davranılması ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı önem arz etmektedir. Bu bağlamda, sözleşmelere cezai hüküm eklenmesi, ek mali yükümlülüklerin önlenmesi açısından kritik bir gereklilik olarak değerlendirilmektedir. |
BULGU: Temizlik Doğrudan Hizmet Alım İşine İlişkin Sözleşmeye Cezai Hüküm Konulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Yapılan incelemelerde; Şirketin diğer bir İBB iştiraki olan şirketten aldığı, temizlik hizmeti doğrudan hizmet alım işine ilişkin sözleşmeye cezai hüküm konulmaması sebebiyle şirketin ek mali külfete katlandığı görülmüştür.
İdare 29.12.2023 tarihinde diğer bir İBB iştiraki olan şirketle temizlik personeli teminine yönelik 01.01.2024-31.12.2024 tarihlerini kapsayan sözleşme imzalamış ve yüklenici şirket sözleşme kapsamında 44 adet temizlik personeli ile 1 adet proje sorumlusu olmak üzere toplam 45 adet personel taahhüdü vermiştir. Fakat taahhüt edilen personel sözleşme uygulama sürecinde tam olarak temin edilemediğinden şirket temizlik işlerinin yerine getirilebilmesi için temin edilen personele fazla mesai yaptırmak zorunda kalmıştır. Sözleşmede mesai ücretleri normal ücretlerden daha yüksek belirlendiği için aşağıdaki tablodan da görüleceği üzere şirket ek mali külfete katlanmak zorunda kalmıştır.
Tablo 3: Temin Edilen Personel Bilgileri
| Aylar | Temin Edilmesi Gereken Temizlik Personeli Sayısı |
Temin Edilen Temizlik Personel Sayısı |
Brüt Ücret (TL) | Fazla Sürelerle Çalışma Ücreti (TL) | Fazla Mesai (TL) | Resmi Tatil Mesaisi (TL) |
Hafta Tatili Mesaisi (TL) |
Gece Çalışması Farkı (TL) |
Toplam Ödeme (TL) |
| Ocak | 1.024.837,55 | 332.403,54 | 27.199,48 | 96.752,42 | 3.633,08 | 1.484.826,07 | |||
| Şubat | 1.084.130,18 | 101.103,76 | 372.804,21 | 3.072,07 | 1.561.110,22 | ||||
| Mart | 1.171.175,78 | 98.135,61 | 213.471,95 | 934,98 | 1.483.718,32 | ||||
| Nisan | 1.236.620,77 | 84.222,35 | 224.988,53 | 60.254,17 | 623,32 | 1.606.709,14 | |||
| Mayıs | 1.252.203,75 | 105.556,16 | 212.640,87 | 26.713,68 | 311,64 | 1.597.426,10 | |||
| Haziran | 1.164.271,22 | 78.471,36 | 194.831,74 | 28.346,15 | 44,52 | 1.465.964,99 | |||
| Temmuz | 1.594.097,82 | 134.950,08 | 267.677,46 | 35.722,08 | 1.071,68 | 2.033.519,12 | |||
| Ağustos | 1.708.706,16 | 136.686,57 | 303.875,86 | 56.559,96 | 357,22 | 2.206.185,77 | |||
| Eylül | 1.698.287,22 | 137.678,85 | 259.104,14 | 2.095.070,21 | |||||
| Ekim | 1.753.358,76 | 141.151,83 | 247.990,63 | 55.170,80 | 104,17 | 2.197.776,19 | |||
| Kasım | 1.696.798,80 | 147.353,58 | 327.531,77 | 297,70 | 2.171.981,85 | ||||
| Aralık | 1.751.870,34 | 134.453,94 | 303.875,83 | 2.190.200,11 | |||||
| Genel Toplam |
17.136.358,35 | 1.299.764,09 | 3.261.196,53 | 289.966,32 | 96.752,42 | 10.450,38 | 22.094.488,09 |
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Tacir olmanın hükümleri” başlıklı 18’inci maddesinde her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, kamu kaynağı kullanan Şirketin, kaynaklarını ekonomik kullanması konusunda özen yükümlülüğü de bulunmaktadır.
Sonuç olarak ek mali külfetlerle karşılaşmamak için yapılan sözleşmelere cezai hüküm konulması gerekmektedir.