|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin temsil ağırlama giderleriyle ilgili hatalı uygulamaları ortaya koymuştur. İncelemeler sonucunda, mevzuatın belirlediği harcama sınırlarının aşılarak, düğünlerde çeyrek altın ve bazı kişilere hediye olarak bal ve kaşar peyniri alımları yapıldığı tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14. maddesi, belediyelerin görev ve yetkilerinin mahalli ihtiyaçlarla sınırlı olduğunu belirtirken, 60. maddede temsil ve ağırlama giderlerinin belediye giderleri arasında yer aldığı ifade edilmektedir. Ayrıca, belediye başkanının bu ödenekleri kullanma yetkisi bulunmaktadır.
Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri Yönetmeliği, kamu kaynaklarının hediye verme amacıyla kullanılamayacağını ve resmi günler dışında çiçek veya çelenk gönderilemeyeceğini vurgulamaktadır. Cumhurbaşkanlığı’nın 2024/7 sayılı Genelgesi de, temsil ve ağırlama giderlerinin yalnızca zorunlu durumlarda kullanılabileceğini, diğer organizasyonlar için harcama yapılamayacağını belirtmektedir. Yapılan denetimlerde, kamu kaynaklarının yanlış kullanımıyla ilgili ciddi ihlaller tespit edilmiştir. Belediyenin temsil ağırlama giderleri, yalnızca mevzuatta belirtilen zorunlu hallerde kullanılmalı ve bu kapsamda yapılan harcamaların hukuka uygun olması sağlanmalıdır. |
BULGU: Temsil Ağırlama Giderlerine İlişkin Harcamalarda Hatalı Uygulamalar Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Temsil ağırlama giderleri kapsamında mevzuatın belirlediği sınırların dışına çıkılarak düğünlerde takılmak üzere çeyrek altın ile bazı kimselere verilmek üzere bal ve kaşar peyniri vb. alımlar yapıldığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinde belediyenin görev ve yetkileri tahdidi olarak sayılmış, bu görev ve yetkilerini kullanırken ihtiyacın mahalli müşterek nitelikte olması gerektiği hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanun’un “Belediyenin giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinin (k) bendinde temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderlerinin belediye giderleri kapsamında değerlendirileceği, “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinin (o) bendinde ise temsil ve ağırlama için ayrılan ödeneği kullanma yetkisinin belediye başkanında olduğu hususları düzenlenmiştir.
Öte yandan 13.04.2005 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri İle Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Hediye alma ve menfaat sağlama yasağı” başlıklı 15’inci maddesinde kamu görevlilerinin kamu kaynaklarını kullanarak hediye veremeyeceği, resmi gün, tören ve bayramlar dışında, hiçbir gerçek veya tüzel kişiye çelenk veya çiçek gönderemeyeceği, görev ve hizmetle ilgisi olmayan kutlama, duyuru ve anma ilanları veremeyecekleri belirtilmiştir.
Diğer yandan Cumhurbaşkanlığı tarafından yayımlanan 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri konulu Genelge’nin “Temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri” başlıklı bölümünde temsil ve ağırlama ödeneklerinin zorunlu haller dışında kullanılmayacağı,
Uluslararası toplantılar ile millî bayramlar hariç açılış, konferans, seminer, yıl dönümü ve benzeri kutlama ve organizasyonlara ilişkin faaliyetler nedeniyle gezi, kokteyl, yemek ve benzeri davetler düzenlenmeyeceği, hediye verilmeyeceği ve diğer adlar altında ödeme yapılmayacağı,
Yılbaşı ve bayram dönemlerinde kamu görevlileri tarafından gönderilecek tebrik ve kutlama mesajlarının elektronik ortamda gönderileceği, kamu kurum ve kuruluşlarınca kaynağına bakılmaksızın ajanda, takvim, plaket, hatıra, hediye, eşantiyon ve benzeri malzemelerin alım, basım ve dağıtımının yapılmayacağı,
Kamu kurum ve kuruluşlarınca mevzuattan kaynaklanan zorunluluklar gereği yapılan veya kurum faaliyetleri ile doğrudan ilgili olan tanıtım giderleri hariç olmak üzere basın ve yayın organlarına ilan-reklam verilmeyeceği,
hükme bağlanmıştır.
Belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde;
Belediyenin giderleri kapsamında yer alan temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderlerinin mahalli müşterek nitelikte olması gerektiği, söz konusu giderlere ilişkin ödeneği kullanma yetkisinin belediye başkanında olduğu, ancak bu yetkinin sınırsız olmayıp çıkarılmış olan düzenleyici işlemlerle sınırlarının belirlendiği,
Bu kapsamda, konuyla ilgili düzenlemelerde kamu kaynakları kullanılarak hediye verilemeyeceği, temsil ve ağırlama ödeneklerinin zorunlu haller dışında kullanılmayacağı, uluslararası toplantılar ile millî bayramlar hariç açılış, konferans, seminer, yıl dönümü ve benzeri kutlama ve organizasyonlara ilişkin faaliyetler nedeniyle gezi, kokteyl, yemek ve benzeri davetler düzenlenemeyeceği, hediye verilemeyeceği ve diğer adlar altında ödeme yapılamayacağı,
anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, kamu kaynağı kullanılarak Belediye bütçesinden bazı kimselere hediye olarak bal ve kaşar verildiği, bazı düğünlerde çeyrek altın hediye edildiği, böylece temsil ağırlama giderlerinin anılan mevzuatla belirlenen zorunlu haller kapsamında değerlendirilmesi hukuken mümkün olmayan durumlarda kullanıldığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla, söz konusu ödeneklerin mevzuatın belirlediği zorunlu haller dışında kullanılmaması gerekmektedir.