ÖZET: Temsil ve ağırlama harcamalarının niteliği ve kapsamı, 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda belirsiz olarak tespit edilmiştir. Belediye şirketi tarafından gerçekleştirilen bu harcamalar, herhangi bir ihale usulü veya doğrudan temin yöntemi kullanılmadan, yalnızca fatura karşılığı yapılmakta ve kanıtlayıcı evraklar sunulmamaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 2. maddesi gereğince, belediyelerin sahip olduğu şirketler de bu kanunun kapsamındadır. Kanun, şeffaflık, rekabet, eşit muamele ve mali kaynakların verimli kullanımı gibi temel ilkeleri vurgulamaktadır.

Denetim bulgularında, temsil ve ağırlama giderlerinin hesap verme sorumluluğu ve mali saydamlık ilkeleri çerçevesinde düzenlenmesi gerektiği ifade edilmektedir. 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 34. maddesi, denetimin amacını hesap verme sorumluluğu ve mali şeffaflık olarak belirlemektedir. Yapılan incelemeler sonucunda, şirketin harcamalarının belirsizliği ve uygun ihale süreçlerinin izlenmemesi, bu ilkelerin ihlaline yol açmaktadır.

Şirket, denetim bulgularına uygun hareket edileceğini belirtmiştir. Ancak, temsil ve ağırlama harcamalarının, ihale usulleri veya doğrudan temin yöntemi ile gerçekleştirilmesi, mali şeffaflık ve hesap verme sorumluluğu açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Temsil Ağırlama Harcamalarının Niteliğinin Belirsiz Olması ve Kamu İhale Kanunu Kapsamı Dışında Yapılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirket tarafından yapılan temsil ve ağırlama harcamalarının amacının, niteliğinin, kapsamının belirsiz olduğu, herhangi bir ihale usulü veya doğrudan temin yöntemi kullanılmadan ve kanıtlayıcı evraka yer verilmeden yalnızca fatura karşılığı yapıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 2’inci maddesi uyarınca; belediyelerin doğrudan veya dolaylı olarak birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları Şirketler de Kamu İhale Kanunu’nun kapsamındadır.

Mezkur Kanun’un 3’üncü maddesinde Kanun’dan istisna olan durumlar, 19’uncu maddesinde ihale usulleri ve 22’nci maddesinde doğrudan temin kapsamında yapılacak alımlar sayılmıştır.

Aynı Kanun’un “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” ifadelerine yer verilmiştir.

Öte yandan, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Denetimin amacı” başlıklı 34’üncü maddesinde denetimin; hesap verme sorumluluğu ve mali saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılması, amacıyla gerçekleştirileceği belirtilmiştir.

Yapılan incelemede, Şirket tarafından yapılan temsil ve ağırlama harcamalarının niteliğinin ve kapsamının belirsiz olduğu, herhangi bir ihale usulü veya doğrudan temin yöntemi kullanılmadan ve kanıtlayıcı evraklara yer verilmeden yalnızca fatura karşılığı yapıldığı görülmüştür.

Şirket cevabında, bulguda belirtilen hususlara riayet edileceği belirtilmiştir.

Bu itibarla, temsil ve ağırlama şeklinde yapılan giderlerin hesap verme sorumluluğu ve mali saydamlık çerçevesinde, ihale usullerinden biri veya doğrudan temin yöntemi kullanılarak yapılmasının sağlanması gerekmektedir.