|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin “Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri” hesabında yaptığı harcamaların bir kısmının mevzuata uygun olmadığını ortaya koymuştur. İdare, bu hesapta toplam 55.949.158,80 TL harcama gerçekleştirmiştir. Ancak, bu harcamaların 1.316.940,00 TL’si düğün ve benzeri törenlerde altın hediye edilmesine, 12.988.280,90 TL’si ise sosyal yardım niteliğindeki harcamalara yöneliktir. Diğer harcamalar ise çeşitli organizasyonlar ve Başkanlık Özel Kalem Müdürlüğü’ne yapılan alımlarla ilgilidir.
Denetim bulgularında, mal ve hizmet alımlarının muayene ve kabul işlemlerinin yeterli belgelerle desteklenmediği tespit edilmiştir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre, bu tür alımların denetim ve belgelerinin eksiksiz olması gerekmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, harcamaların doğrudan temin ve pazarlık usulü ile gerçekleştirildiği, muayene kabul belgelerinin eksik olduğu ve bazı harcamaların belgelendirilmediği görülmüştür. Ayrıca, 5176 sayılı Kamu Görevlileri Etik Kurulu Kanunu ve 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi çerçevesinde, kamu kaynaklarıyla hediye verilmesi ve organizasyon düzenlenmesi yasaklanmıştır. Bu bağlamda, temsil ve ağırlama giderleri kapsamında yapılan harcamaların mevzuata uygun şekilde belgelendirilmesi ve gereksiz harcamalardan kaçınılması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Temsil Ağırlama Kapsamındaki Mal ve Hizmet Alımlarının Düzensiz ve Mevzuata Aykırı Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin 2024 yılında “Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri” hesabında giderleştirdiği tutarların bir kısmının ilgili mevzuatta düzenlenen bu nitelikteki giderlerden olmadığı, bu alımlara ilişkin yapılan harcamaların içeriğinin ve kapsamının belirsiz olduğu, bu kapsamda yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin muayene kabul işlemlerinin yeterli seviyede belgelendirilmediği görülmüştür.
2024 yılı içinde İdare bütçesinin “Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri” ödeneklerinden 55.949.158,80 TL harcama yapıldığı tespit edilmiştir. Bu harcamaların 1.316.940,00 TL’si düğün, nişan, sünnet törenlerine altın hediye edilmesi, 12.988.280,90 TL’si ise sosyal yardım niteliğindeki harcamalardan oluşmaktadır. Geriye kalan kısım ise dini, milli ve diğer bazı özel günlerde yapılan çeşitli organizasyonlar ve Başkanlık Özel Kalem Müdürlüğüne alınan mal ve hizmetlere ilişkindir.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun, “Denetim, muayene ve kabul işlemleri” başlıklı 11’inci maddesinde teslim edilen mal, hizmet, yapım veya yapılan işin muayene ve kabul işlemleri, idarelerce kurulacak en az üç kişilik muayene ve kabul komisyonları tarafından yapılacağı, yapılan iş yüklenici tarafından idareye teslim edilmedikçe muayene ve kabul işlemleri yapılamayacağı hükümlerine yer verilmiştir.
Bu hükümler doğrultusunda düzenlenen, Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği’nin “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesi, “Muayene ve kabul komisyonlarının görevleri” başlıklı 6’ncı maddesi, Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelik’in “İlkeler” başlıklı 5’inci maddesi, “Muayene edilecek yer ve alınacak tedbirler” başlıklı 9’uncu maddesi gereğince mal ve hizmetlerin denetim, kontrol ve muayeneleri yapılarak, teslim ve tesellüme ilişkin kanıtlayıcı belgeler düzenlendikten sonra teslim alınması gerekmektedir.
Bununla birlikte, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “Taahhüt dosyası” başlıklı 5’inci maddesinin, “Çeşitli hizmet alımları” başlıklı 36’ncı maddesinin, “Tüketim mal ve malzemeleri, demirbaş, makine, teçhizat ve taşıt alım giderleri” başlıklı 38’inci mddesinin, “4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre yapılacak alımlar” başlıklı 49’uncu maddesinin hükümleri gereğince her türlü mal ve hizmet alımlarında Yönetmelik’in ilgili maddelerinde düzenlenen belgelerin ödeme emri belgelerine eklenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede,
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümleri gereğince açık ihale yapılarak alınması gereken mal ve hizmetlerin doğrudan temin suretiyle ve pazarlık usulü ile alındığı,
Hediye altın alımlarının hangi törenler vesilesi ile kimlere hediye edilmek üzere alındığının belgelendirilmediği, bunların ödeme emirlerinin ekinde muayene kabul belgesi, taşınır işlem fişi ve harcama talimatlarının bulunmadığı,
Düzenlenen toplantı ve yemeklere ilişkin olarak katılımcı ve verilen yemek sayılarının belgelendirilmediği, genellikle yemek bedeli açıklaması ile tek kalemde fatura düzenlendiği, muayene kabul belgelerinin düzenlenmediği,
Çocuklara alınan hediyelere ilişkin ödeme emirlerinin ekinde muayene kabul belgesi, taşınır işlem fişi ve harcama talimatlarının bulunmadığı,
Hediyelik çikolata ve kandil paketi alımlarının parçalara bölünmek suretiyle doğrudan temin suretiyle aynı firmadan alındığı, ödeme emirlerinin ekinde taşınır işlem fişleri ile alınan mallara ilişkin fotoğraf vb. ispat edici dokümanların eklendiği teslim tesellüm belgelerinin bulunmadığı,
Çiçek, çelenk alımlarında ödeme emirlerinin ekinde taşınır işlem fişlerinin bulunmadığı ile alınan malzemelerin teslim tesellüm belgelerinde teslim alan kısımlarının boş olduğu, alınan çiçek ve çelenklere ilişkin herhangi bir fotoğraf vb. bulunmadığı,
Başkanlık makamında ikram edilmek üzere 2.464.421,85 TL tutarında içecek ve çerezin doğrudan temin suretiyle aylık parçalar halinde aynı kişiden sözleşme yapılarak alındığı, ödeme emirlerinin ekinde alınan mallara ilişkin muayene kabul belgesi ve taşınır işlem fişlerinin bulunmadığı bunların yerine hatalı bir şekilde hizmet alımları veya yapım işleri için geçerli olan hak ediş belgesi düzenlendiği, alınan mallar için başkaca bir teslim ve tesellüm belgesi düzenlenmediği,
görülmüştür.
Diğer yandan, 5176 sayılı Kamu Görevlileri Etik Kurulu Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 3’üncü maddesine dayanılarak yayımlanan Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri İle Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in “Hediye alma ve menfaat sağlama yasağı” başlıklı 15’inci maddesinin,
“Kamu görevlileri, kamu kaynaklarını kullanarak hediye veremez, resmi gün, tören ve bayramlar dışında, hiçbir gerçek veya tüzel kişiye çelenk veya çiçek gönderemezler; görev ve hizmetle ilgisi olmayan kutlama, duyuru ve anma ilanları veremezler.”
şeklindeki hükmü gereğince Belediye Başkanı ve diğer yöneticilerin belediye bütçesinden veya belediyeye ait diğer kamu kaynaklarından hediye vermesi, çelenk ve çiçek göndermesi mümkün değildir.
Ayrıca “Tasarruf Tedbirleri” konulu 2024 / 7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin “Temsil, Tören, Ağırlama ve Tanıtım Giderleri” başlıklı bölümünün,
“Temsil ve ağırlama ödenekleri, zorunlu haller dışında kullanılmayacaktır.
Uluslararası toplantılar ile millî bayramlar hariç açılış, konferans, seminer, yıl dönümü ve benzeri kutlama ve organizasyonlara ilişkin faaliyetler nedeniyle gezi, kokteyl, yemek ve benzeri davetler düzenlenmeyecek, hediye verilmeyecek ve diğer adlar altında ödeme yapılmayacaktır.
Yılbaşı ve bayram dönemlerinde kamu görevlileri tarafından gönderilecek tebrik ve kutlama mesajları elektronik ortamda gönderilecek, kamu kurum ve kuruluşlarınca kaynağına bakılmaksızın ajanda, takvim, plaket, hatıra, hediye, eşantiyon ve benzeri malzemelerin alım, basım ve dağıtımı yapılmayacaktır.
Kamu kurum ve kuruluşlarınca mevzuattan kaynaklanan zorunluluklar gereği yapılan veya kurum faaliyetleri ile doğrudan ilgili olan tanıtım giderleri hariç olmak üzere basın ve yayın organlarına ilan-reklam verilmeyecektir.”
şeklindeki hükümleri ile İdare kaynakları kullanılarak hediye verilmesi, toplantı veya davet düzenlenmesi, yemek verilmesi, eğlence ve festival düzenlenmesi, çiçek çelenk gönderilmesi, tanıtım için ilan ve reklam verilmesi yasaklanmıştır.
Bu itibarla, temsil, ağırlama, tören, fuar, organizasyon giderleri kapsamında yapılan harcamaların belirtilen mevzuatta düzenlenen şekilde teslim tesellüm işlemlerinin belgelendirilmesi, anılan mevzuatla yasaklanan harcamaların yapılmaması, temsil ağırlama giderleri kapsamında olmayan mal ve hizmet alımlarının ihale mevzuatına uygun şekilde ihale yapılmak suretiyle alınması gerekmektedir.