ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nde temsil ve ağırlama bütçesinin, Başkanlık Makamı dışındaki birimler tarafından kullanıldığını ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 60. maddesi, temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderlerini belediye giderleri arasında sayarken, 38. madde ise bu giderlerin yalnızca belediye başkanı tarafından kullanılabileceğini belirtmektedir. Ayrıca, 42. madde, belediye başkanının bazı yetkilerini devretme imkanını tanımaktadır. Ancak, Temsil Ağırlama Giderleri Yönergesi’nin 3. maddesi, bu giderlerin kapsamının belirlenmesinin belediye başkanının takdirine bağlı olduğunu vurgulamaktadır.

Denetim bulguları, çeşitli harcama birimlerinin temsil ve ağırlama giderleri için bütçelerine ödenek alarak harcama yaptığını göstermektedir. Örneğin, Basın Yayın Halkla İlişkiler Müdürlüğü ve Kültür İşleri Müdürlüğü gibi birimlerin bütçelerinden önemli miktarlarda harcama gerçekleştirilmiştir. İdare, bu harcamaların yasal bir engel olmaksızın ilgili birimlerce yapıldığını savunsa da, 5393 sayılı Belediye Kanunu’ndaki düzenlemeler, bu giderlerin yalnızca belediye başkanı veya yetki devri yapılan harcama yetkilileri tarafından kullanılabileceğini net bir şekilde ortaya koymaktadır.

Sonuç olarak, temsil, tören ve ağırlama giderlerinin yalnızca yetkili birimler tarafından gerçekleştirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu durum, bütçenin etkin ve doğru bir şekilde yönetilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Temsil ve Ağırlama Bütçesinin Başkanlık Makamı Dışındaki Birimler Tarafından Kullanılması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye Başkanının yetkisinde olan temsil, ağırlama, tören, tanıtım ve festival giderlerinin, bütçelerine ödenek konulmak suretiyle diğer harcama birimleri tarafından da kullanıldığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye Giderleri” başlıklı 60’ıncı maddesinde, temsil, tören, ağırlama ve tanıtım giderleri, belediyenin giderleri arasında sayılmıştır.
Aynı Kanun’un “Belediye Başkanının Görev ve Yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde ise bütçede temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneğin, münhasıran belediye başkanı tarafından kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yine Belediye Kanunu’nun “Yetki Devri” başlıklı 42’nci maddesinde; “Belediye başkanı, görev ve yetkilerinden bir kısmını uygun gördüğü takdirde, yöneticilik sıfatı bulunan belediye görevlilerine devredebilir.” denilmek suretiyle, belediye başkanının bazı yetkilerini devredebileceği belirtilmiştir.
Belediye Bütçesinden Yapılacak Temsil, Ağırlama ve Tören Giderleri Yönergesi’nin “Genel Kural” başlıklı 3’üncü maddesinde ise “Temsil, ağırlama ve tören giderlerinin konu, kapsam ve miktarının tayini belediye başkanının takdirine tabi olduğu” hükme bağlanmıştır.
Analitik Bütçe Sınıflandırmasına İlişkin Rehberin “03.6.1.01 Temsil, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri” bölümünde ise temsil ağırlama giderlerinin hangi konuları içerdiği açıklanmaktadır.
Bu hükümlerden anlaşılacağı üzere, Temsil Ağırlama Giderleri Bütçesi sadece belediye başkanlık makamını temsiline yetkili olan belediye başkanı tarafından veya yetki devri yapılan başka bir harcama yetkilisi tarafından kullanılabilecektir. Konaklama, ağırlama, çeşitli basım, yayım, tanıtım, organizasyon gibi temsil ve ağırlamaya ilişkin giderlerin, belediye başkanı ya da yetki devrinde bulunduğu başka bir harcama yetkilisi tarafından Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Bütçesi tertibinden yapılması gerekmektedir.
Tablo 18: Temsil, Tören, Ağırlama Giderleri Hesabından Yapılan Harcamalar

Bütçesine Temsil, Tören, Tanıtım ve Ağırlama Giderleri Konulan Harcama Birimi Toplam Ödenek (TL) Toplam Harcama (TL)
Özel Kalem Müdürlüğü 7.600.896,39 7.600.896,39
Basın Yayın Halkla İlişkiler Müdürlüğü 9.684.727,20 9.684.727,20
Destek Hizmetleri Müdürlüğü 831.900,00 831.900,00
Gençlik Ve Spor Müdürlüğü 131.732,00 131.732,00
Kültür İşleri Müdürlüğü 26.023.499,14 26.023.499,14
Strateji Müdürlüğü 50.000,00 0,00
GENEL TOPLAM 44.322.754,73 44.272.754,73
Hal böyleyken Basın Yayın Halkla İlişkiler Müdürlüğü, Kül Hal böyleyken Basın Yayın Halkla İlişkiler Müdürlüğü, Kül tür İşleri Müdürlüğü,

Destek Hizmetleri Müdürlüğü, Gençlik ve Spor Hizmetleri Müdürlüğü bütçelerinin ilgili harcama kodlarına ödenek konulduğu ve ayrıntısı yukarıdaki tabloda belirtildiği üzere temsil, tören ve ağırlama niteliğinde çeşitli harcamalar yapıldığı tespit edilmiştir.
Denetim tespitimiz üzerine İdare tarafından, temsil ve ağırlama bütçesinin Başkanlık Makamı dışındaki birimlerce kullanılamayacağına dair yasal bir düzenleme olmadığını, temsil ağırlama ve tören giderlerinin ilgisine göre belediyenin ilgili birimlerince gerçekleştirildiğini, Belediye bütçesi ile kendisine ödenek ayrılan birimlerin bu ödeneği kullanmasında herhangi bir yasal engel bulunmadığını ifade etmişlerse de 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye Başkanının Görev ve Yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde, bütçede temsil ve ağırlama giderleri için ayrılan ödeneğin münhasıran belediye başkanı tarafından kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Buna göre Temsil ve Ağırlama Giderleri Bütçesi sadece belediye başkanlık makamını temsiline yetkili olan belediye başkanı tarafından veya yetki devri yapılan başka bir harcama yetkilisi tarafından kullanılabilecektir. Konaklama, ağırlama, çeşitli basım, yayım, tanıtım, organizasyon gibi temsil ve ağırlamaya ilişkin giderlerin, belediye başkanı ya da yetki devrinde bulunduğu başka bir harcama yetkilisi tarafından Temsil Ağırlama ve Tören Giderleri Bütçesi tertibinden yapılması gerekmektedir.
Sonuç olarak, temsil, tören ve ağırlama niteliğindeki bu harcamaların yetkiye sahip ilgili birimlerce yapılması gerekmektedir.