İdari şartnamedeki “kendi malı olma” şartı rekabeti nasıl etkiler ve ihale iptaline neden olabilir mi (KİK)

BAŞVURU SAHİBİ:

Feza Taahhüt A.Ş. – Danış Yapı Madencilik San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2018/309766 İhale Kayıt Numaralı “(Silifke-Mut) Ayr- Gülnar Yolu Km:0+000-50+384,03 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü ve Bsk’lı Üstyapı İşleri (İkmal) Yapım İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 24.07.2018 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Silifke-Mut) Ayr- Gülnar Yolu Km:0+000-50+384,03 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü ve Bsk’lı Üstyapı İşleri (İkmal) Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Feza Taahhüt A.Ş. – Danış Yapı Madencilik San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından 06.08.2018 tarih ve 42035 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.08.2018 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2018/1307 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; rekabet ilkesinin oluşmadığından bahisle ihalenin iptaline karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, ihalelerde rekabet ortamının oluşmadığı sonucuna varılması için çok sayıda ihale dokümanı alınmasına karşılık ihaleye çok az isteklinin katılması ve katılanların yaklaşık maliyetlerinin birbirlerine yakın olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği, 62 firmanın doküman indirdiği ve 25 isteklinin teklif verdiği, doküman indiren ve teklif veren firma sayısı arasında fahiş bir farkın bulunmadığı, 25 isteklinin teklif verdiği bir ihalede rekabet ortamının oluşmadığından bahsedilemeyeceği, kaldı ki tekliflerin de birbirinden çok farklı olduğu, İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde yer alan kendi malı olması istenilen makine ve ekipmanın rekabet, ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerine aykırı bir durum oluşturduğu gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesinin mesnetsiz olduğu, Danıştay kararları uyarınca yaklaşık maliyetin altında tek geçerli teklif bulunması durumunda dahi bunun ihalenin iptaline gerekçe gösterilemeyeceği, ihalenin iptal edilmesiyle ihtiyaçların uygun şartlarla karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerine aykırı hareket edilmiş olacağı, sonuç olarak 62 firmanın doküman indirdiği, 25 isteklinin teklif verdiği ve 4 geçerli teklifin bulunduğu ihalede rekabet ortamının oluşmadığından bahsedilemeyeceği, ihale kararının verilmesiyle Kanunun 5. maddesinde yer alan hiçbir ilkeye aykırılık oluşturan bir durumun söz konusu olamayacağı iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7.5.5’inci maddesinde “1) 1 adet Toz Tutucu Sistemli Asfalt Plenti (En az 320 Ton/Saat) (TSO Kap. Rap.)

2) 1 takım Primer + Sekonder Konkasör Grubu (En az 300 Ton/Saat) (TSO Kap. Rap.)

3) 1 adet PMT Plenti (500 Ton/Saat) (TSO Kap. Rap.)

4) 1 adet Fore Kazık Makinesi (En az 160 Kw gücünde) (Ruhsatlı)

5) 1 adet Mobil Malzeme Transfer Aracı (Yürürken karıştırıcılı, termal segregasyonu önleyici, ilave hazne ile depolama kapasitesi 30 ton) (Ruhsatlı)

İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için yukarıda belirtilen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın kendi malı olma şartı aranmaktadır.

İsteklinin kendi malı olma şartının istendiği tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aşağıdaki belgelerden uygun olanların teklif kapsamında sunulması zorunludur.

a) İsteklinin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat , demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı yada yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir ve mali müşavir raporu ile tevsik edilir.Tevsik işleminin aslına uygunluğu noter tarafından onaylanmış ruhsat örneklerinin sunularak yapılması halinde örnek çıkarma işleminin ilan veya davet tarihinden sonra yapılmış olması zorunludur.

b) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

İş ortaklığında tesis, makine, teçhizat ve ekipman ortaklardan biri veya birkaçı tarafından sağlanır.” düzenlemesi yer almaktadır.

31.07.2018 tarihinde alınan ihale komisyonu kararında “…ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda EKAP üzerinden 62 firma e-imzalı olarak indirmesine rağmen ihaleye 25 isteklinin katılması, İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesi gereğince kendi malı olması istenilen makine ve ekipmanları sunabilen istekli sayısının 4 firma olduğu gerekçesiyle ihale komisyonumuz ve ihale yetkilisince 4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerinden rekabet, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların yerinde kullanılması ilkelerinin göz önüne alınarak ihalenin iptaline karar verilmiştir.” ibaresinin yer aldığı görülmüştür. İhale dokümanını indiren 62 istekli olabilecek firmadan 25’inin ihaleye teklif verdiği, 6 istekli olabileceğin İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde yer alan makine ve ekipmanların kendi malı olmasına ilişkin ilişkin düzenleme hükmünün Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere aykırı olduğu gerekçesiyle şikayet başvurusunda bulundukları, iki istekli olabileceğin Kurum’a bu konuda itirazen şikayet başvurusunda bulundukları, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda 4 isteklinin İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesi düzenlemesine uygun belgeleri sunabildiğinin belirtildiği görülmüştür. Her ne kadar İdare tarafından İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinin mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle yapılan şikayet başvurularının reddedilmiş olduğu görülse de, ihale komisyonu kararı üzerine ihale yetkilisi tarafından 4 isteklinin İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde belirtilen şartları sağlamış olmasının rekabetin sağlanması için yeterli olmadığının tespit edildiği ve tekliflerin değerlendirilmesi aşamasına geçilmeksizin tüm tekliflerin reddedilerek ihalenin iptal edilmiş olduğu, istekli olabilecek sıfatına haiz olan firmaların büyük bir kısmının ihaleye teklif vermediği, istekli olabilecek sıfatına haiz olan firmaların büyük bir kısmının ihaleye teklif vermediği, söz konusu doküman hükmünün mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle 6 istekli olabileceğin şikayet ve ikisinin ise itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu, rekabetin sağlanamadığı gerekçesiyle ihalenin devamının idarece de tespit edildiği üzere kaynakların uygun şartlarla ve verimli olarak kullanılması ilkesine aykırılık teşkil edebileceği, bu nedenle tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda idare tarafından şikayet ve itirazen şikayete de konu olmuş doküman düzenlemesi nedeniyle rekabetin yeterince sağlanamadığının ve ihalenin devamında kaynakların uygun şartlarla ve verimli olarak kullanılması ilkesine aykırılık olacağının anlaşılması sonucunda ihalenin iptal edilmesi işleminin mevzuata aykırılık içermediği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.