|
ÖZET: İhale öncesinde tespit edilebilecek nitelikteki durumlar, sözleşme imzalandıktan sonra yapılan iş artışları ile ilişkilendirilmiştir. 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyeleri’nin yapım işlerinde, sözleşme sonrası gerçekleştirilen ilave işler, mevzuatta öngörülen öngörülemezlik koşulları çerçevesinde kabul edilmiştir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun ilgili maddesi, belirli şartlar altında iş artışlarının yapılabileceğini belirtmektedir. Ancak, bazı durumların ihale öncesinde tespit edilebileceği gözlemlenmiştir.
Örneğin, Yenimahalle Belediyesi’nde gerçekleştirilen projelerde, sözleşme sonrası yapılan değişiklikler, önceden belirlenebilecek nitelikteki imalatlar için iş artışlarına neden olmuştur. Bu bağlamda, çatılarda yapılan değişiklikler, yangın merdivenlerinin eklenmesi gibi durumlar, %10’luk iş artışı kapsamında onaylanmıştır. Ancak, bu değişikliklerin gerekçeleri, ihale öncesinde öngörülebilecek unsurlar olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca, anahtar teslim götürü bedel ihale edilen projelerde, uygulama projelerinin yeterli detayda hazırlanmadığı tespit edilmiştir. İdare, bu bulgular ışığında daha dikkatli bir yaklaşım sergileyeceğini belirtmiştir. İş artışlarının değerlendirilmesinde, mevzuatın öngördüğü kriterlere uyulması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Tespitinin İhale Öncesinde Yapılabilecek Nitelikte Olmasına Karşın Sözleşme İmzalandıktan Sonra İş Artışlarına Gidilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Yapım işlerinde, ihale öncesinde tespitinin yapılabilecek nitelikte olmasına karşın, sözleşme imzalandıktan sonra yapılan bir takım ilave işlerin mevzuatta yer alan öngörülemeyen durumlar kapsamında kabul edilerek iş artışlarına gidildiği görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde;
“ Yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;
a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,
b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,
şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20’sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.” hükmü yer almaktadır.
İdare tarafından anahtar teslim götürü bedel sözleşmeleri imzalanan bazı yapım işlerinde, ihale öncesinde belirlenebilecek nitelikte olan ve önceden öngörülemeyecek işler kapsamında değerlendirilemeyecek imalatlar için iş artışlarına gidildiği tespit edilmiştir.
Örnek olarak; Yenimahalle Belediyesi Sınırlarındaki Muhtelif Pazar Yerlerinin Üzerinin Kapatılması ve Çatı Tipi Güneş Enerji Santrali Kurulması İşi’nde sözleşmeden sonra Pazar yerleri alanları üzerindeki çatıların kar yükünü taşıyamayacağının anlaşılması üzerine yağmur oluklarının genişlik ve sac kalınlıklarının arttırılması, çatılarda yangın merdivenlerinin yapımına karar verilmesi, çelik kolonların oturduğu noktalardaki kot uyumsuzluğunu gidermek amacıyla betonarme soket yapılması,
Gazi Mahallesinde Kurs Merkezi ve Kütüphane Yapılması İşi’nde sözleşmeden sonra tasarım açısından daha uygun olması gerekçe gösterilerek yer kaplama tipinin değiştirilmesi,
Mülkiyeti Belediyemize Ait Sosyal Tesis Yapımı İşi’nde yüzey sularının bina temeline zarar vermesinin önlenmesi gerekçesiyle temel ve perde yalıtım malzeme tipinin değiştirilmesi,
işlerinin %10’luk iş artışı kapsamında onaylandığı görülmüştür.
Söz konusu iş artışlarının onay yazıları ekinde sunulan gerekçe raporlarındaki hususların ihale öncesinde belirlenebilecek ve “öngörülemezlik” ilkesi kapsamında değerlendirilemeyecek nitelikte oldukları değerlendirilmektedir.
Anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme ekinde yer alması zorunlu olan Uygulama projelerinin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde belirtilen, “…yapının her türlü ayrıntısının belirtildiği projeyi, … ifade eder” tanımına uygun nitelikte olması da gerekmektedir. Ancak yukarıda belirtilen tespitler söz konusu yapılara ait uygulama projelerinin yeterli detayda hazırlanmadığına da işaret etmektedir.
İdare cevabında bulgudaki tespitler hususunda daha titiz davranılarak dikkat edileceği ifade edilmiştir.
İş artışı veya değişikliğine konu olan iş kalemlerinin değerlendirilmesinde, mevzuatın şart koştuğu “öngörülemezlik” kriterine uyulması hususunda gerekli özenin gösterilmesi gerekmektedir.