BULGU: Tespitinin İhale Öncesinde Yapılabilecek Nitelikte Olmasına Karşın Sözleşme İmzalandıktan Sonra İş Artışlarına Gidilmesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi
Yapım işlerinde, ihale öncesinde tespitinin yapılabilecek nitelikte olmasına karşın, sözleşme imzalandıktan sonra yapılan bir takım ilave işlerin mevzuatta yer alan öngörülemeyen durumlar kapsamında kabul edilerek iş artışlarına gidildiği görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde;
Yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;
“a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,
b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,
şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20’sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.” hükmü yer almaktadır.
İdare tarafından anahtar teslim götürü bedel sözleşmeleri imzalanan bazı yapım işlerinde, ihale öncesinde belirlenebilecek nitelikte olan ve önceden öngörülemeyecek işler kapsamında değerlendirilemeyecek imalatlar için iş artışlarına gidildiği tespit edilmiştir.
Örnek olarak; Rize İl Emniyet Müdürlüğü Ek Hizmet Binası Onarım İnşaatı İşi’nde sözleşmeden sonra 3. kat terasına asma tavan, 1. katta mutfak, bina genelinde iç cephe alçı ve boyası ile ihtiyaç duyulan sundurmaların yapılması ile,
İyidere Bölge Trafik İstasyon Denetleme Amirliği Hizmet Binası İnşaatı İşi’nde sözleşmeden sonra bina 3. katının idari niteliğinden lojman dairesine dönüştürülmesi işlerinin %10’luk iş artışı kapsamında onaylandığı görülmüştür.
Ayrıca Çayeli Şantiye Binası ve Çevre Düzenleme İnşaatı İşi’nde inşaat imalatlarına dair iş artışının gerekçesine iş artışına dair onay yazısı ve eklerindeki gerekçe raporunda yer verilmemiştir.
Söz konusu iş artışlarının onay yazıları ekinde sunulan gerekçe raporlarındaki hususların ihale öncesinde belirlenebilecek ve “öngörülemezlik” ilkesi kapsamında değerlendirilemeyecek nitelikte oldukları değerlendirilmektedir.
Diğer taraftan anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme ekinde yer alması zorunlu olan Uygulama projelerinin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde belirtilen, “…yapının her türlü ayrıntısının belirtildiği projeyi, … ifade eder” tanımına uygun nitelikte olması da gerekmektedir.
İdarenin cevabında bulguda yer alan hususlara uyulacağı belirtilmiştir.
İş artışı veya değişikliğine konu olan iş kalemlerinin değerlendirilmesinde, mevzuatın şart koştuğu “öngörülemezlik” kriterine uyulması hususunda gerekli özenin gösterilmesi gerekmektedir.
| ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdaresi’nin yapım işlerinde, ihale öncesinde belirlenebilecek nitelikteki ilave işlerin, sözleşme imzalandıktan sonra öngörülemeyen durumlar kapsamında kabul edilerek iş artışlarına gidildiği tespit edilmiştir. Örneğin, Rize İl Emniyet Müdürlüğü ve İyidere Bölge Trafik İstasyonu projelerinde sözleşme sonrası yapılan işlerin %10’luk artış kapsamında onaylandığı görülmüştür. Ayrıca, iş artışlarının gerekçelerinin yeterince açıklanmadığı ve uygulama projelerinin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir. |