|
ÖZET: Tıbbi atık sterilizasyon tesisinin ruhsatsız faaliyet gösterdiği, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik gereğince, bu tür tesislerin yetkili idareler tarafından ruhsatlandırılması zorunludur. Yönetmelik, ruhsatsız işletmelerin kapatılmasını ve denetimlerin titizlikle yapılmasını öngörmektedir. Tespit edilen ruhsatsız tesisin, halk sağlığı ve çevre güvenliği açısından ciddi riskler taşıdığı vurgulanmıştır.
Yapılan denetimlerde, büyükşehir belediyesinin ruhsatlandırma yetkisine sahip olduğu tıbbi atık sterilizasyon tesisinin, gerekli izinleri almadan faaliyet göstermeye devam ettiği belirlenmiştir. Bu durum, hem hukuki sorumluluklar hem de çevresel etkiler açısından sorunlara yol açabilir. Ruhsatsız işletilen tesislerin hijyenik standartlara uygunluğu denetlenemediğinden, halk sağlığını tehdit eden olumsuz durumlar ortaya çıkabilir. Kamu idaresinin verdiği yanıtta, ruhsatlandırma sürecinin başlatıldığı belirtilmiştir. Tesisin mevzuata uygun bir şekilde faaliyet göstermesi için ruhsatlandırma işlemlerinin bir an önce tamamlanması gerektiği ifade edilmiştir. Bu süreçte, ilgili teknik ve hijyenik şartların denetlenmesi ve eksikliklerin giderilmesi için gerekli süre tanınarak takip edilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Tıbbi Atık Sterilizasyon Tesisinin Ruhsatsız Faaliyet Göstermesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Ruhsatlandırma yetkisi büyükşehir belediyesinde olan tıbbi atık sterilizasyon tesisinin ruhsatsız faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin (n) bendinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı, yetkili idareler tarafından yönetmelik kapsamındaki işyerlerinin açılıp faaliyet göstermesi için verilen izin olarak tanımlanmıştır.
Aynı Yönetmelik’in “İşyeri Açılması” başlıklı 6’ncı maddesinde, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı hükme bağlanmıştır. Ayrıca, işyerlerine diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen izinlerin, ruhsat alma zorunluluğunu ortadan kaldırmayacağı belirtilmiştir. Ruhsatsız açıldığı tespit edilen işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılması gerektiği ifade edilmiştir.
Yönetmelik’in “Denetim” başlıklı 24’üncü maddesinde, gayrisıhhî müesseselerin çevre ve toplum sağlığı açısından yetkili idareler tarafından denetleneceği belirtilmiştir. Yetkili idarenin en üst amiri veya görevlendireceği kişilerin, gerekli tedbirleri almak veya aldırmakla sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Yönetmelik’in “Geçici Süreyle Faaliyetten Men ve İdari Para Cezası” başlıklı 39’uncu maddesinde, ruhsatsız işletildiği tespit edilen işyerlerinin mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından süresiz olarak ya da ruhsat alıncaya kadar faaliyetten men edileceği ve bu kararın uygulanmak üzere yetkili idareye bildirileceği, yetkili idarenin ise en geç üç iş günü içinde işyerini mühürleyerek kapatma işlemini gerçekleştirmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. Ayrıca, yetkili idarenin kapatma kararını uygulamaması durumunda, sorumluluk yetkili idareye ait olmak üzere kapatma kararının kolluk güçleri tarafından re’sen uygulanacağı ifade edilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’e ekli EK-2 Gayrisıhhî Müesseseler Listesi’nde, tıbbi atık sterilizasyon tesisleri birinci sınıf gayrisıhhî müessese olarak sayılmıştır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin (j) bendinde, büyükşehir belediyelerinin birinci sınıf gayrisıhhî müesseseleri ruhsatlandırmakla yükümlü olduğu ifade edilmiştir.
Yapılan incelemelerde, ruhsatlandırma yetkisi büyükşehir belediyesinde olan ve birinci sınıf gayrisıhhî müessese kapsamında ruhsat almadan işletilmesi mümkün olmayan tıbbi atık sterilizasyon tesisinin, işletme ruhsatı olmadan faaliyetine devam ettiği tespit edilmiştir.
İşletme ruhsatı bulunmadan faaliyet gösteren tıbbi atık sterilizasyon tesisinin mevzuata aykırı şekilde çalışması, halk sağlığı, çevre güvenliği ve hukuki sorumluluklar açısından çeşitli riskler doğurabilecektir. Ruhsatsız işletilen bir tesisin, gerekli teknik ve hijyenik standartlara uygun çalışıp çalışmadığı denetlenemeyeceğinden, halk sağlığını tehdit eden olumsuz durumlar ortaya çıkabilecektir. Ayrıca, çevreye zarar verebilecek atıkların usulüne uygun şekilde sterilize edilip edilmediği belirsiz olacağından, ekolojik denge üzerinde olumsuz etkiler meydana gelebilecektir. Bunun yanı sıra, yetkili idarenin ruhsatlandırma ve denetim görevini yerine getirmemesi, benzer tesislerin de mevzuata aykırı faaliyet göstermesine yol açabilecek, idareyi hukuki ve mali sorumluluklarla karşı karşıya bırakabilecektir.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta özetle, yüklenici firma ile irtibata geçildiği ve ruhsatlandırma sürecine ilişkin gerekli işlemlerin başlatıldığı ifade edilmiştir.
İdarece tıbbi atık sterilizasyon tesisinin mevzuata uygun şekilde faaliyet göstermesinin sağlanması amacıyla derhal ruhsatlandırma sürecini tamamlaması veya gerekli şartlar sağlanmadan tesisin faaliyetine devam etmesine izin verilmemesi gerekmektedir. Bu kapsamda, tesisin ruhsatlandırılması sürecinde ilgili mevzuatta belirtilen teknik ve hijyenik şartlara uygunluğunun denetlenmesi, eksikliklerin giderilmesi için gerekli süre tanınarak takip edilmesi gerekmektedir.