| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası uygulamasında sigortacının risk taşımadığını göstermektedir. Mevzuat gereği, tıbbi kötü uygulama nedeniyle idareye açılan davalarda maddi ve manevi tazminat ile yargılama giderleri, kasten görevin gereklerine aykırı hareket eden sağlık meslek mensubuna rücu edilebilmekte, diğer durumlarda ise idare tarafından karşılanmaktadır. Sigortacının bu süreçte mali bir yükümlülüğü bulunmamaktadır. |
BULGU: Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Uygulamasında Sigortacı Riskinin Ortadan Kalkması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası yaptırılmasına rağmen tıbbi kötü uygulama nedeniyle İdare aleyhine sonuçlanan davalara ilişkin maddi ve manevi tazminat ile yargılama giderlerinin İdare veya sigorta ettiren tarafından ödenmekte olduğu yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca sigorta primi elde eden sigortacının almış olduğu sigorta primine karşılık herhangi bir ödeme riski taşımadığı görülmüştür.
1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un ek 12’nci maddesi uyarınca, kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanlar tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karşı sigorta yaptırmak zorundadır. Bu sigorta priminin yarısı kendileri tarafından, diğer yarısı döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçelerinden ödenecektir.
Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Kurum Katkısına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğ’in Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları bölümünün “Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı” başlıklı B.6’ncı maddesinde, mesleki faaliyetin ifası sırasında sigortalı tarafından kasten sebep olunan her tür olay ile davranışların sigortacı tarafından sigorta ettirene rücu edileceği hükmüne yer verilmiştir.
Sağlık Meslek Mensuplarının Tıbbî İşlem ve Uygulamaları Nedeniyle Soruşturulmasına ve İdarece Ödenen Tazminatın Rücu Edilmesine Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 1’inci maddesine göre Yönetmelik’in amacı, 4.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 53’üncü maddesinde yer alan soruşturma usulüne tabi olanlar dışındaki sağlık meslek mensupları hakkında sağlık mesleğinin icrası kapsamında yaptıkları muayene, teşhis ve tedaviye ilişkin tıbbî işlem ve uygulamalar nedeniyle yapılacak soruşturmalara ve kamu kurum ve kuruluşları ile Devlet üniversitelerinde görev yapan sağlık meslek mensuplarının, söz konusu işlem ve uygulamaları nedeniyle idare tarafından ödenen tazminatın, görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle görevini kötüye kullandığı kesinleşmiş ceza mahkemesi kararı ile tespit edilmesi halinde ilgilisine rücu edilmesine ilişkin usul ve esaslar ile Mesleki Sorumluluk Kurulunun çalışma usul ve esaslarının düzenlenmesidir.
Mezkur Yönetmelik’in “Davanın ihbarı ve rücu” başlıklı 12’nci maddesinde, tıbbî işlem ve uygulama nedeniyle tazminat ödenmesi talebiyle aleyhine dava açılan idare, davayı sağlık meslek mensubuna; mesleki malî sorumluluk sigortası bulunan sağlık meslek mensubunun da sigortacıya ihbar edeceği; rücu isteminin, kamu kurum ve kuruluşları ve Devlet üniversitelerinde görev yapan sağlık meslek mensuplarının sağlık mesleğinin icrası kapsamında yaptıkları muayene, teşhis ve tedaviye ilişkin tıbbi işlem ve uygulamalar sebebiyle idare aleyhine açılan davada mahkeme kararına göre idarece ödenen meblağın; ancak kasten görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle görevini kötüye kullandığı kesinleşmiş ceza mahkemesi kararı ile tespit edilmesi halinde ilgili sağlık meslek mensubundan tazminata konu olaydaki kusur oranı gözetilerek Kurul tarafından belirlenen miktarının ödenmesinin istenilmesi olduğu ve rücu isteminin, ceza mahkemesi kararının kesinleşmesi sonucunda tespit edilen sorumlu kişiye yöneltileceği düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat uyarınca, tıbbi kötü uygulama nedeniyle idareye açılan davalarda karşı karşıya kalınan maddi ve manevi tazminat ile yargılama giderleri, kasten görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle görevini kötüye kullandığı kesinleşmiş ceza mahkemesi kararı ile tespit edilmesi halinde ilgisine rücu edilebilecek, diğer hallerde ise ilgisine rücu edilemeyecek olup maddi ve manevi tazminat ile yargılama giderleri idare tarafından karşılanacaktır. Kasden görevin gereklerine aykırı hareket ettiği için maddi ve manevi tazminat ile yargılama giderleri idare tarafından kendisine rücu edilen personel/kişi/ilgili, sigortacıya bu tutarların ödenmesi için başvuracak ancak Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Kurum Katkısına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğ’ine göre sigortacı tarafından ödenen tutarlar sigorta ettirenden alınacak ve sigortacı mali bir külfete katlanmayacaktır.
Mevcut düzenlemelere göre maddi ve manevi tazminat ile yargılama giderleri idare ile sigorta ettiren tarafından ödenmekte, sigortacının almış olduğu sigorta primine karşılık katlanabileceği herhangi bir risk bulunmamakla birlikte sigorta yaptırılması zorunluluğu devam etmektedir.
Bu itibarla Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına ait mevzuat hükümlerinin, sigorta yaptırmanın amacına uygun olacak şekilde ve İdare ile sigorta ettiren tarafından ödenen tazminatın sigortacıdan talep edilebilmesine yönelik düzenlenmesi gerekmektedir.