ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Üniversite Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde çalışan bazı personelin tıbbi kötü uygulamaya ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigortalarını yaptırmadığını ve tıbbi uygulamalar nedeniyle açılan davaların sigorta şirketlerine bildirilme sürecinin yeterince takip edilmediğini ortaya koymuştur. 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un Ek 12. maddesi gereğince, kamu sağlık kurumlarında çalışan hekimlerin bu sigortayı yaptırma yükümlülüğü bulunmaktadır. Ancak, 2024 yılı itibarıyla 422 personel ve Diş Hekimliği Fakültesinde görevli 9 hekimin sigorta yaptırdığına dair herhangi bir belge bulunmamaktadır.

Ayrıca, tıbbi kötü uygulamalar nedeniyle açılan tazminat davalarının sigorta şirketlerine ihbar edilmesi sürecinin de yeterince izlenmediği tespit edilmiştir. Sağlık Meslek Mensuplarının Tıbbi İşlem ve Uygulamaları Nedeniyle Soruşturulmasına Dair Yönetmelik, bu tür davaların sigorta şirketine bildirilmesini zorunlu kılmaktadır. Ancak, yapılan denetimlerde, idare aleyhine açılan davalarda hekimlerin bu ihbar yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği konusunda bir takip mekanizması olmadığı anlaşılmıştır. 2024 yılında bu nedenle Pamukkale Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi bütçesinden önemli miktarda tazminat ödemesi gerçekleştirilmiştir.

BULGU: Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının Yapılmaması ve Tıbbi Uygulamalar Nedeniyle Açılan Davaların Sigorta Şirketlerine Bildirilme Sürecinin Takip Edilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde çalışan bazı personelin tıbbi kötü uygulamaya ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigortalarının yaptırılmadığı ve tıbbi uygulamalar nedeniyle açılan davaların sigorta şirketlerine ihbar edilmesine ilişkin sürecin takip edilmediği tespit edilmiştir.

A) Bazı Personelin Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını Yaptırmaması

Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde çalışan ve Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını yaptırma yükümlülüğü bulunan personelden bazılarının belirtilen sigortayı yaptırmadığı tespit edilmiştir.

14.04.1928 tarih ve 863 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun’un Ek 12’nci maddesinde; kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabipler, diş tabipleri ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, tıbbi kötü uygulama nedeniyle kendilerinden talep edilebilecek zararlar ile kurumlarınca kendilerine yapılacak rüculara karşı sigorta yaptırmak zorunda olduğu, bu sigorta priminin yarısının kendileri tarafından, diğer yarısının döner sermayesi bulunan kurumlarda döner sermayeden, döner sermayesi bulunmayan kurumlarda kurum bütçelerinden ödeneceği, zorunlu sigortaları yaptırmayanlara, mülki idare amirince sigortası yaptırılmayan her kişi için beşbin Türk Lirası idari para cezası verileceği ifade edilmektedir.

Zorunlu sigortalara ilişkin teminat tutarları ile uygulama usul ve esaslarını belirlemek üzere 21.07.2010 tarihli ve 27648 sayılı Resmî Gazete’de Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Kurum Katkısına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğ yayımlanmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü gereğince kamu sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan tabiplerin, diş tabiplerinin ve tıpta uzmanlık mevzuatına göre uzman olanların, mesleki faaliyetleri sırasında kötü uygulamaları nedeniyle oluşabilecek zararlara karşı sigorta yaptırmaları zorunlu tutulmuştur.

Sağlık Araştırma Uygulama Merkezinde 2024 yılında görev yapmış olan ve “Tıbbi Kötü Uygulamaya İlişkin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası” yaptırma yükümlülüğü bulunan personelden 422 personelin ve Diş Hekimliği Fakültesinde görev yapan 9 hekimin anılan sigortayı yaptırdığına dair herhangi bir kanıtlayıcı belge bulunmamaktadır. 2023 yılında yapılan Sayıştay denetiminde bu konu rapora alınmış, ancak 2024 yılında sigorta konusundaki gerekli takibin yapılmadığı anlaşılmıştır.

Kamu idaresi cevabında, tıbbi kötü uygulamaya ilişkin zorunlu mali sorumluluk sigortasını yaptırmayan hekimlerden sigorta poliçelerini yaptırmaları ve poliçelerini teslim etmelerinin ivedi olarak istenildiği belirtilmiştir.

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler gereğince, sigortası tespit edilemeyen personelin sigorta yaptırmaları ve tüm yönleriyle bu hususun İdare tarafından izlenmesi gerekmektedir.

B) Tıbbi İşlem ve Uygulamalar Nedeniyle Açılan Davaların Sigorta Şirketlerine İhbar Edilmesine İlişkin Sürecin Takip Edilmemesi

Üniversite Hastanesinde görev yapan hekimlerin tıbbi kötü uygulamaları nedeniyle İdare aleyhine açılan tazminat davalarında, davanın sigorta şirketine ihbar edilmesine ilişkin sürecin takip edilmediği tespit edilmiştir.

Sağlık Meslek Mensuplarının Tıbbî İşlem ve Uygulamaları Nedeniyle Soruşturulmasına ve İdarece Ödenen Tazminatın Rücu Edilmesine Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 12 nci maddesinin birinci fıkrasında; tıbbî işlem ve uygulama nedeniyle tazminat ödenmesi talebiyle aleyhine dava açılan idarenin, davayı sağlık meslek mensubuna; mesleki malî sorumluluk sigortası bulunan sağlık meslek mensubunun da sigortacıya ihbar edeceği hüküm altına alınmıştır.

Ayrıca, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 1475 inci maddesi gereğince, sigortalının sorumluluğunu gerektirecek olayları on gün içinde sigortacıya bildirme yükümlülüğü bulunmakta olup, aynı Kanunun 1446 ncı maddesinde de; sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin sigortacıya bildireceği, rizikonun gerçekleştiğine ilişkin bildirimin yapılmaması veya geç yapılması, ödenecek tazminatta veya bedelde artışa neden olmuşsa, kusurun ağırlığına göre tazminattan veya bedelden indirim yoluna gidileceği ifade edilmiştir.

Yapılan incelemede tıbbi kötü uygulamalar nedeniyle İdare aleyhine açılan tazminat davalarında İdarenin dava dilekçesini davada yapılacak savunmaya esas belgelerin temin edilmesi amacıyla ilgili hekime tebliğ ettiği, ancak hekimin sigorta şirketine ihbar yükümlülüğünü yerine getirip getirmediğinin takip edilmesine yönelik bir uygulamanın olmadığı anlaşılmıştır. Tıbbi kötü uygulama nedeniyle açılan davalar nedeniyle Pamukkale Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi bütçesinden 2024 yılında toplam 1.678.449,19 TL maddi ve manevi tazminat ile yargılama gideri ödendiği görülmüştür.

Kamu İdaresi cevabında, bahsi geçen doktorların sigorta şirketine ihbar yükümlülüğünün ancak tazminat davasında doktorun cezai sorumluluğu bulunduğuna hükmedilmesi halinde uygulandığı belirtilmiştir. Bu nedenle önceki süreçlerde ihbarda bulunulamadığı ifade edilmiştir.

İlgili mevzuat gereğince, idare aleyhine dava açıldığında doktorun sigorta şirketine ihbarda bulunması gerekir.

Sonuç olarak, tıbbi kötü uygulama nedeniyle İdare aleyhine açılan davalara ilişkin olarak İdare ve sorumlu sağlık meslek mensubu tarafından mevzuatta öngörülen ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmesi gerekmektedir.