|
ÖZET: Ticari borçlara ilişkin yapılan kısmi ödemelerin muhasebeleştirilmesi sürecinde, 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda bazı hatalar tespit edilmiştir. Üniversite ve döner sermaye işletmelerinin mal alımlarından kaynaklanan ticari borçları, 320 Satıcılar Hesabı üzerinden izlenmektedir. Ancak, kısmi ödemeler yapıldığında, bu hesapta ödenen tutar kadar borç kaydı yapılması gerekirken, tamamı için borç kaydı yapılmakta ve ödenmeyen tutar kadar alacak kaydedilmektedir. Bu durum, 320 Satıcılar Hesabı’nın borç ve alacak tutarlarının gerçekte olduğundan fazla görünmesine yol açmaktadır.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, satıcılara yapılan ödemelerin doğru bir şekilde kaydedilmesini öngörmektedir. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, kısmi ödemelerde muhasebe işlemlerinin hatalı uygulandığı belirlenmiştir. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını ve gerekli düzeltici işlemlere başladığını bildirmiştir. Sonuç olarak, 320 Satıcılar Hesabı’nda takip edilen borçlar için kısmi ödemelerde yalnızca ödenen tutar kadar borç kaydı yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu uygulama, muhasebe kayıtlarının doğruluğunu sağlamak ve mali tabloların güvenilirliğini artırmak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Ticari Borçlara İlişkin Yapılan Kısmi Ödemelerin, İlgili Hesabının Borç ve Alacak Miktarını Artıracak Şekilde Muhasebeleştirilmesi
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
İşletmenin faaliyet konusu ile ilgili mal alımlarından kaynaklanan ticari borçların kısmen ödendiği durumlarda, kendisine ödeme yapılan satıcıya ilişkin 320 Satıcılar Hesabında bulunan tutarın tamamına ilişkin borç kaydı yapılıp ödenmeyen tutar kadar alacak kaydı yapıldığı görülmüştür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 320 Satıcılar Hesabına ilişkin düzenlemeler içeren “Hesabın niteliği” başlıklı 264’üncü maddesinde, bu hesabın, işletmenin faaliyet konusu ile ilgili her türlü mal ve hizmet alımlarından kaynaklanan ticari borçlarının izlenmesi için kullanılacağı hükmü bulunmaktadır.
“Hesabın işleyişi” başlıklı 265’inci maddesinde ise satıcılara nakden veya hesaben yapılan ödemeler bu hesaba borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedileceği düzenlenmiştir.
Ancak yapılan incelemede; bu hesapta takip edilen borçlara ilişkin olarak satıcılara yapılan kısmi ödemelerde sadece ödenen kısmi tutar kadar ilgili hesaba borç kaydı yapılması gerekirken; kısmi ödemelerde aynı muhasebe işlem fişinde satıcıya ilişkin 320 Satıcılar Hesabında bulunan tutarın tamamına ilişkin borç kaydı yapılıp ödenmeyen tutar kadar alacak kaydı yapıldığı görülmüştür. Yapılan hatalı işlem nedeni ile mizanda 320 Satıcılar Hesabının borç ve alacak tutarının olması gerekenden daha fazla görünmesine neden olunmuştur.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, gerekli işlemlere başlanıldığı bilgisi verilmiştir.
Sonuç olarak; 320 Satıcılar Hesabında takip edilen borçlara ilişkin olarak satıcılara yapılan kısmi ödemelerde sadece ödenen tutar kadar ilgili hesaba borç kaydı yapılması gerekmektedir.