|
ÖZET: Uşak Belediyesi sınırları içinde, tapuda mesken olarak kaydedilmiş ancak fiilen işyeri olarak kullanılan yerlerin su aboneliklerinin, işyeri tarifesi yerine mesken tarifesi üzerinden düzenlendiği tespit edilmiştir. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 156. maddesi, ticari faaliyetlerin yürütüldüğü yerleri “işyeri” olarak tanımlamakta ve bu yerlerin vergi değerinin, faaliyetlerin icra edildiği özelliklere göre belirlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Dolayısıyla, konut olarak kullanılan alanların işyeri olarak dönüştürülmesi durumunda, bu yerlerin vergi değerinin yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir.
Uşak Defterdarlığı ile yapılan yazışmalar sonucunda, aktif vergi mükellefi olan 831 işyeri üzerinde yapılan incelemede, 123 abonenin su faturalarının mesken tarifesi üzerinden düzenlendiği belirlenmiştir. Kamu İdaresi, su abonelikleriyle ilgili saha çalışmalarının sürdüğünü ve geriye dönük düzeltme işlemlerine başlandığını bildirmiştir. Bu bağlamda, su aboneliklerinin mevzuata uygun şekilde yeniden düzenlenmesi ve faturalandırılması, ayrıca çevre temizlik vergisi gibi diğer farkların da düzeltilmesi gerektiği ifade edilmiştir. |
BULGU: Ticari Faaliyet Gösteren Yerlere Mesken Tarifesi Üzerinden Su Aboneliği Tesis Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Uşak Belediyesi sınırları içerisinde yer alıp tapuda mesken olarak gözüktüğü halde fiilen işyeri olarak kullanılan yerlerin su aboneliklerinin işyeri üzerinden olması gerekirken mesken tarifesi üzerinden düzenlenip faturalandırıldığı görülmüştür.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 156’ncı maddesinde, ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyette işyeri; mağaza, yazıhane, idarehane, muayenehane, imalathane şube, depo, otel, kahvehane, eğlence ve spor yerleri, tarla, bağ, bahçe, çiftlik, hayvancılık tesisleri, dalyan ve voli mahalleri, madenler, taş ocakları, inşaat şantiyeleri, vapur büfeleri gibi ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan yerler “işyeri” olarak tanımlanmıştır.
Bu madde hükmüne göre, mükelleflerin ticari, sınai, zirai ve mesleki faaliyetlerini sürdürdükleri yerlerin işyeri özelliğini taşıyabilmesi için bu yerlerin faaliyetin icrasına tahsis edilmesi veya faaliyetin icra edildiği yer olma özelliği taşıması gerekmektedir.
Bu itibarla, konutun ikamete mahsus mahallerinden bir kısmının işyeri haline dönüştürülmesi halinde vergi değerini tadil eden sebep söz konusu olacak ve nitelik itibarıyla işyeri kapsamında değerlendirilerek yeni duruma (işyeri) göre vergilendirilmesi gerekecektir.
Nitekim Danıştay 3. Dairesi’nin 05.10.1984 tarih ve E:1984/415 K.1984/2652 sayılı kararı; 1319 sayılı Kanun’a göre binanın kullanış tarzının kısmen veya tamamen değiştirilmesi vergi değerini tadil eden sebepler arasında sayıldığından, dairenin iki dükkân veya bir dairenin iki veya daha fazla daire haline dönüştürülmesinin vergi değerini tadil eden sebeplerden olduğu yönündedir.
Ayrıca Gelir İdaresi Başkanlığının muhtelif tarihlerde vermiş olduğu muktezalarda da, bir konutun işyeri olarak kullanılması veya ikamete mahsus mahallerinden bir kısmının dükkân, mağaza, depo gibi ticaret ve sanat icrasına mahsus mahaller haline dönüştürülmesi halinde vergi değerini değiştiren sebebin söz konusu olacağı ve yeni duruma (işyeri) göre vergilendirilmesi gerekeceği yönünde görüşler verilmiştir.
Yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde, finansal danışmanlık, hukuk danışmanlığı ve temsil hizmetleri, hukuki arabuluculuk ve temsil hizmetleri, mali müşavirlik, mimarlık, mühendislik ve 1219 sayılı Kanun’a göre açılan muayenehaneler gibi yerlerin işyeri olarak kullanıldığı, bu bağlamda bu yerlere ilişkin su aboneliklerinin ticarethane tarifesi üzerinden düzenlenmesi gerektiği açıktır.
Uşak Defterdarlığı ile yazışma yapılarak İdare sınırları içinde aktif olarak faaliyette bulunan işyerlerinin listesi alınmış olup İdarenin verileri ile karşılaştırılmıştır. Buna göre örnekleme usulüyle seçilen 831 adet işyeri üzerinde yapılan incelemede; Uşak Belediyesi sınırları içerisinde aktif olarak vergi mükellefi olan ve söz konusu yerde fiilen işyeri olarak faaliyet gösteren tesis olarak kullanan 123 adet aboneye ilişkin su faturalarının mesken tarifesi üzerinden düzenlendiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince, su aboneliklerine ilişkin gerekli saha çalışmalarının devam ettiği ve geriye dönük düzeltme kayıtlarına başlandığı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, İdare tarafından söz konusu yerlerin detaylı saha araştırma, inceleme ve tespitlerinin yapılarak su aboneliklerinin mevzuata uygun bir biçimde yeniden düzenlenmesi ve buna göre faturalandırılması, abonelikleri düzeltilen kişi ya da kuruluşlardan alınan depozito bedellerine yönelik farkların ilgililerinden alınması, ayrıca 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca alınan çevre temizlik vergisine yönelik farkları da içerecek şekilde geriye dönük düzeltme kayıtlarının yapılması gerekmektedir.