|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bir ilçe belediyesinin toplam personel giderlerinin yasal sınırın üzerinde olmasına rağmen yeni personel alımı gerçekleştirdiğini ortaya koymuştur. Belediyenin, şirket personeli dahil yıllık toplam personel giderleri, son yıl gerçekleşen bütçe gelirinin yeniden değerleme oranıyla artırılmış miktarının %40’ını aşmasına rağmen, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan izin almaksızın 2024 yılı içinde 3 yeni personel alımı yaptığı tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediyelerin yıllık toplam personel giderlerinin belirli oranları aşamayacağını ve bu oranların aşılması durumunda yeni personel alımının yapılamayacağını düzenlemektedir.
Belediyenin 2023 yılı bütçe geliri 28.571.824,58 TL olarak belirlenmiş olup, 2024 yılı için uygulanan %58,46’lık yeniden değerleme oranıyla toplam personel giderleri üst limiti 18.109.965,29 TL olarak hesaplanmıştır. Ancak, 2024 yılı gerçekleşen bütçe verilerine göre personel giderleri 31.671.555,65 TL olarak belirlenmiş ve yasal limitin oldukça üzerinde kalmıştır. Bu durum, mevzuata aykırılık teşkil etmekte ve belediyenin personel alımları konusunda gerekli yasal prosedürleri yerine getirmediğini göstermektedir. Sonuç olarak, belediyenin personel alımlarında, ilgili mevzuat hükümlerine uygun hareket etmesi ve yasal sınırın aşılması durumunda, bu oranın altına inene kadar yeni alım yapmaması gerekmektedir. Ayrıca, ihtiyaç duyulması halinde personel alımı için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan gerekli izinlerin alınması önem arz etmektedir. |
BULGU: Toplam Personel Giderleri Yasal Sınırın Üstünde Olmasına Rağmen Yeni Personel Alımında İlgili Bakanlıktan İzin Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından, şirket personeli dahil yıllık toplam personel giderleri en son yıl gerçekleşen bütçe gelirinin yeniden değerleme oranı ile arttırılmış miktarının %40’nı aşmasına rağmen yeni personel alımı yapıldığı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından herhangi bir izin alınmadığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49’uncu maddesinin 8’inci fıkrasında; belediyenin yıllık toplam personel giderlerinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenecek yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarının yüzde kırkını aşamayacağı ifade edilmiştir. Yine aynı madde hükmünde, yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar yeni personel alımı yapılamayacağı belirtilmiştir.
09.04.2018 tarih ve 11608 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğü konulan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları İle Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Personel Giderlerinin Toplam Giderler İçindeki Payına İlişkin Üst Sınır” başlıklı 5’inci maddesinde, İdarelerin, şirket personeli de dahil yıllık toplam personel giderlerinin, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298’inci maddesi uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamayacağı, yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar yeni personel alımı yapılamayacağı ifade edilmiştir. Yine aynı madde hükmünde, belirlenen oranı aşan idarelerin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin almadan şirketlerine işçi alımı yapamayacağı düzenlenmiştir.
Belediyenin 2023 yılı gerçekleşen bütçe geliri toplamı 28.571.824,58 TL’dir. Bu tutara 2024 yılı yeniden değerleme oranının (%58,46) uygulanması so nucu 45.274.913,23 TL elde edilmektedir. Belediyenin şirket personeli de dahil 2024 yılı toplam personel giderleri üst limiti (45.274.913,23 x 0,40=)18.109.965,29 TL’dir. Ancak 2024 yılı gerçekleşen bütçedeki personel giderleri toplamı (Şirket personeli dahil) 31.671.555,65 TL olup söz konusu limitin üstünde olduğu görülmektedir.
Yapılan incelemede; yıllık personel giderlerinin yasal sınır olan %40’ın üzerinde gerçekleştiği, bu duruma rağmen Belediye tarafından 2024 yılı içerisinde kendi şirketinden 3 personel alımında bulunulduğu ve buna ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından herhangi bir izin alınmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresinin cevabında tespit edilen konu hakkında gerekli çalışmanın hassasiyetle yapılacağı ifade edilmiş ise de bulgu konusu henüz yerine getirilmediğinden mevzuata aykırılık devam etmektedir
Sonuç olarak; Belediyenin personel alımlarında, yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerini dikkate alması, oranın aşılması durumunda yasal sınırın altına ininceye kadar personel alımı yapmaması ve ihtiyaç var ise personel alımına ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin alması gerekmektedir.