|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bir belediye şirketinde toplu iş sözleşmesi hükümlerine aykırı olarak kapsam dışı personel çalıştırıldığını ortaya koymuştur. Kapsam dışı personel, iş kanunu çerçevesinde çalışan, ancak toplu iş sözleşmesinin sadece bazı maddelerinden faydalanan bireylerdir. Şirket ile sendika arasında 01.01.2023-31.12.2024 tarihlerini kapsayan toplu iş sözleşmesinin 2. maddesinde, belirli unvanların kapsam dışı olduğu belirtilmiştir. Bu unvanlar arasında müdür, mühendis, gazeteci gibi pozisyonlar yer almakta ve bu gruptaki personel sayısının 250’yi geçmeyeceği ifade edilmektedir.
Toplu iş sözleşmesinde belirtilen unvanlar dışında kalan bazı pozisyonlar, örneğin büro elemanı, iş güvenliği uzmanı ve bilgi işlem personeli de kapsam dışı olarak tanımlanmıştır. Bu durum, toplu iş sözleşmesinin ilgili hükümlerinin göz önünde bulundurulmadan uygulandığını göstermektedir. Sonuç olarak, şirketin istihdam ettiği personelin kapsam dışı olarak belirlenmesinde toplu iş sözleşmesi hükümlerinin dikkate alınması ve kapsam dışı olarak istihdam edilen unvanların yeniden değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Toplu İş Sözleşmesi Hükümlerine Aykırı Olarak Kapsam Dışı Personel Belirlenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirkette toplu iş sözleşmesi hükümlerine aykırı olarak kapsam dışı statüde işçi çalıştırıldığı görülmüştür.
Kapsam dışı personel, iş kanunu hükümlerine tabi olarak çalışmakla birlikte toplu iş sözleşmesi hükümlerinin tamamı yerine bazı maddelerinden yararlanan çalışanlar olarak tanımlamak mümkündür. Şirket ile Sendika arasında imzalanan 01.01.2023-31.12.2024 dönemine ait Toplu İş Sözleşmesi’nin sözleşmenin kapsamı başlıklı 2’nci maddesinde, “…Kişi olarak iş yerinde çalışan genel iş sendikası üyelerini kapsar. Ancak müdür, müdür yardımcıları, danışmanlar, mühendis, tasarımcı, araştırmacı, tarihçi, grafiker, gazeteci, yazar, yönetmen, mimarlar, muhasebe bölümü, personel bölümü, satın alma ve halkla ilişkiler bölümü (sorumlusu), Büyükşehir belediyesinde görev yapan sekreteryası, bilgi işlem şefi, dağıtım saha çalışması koordinatör şefi, Genel müdür asistanı kapsam dışıdır. Bunların sayısı 250 kişiyi geçmeyecektir. Kapsam dışı personele bu toplu iş sözleşmesinin ilgili maddesine göre belirtilen bentlerden daha düşük ücret ödenemez.” düzenlenmesine yer verilmiştir.
Toplu iş sözleşmesinde sayılan unvanlar haricinde büro elemanı, iş güvenliği uzmanı, ambar sorumlusu, iş yeri hekimi, iş yeri hemşiresi, bilgi işlem personelinin kapsam dışı personel olarak belirlendiği görülmüştür.
Sonuç olarak, Şirket tarafından istihdam edilen personelin kapsam dışı olarak belirlenmesinde toplu iş sözleşmesi ile ilgili mevzuat düzenlemelerinin dikkate alınması, toplu iş sözleşmesinde kapsam dışı personel olarak sayılmayan unvanlarda kapsam dışı personel olarak istihdam edilme uygulamasına son verilmesi gerekmektedir.