|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, bir belediye şirketinde toplu iş sözleşmesi hükümlerine aykırı olarak kapsam dışı personel istihdam edildiğini ortaya koymaktadır. Kapsam dışı çalışanlar, İş Kanunu’na tabi olup toplu iş sözleşmesinin yalnızca bazı maddelerinden faydalanan bireylerdir. 2022-2024 ve 2024-2026 dönemlerini kapsayan toplu iş sözleşmelerinin ilgili maddeleri, sendikaya üye işçilerin bu sözleşme kapsamında yer alacağını belirtirken, belirli unvanlardaki personelin kapsam dışı olduğunu vurgulamaktadır.
Denetim raporunda, kapsam dışı olarak belirlenen personel sayısının, toplam çalışanların %10’unu geçemeyeceği ifade edilmiştir. Ancak, uzman yönetici asistanı, ambar stok şefi gibi 32 farklı unvanda 43 personelin kapsam dışı olarak belirlendiği tespit edilmiştir. Şirketin, personel sayısının azaltıldığı ve organizasyon şemasının güncellendiği yönündeki açıklamaları, bulguların düzeltilip düzeltilmediğini kanıtlamamaktadır. Sonuç olarak, şirketin istihdam ettiği personelin kapsam dışı olarak belirlenmesinde toplu iş sözleşmesi hükümlerine uyulması ve kapsam dışı olarak değerlendirilmeyen unvanlar için bu uygulamanın sonlandırılması gerekmektedir. |
BULGU: Toplu İş Sözleşmesi Hükümlerine Aykırı Olarak Kapsam Dışı Personel Belirlenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirkette toplu iş sözleşmesi hükümlerine aykırı olarak kapsam dışı statüde işçi çalıştırıldığı görülmüştür.
Kapsam dışı personeli, İş Kanunu hükümlerine tabi olarak çalışmakla birlikte toplu iş sözleşmesi hükümlerinin tamamı yerine bazı maddelerinden yararlanan çalışanlar olarak tanımlamak mümkündür. Şirket ile Sendika arasında imzalanan 2022-2024 dönemi ile 20242026 dönemini kapsayan toplu iş sözleşmelerinin “Sözleşmenin kapsamı, uygulama ve yararlanma koşulları” başlıklı 5’inci ve 4’üncü maddelerinde, “….Bu sözleşme kişi olarak işyerlerinde çalışan ve sözleşme süresi içinde işe alınarak çalışacaklardan …. Sendikasına üye işçileri, şahıs olarak da 6356 Sayılı Sendikalar Ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’ nun 17. Maddesine göre işçi sayılıp da Sendika üyesi bulunan tüm işçiler bu Toplu İş Sözleşmesi Kapsamı içindedir. Ancak Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcıları, Müdür, Müdür Yardımcıları, Muhasebe Elemanları, Sahne Sanatlarında çalışanlar, Mimar ve Mühendisler, Şehir Plancıları kapsam dışıdır. Kapsam dışı olanların sayısı tüm çalışanların %10’unu geçemez. Kapsam dışı Mimar ve Mühendislere Toplu İş Sözleşmesinin 32. Maddesinin A bendindeki 4. Grupta yer alanların ücretinin altında ücret ödenemez.” düzenlenmesine yer verilmiştir.
Toplu iş sözleşmesinde sayılan ünvanlar haricinde uzman yönetici asistanı, ambar stok şefi, İZDOĞA turizm saha şefi, iletişim sorumlusu, su altı izleme sorumlusu, arkeolog vb. olmak 32 farklı unvanda 43 personelin kapsam dışı personel olarak belirlendiği görülmüştür.
Şirket cevabında, personel sayısının düşürüldüğü, organizasyon şemasının güncellendiği, bulgu içeriğinde belirtilen unvan farklılıkları konusunda gerekli düzeltici İZDOĞA İzmir Büyükşehir Belediyesi Çevre Korunması İyileştirilmesi Müşavirlik ve 50 Proje Hizmetleri Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi 2024 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
işlemlerin yapıldığı ifade edilmiştir. Ancak Şirket cevabında gönderilen eklerin, bulgu konusu hususun düzeltildiğini kanıtlar nitelikte olmadığı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, Şirket tarafından istihdam edilen personelin kapsam dışı olarak belirlenmesinde toplu iş sözleşmesi ile ilgili mevzuat düzenlemelerinin dikkate alınması, toplu iş sözleşmesinde kapsam dışı personel olarak sayılmayan unvanlarda kapsam dışı personel olarak istihdam edilme uygulamasına son verilmesi gerekmektedir.