|
ÖZET: Toplu İş Sözleşmesi kapsamında, eşit davranma ilkesine aykırı hükümler bulunduğu tespit edilmiştir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 5. maddesinde, iş ilişkilerinde ayrımcılığa neden olabilecek unsurların (dil, ırk, cinsiyet, engellilik gibi) dikkate alınmaması gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak, Büyükşehir Bağlı İdaresi ile yetkili sendika arasında imzalanan toplu iş sözleşmesinde, trafik suçlarından ehliyetleri mahkemece geri alınan çalışanların eski görevlerine iade edilmesi ile ilgili düzenlemelere yer verilmiştir.
Bu düzenleme, şoför olarak görev yapan personelin ehliyetini kaybetmesi durumunda başka bir pozisyona atanmasını mümkün kılmakta ve bu durum, 4857 sayılı İş Kanunu’ndaki eşit davranma ilkesine aykırılık teşkil etmektedir. İlgili sözleşmedeki bu madde, işverenin ihtiyaçları doğrultusunda, ehliyet yeterliliğini kaybeden personelin büro işlerinde çalıştırılmasını yasallaştırmaktadır. Sonuç olarak, İdarenin taraf olduğu toplu iş sözleşmelerinde eşit davranma ve liyakat ilkelerine uygun hükümler bulunmasına özen gösterilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Toplu İş Sözleşmesinde Eşit Davranma İlkesi ile Bağdaşmayacak Hükümlere Yer Verilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdare ile yetkili sendika arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesinde, 4857 sayılı İş Kanunu’nda yer alan eşit davranma ilkesine aykırı hükümlere yer verildiği görülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu’nun Eşit Davranma İlkesi başlıklı 5′ inci maddesinde: “ İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz.” Denilmektedir.
Yapılan incelemelerde, yetkili sendikalar ile imzaladığı 3 ayrı toplu iş sözleşmesinde “Trafik suçlarından ehliyetleri mahkemece geri alınanlar ehliyeti kendilerine iade edildiği tarihten itibaren yedi (7) gün içinde başvurmaları halinde eski görevlerine iade edilirler. Ehliyetlerinin alınması süresi içinde işveren işçiyi branşına uygun bir işte çalıştırır.” Denilmektedir.
Madde hükmünde şoför olarak görev yapan personelin trafik suçlarını işlemesi durumunda başka bir işte çalıştırılması hüküm altına alınmıştır. Bu durum İdarenin ihtiyaçları sebebiyle şoför olarak istihdam edilen personelin ehliyet yeterliliğini kaybetmesine rağmen büro personeli olarak görevlendirmesini yasallaştırmakta ve 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirtilen eşit davranma ilkesine aykırılık oluşturmaktadır.
Sonuç olarak, İdarenin taraf olduğu sözleşmelerde eşit davranma ve liyakat ilkeleriyle bağdaşmayacak hükümlere yer verilmemesi gerekmektedir.