|
ÖZET: Toplu İş Sözleşmesi kapsamında, liyakat ilkesine aykırı hükümlerin bulunduğu tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, Büyükşehir Bağlı İdaresi ile yetkili sendika arasında imzalanan sözleşmede, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’ndaki eşitlik ilkesi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’ndaki liyakat ilkeleriyle çelişen maddelere yer verildiği ortaya çıkmıştır. Liyakat ilkesi, kamu hizmetlerine giriş ve kariyer gelişimini güvence altına almayı amaçlamaktadır.
Yapılan incelemelerde, 27.04.2022 tarihli Toplu İş Sözleşmesi’nin 23. maddesinin (n) bendinde, “İşveren, çalışanın vefatı halinde 1. Derece yakının işe alımında öncelik sağlar.” ifadesinin yer aldığı belirlenmiştir. Bu hüküm, mevcut mevzuatla uyumsuzluk göstermekte ve liyakat ilkesine aykırı bir durum yaratmaktadır. Sonuç olarak, kamu idarelerinin taraf olduğu sözleşmelerde, Anayasa’nın “kanun önünde eşitlik” ilkesi ve 657 sayılı Kanun’un “liyakat” ilkelerine uygun düzenlemelerin yapılması büyük önem taşımaktadır. Bu tür uyumsuzlukların önlenmesi, kamu hizmetlerinin etkinliğini ve adaletini sağlamak açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır. |
BULGU: Toplu İş Sözleşmesinde Liyakat İlkesi ile Bağdaşmayacak Hükümlere Yer Verilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdare ile yetkili sendika arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesinde, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nda yer alan eşitlik ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda yer alan liyakat ilkelerine aykırı hükümlere yer verildiği görülmüştür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 3’üncü maddesinde temel ilkeler arasında sayılan liyakat ilkesi; “Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.” şeklinde tanımlanmıştır.
Yapılan incelemelerde, yetkili sendika ile imzalanan 27.04.2022 tarihli Toplu İş Sözleşmesi’nin 23′ üncü maddesinin (n) bendinde, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde yer alan liyakat ilkesine aykırı olarak “İşveren, çalışanın vefatı halinde 1. Derece yakının işe alımında öncelik sağlar.” hükmünün yer aldığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin taraf olduğu sözleşmelerde Anayasa’nın “kanun önünde eşitlik” ile 657 sayılı Kanun’un “liyakat” ilkeleri ile bağdaşmayacak hükümlere yer verilmemesi gerekmektedir.