|
ÖZET: Toptancı halindeki işyerlerinden kira bedellerini ödemeyen kiracılar hakkında gerekli işlemlerin yapılmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, 5957 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri doğrultusunda, kiracıların kira sözleşmeleri feshedilmesi veya tahsislerinin iptal edilmesi gereken durumlar için belediye encümeninin harekete geçmediği belirlenmiştir. Kiracılara yapılan yazılı uyarılara rağmen, toplam 1.279.765,58 TL tutarında kira borcu olan 37 işyerinin kiracıları, kira bedellerini zamanında ödememiştir.
Yönetmelik gereğince, kira sözleşmesinin feshine dair kararların tebliğinden itibaren kiracıların otuz gün içinde işyerlerini tahliye etmeleri gerekmektedir. Ancak, bu süreçte belediyenin gerekli adımları atmadığı ve tahsilat işlemlerini gerçekleştirmediği ortaya çıkmıştır. Bu durum, belediyenin alacaklarının tahsil edilememesine ve mali kayıplara yol açmaktadır. Sonuç olarak, tahsil edilmeyen kira bedelleri, belediyenin bütçesindeki gelir öngörülerini olumsuz etkileyerek mali dengesizliklere neden olmaktadır. Bu nedenle, ilgili mevzuata uygun olarak gerekli işlemlerin bir an önce gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Toptancı Halinde Bulunan İşyerlerinin Kira Bedellerinin Ödenmemesine Rağmen Gerekli İşlemlerin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Belediye yönetimindeki toptancı halinde bulunan kiracılardan kira bedellerini ödemeyenler hakkında gerekli işlemlerin yapılmadığı belirlenmiştir.
5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un “Toptancı hallerindeki işyerleri ile pazar yerlerindeki satış yerlerinin işletilmesi” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasının (a) bendinde, kira bedeli veya tahsis ücretini belediyenin yazılı uyarısına rağmen ödemeyenlerin kira sözleşmelerinin feshine ya da satış işlemlerinin veya tahsislerinin iptaline belediye encümenince karar verileceği hüküm altına alınmıştır. Aynı maddenin yedinci fıkrasında ise kira sözleşmesinin feshine ya da satış işleminin veya tahsisin iptaline ilişkin kararın kendilerine tebliğinden itibaren, belediye toptancı halinde faaliyet gösterenlerin işyerlerini otuz gün içinde tahliye etmeye mecbur olduğu, bu süre sonunda tahliye edilmeyen yerlerin belediye zabıtası tarafından tahliye ettirileceği belirtilmiştir.
Sebze ve Meyve Ticareti ve Toptancı Halleri Hakkında Yönetmelik’in “Kiralama ve satışın iptali” başlıklı 50’nci maddesinde, kira bedelini belediyenin yazılı uyarısına rağmen ödemeyenlerin kira sözleşmesinin feshine belediye encümenince karar verileceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca, kira sözleşmesinin feshine karar verilenlerin, bu kararın kendilerine tebliğinden itibaren işyerlerini otuz gün içinde tahliye etmeye mecbur oldukları, bu süre sonunda tahliye edilmeyen yerlerin belediye zabıtası tarafından tahliye ettirileceği düzenlenmiştir.
Yapılan incelemelerde, belediye tarafından kiraya verilen 37 işyerinin kiracılarının, kira sözleşmelerine göre her ayın 18. gününde ödenmesi gereken kira bedellerini zamanında ödemediği, 2024 yılı sonu itibarıyla toptancı halinde kira borcunu ödemeyen kiracılara ait toplam borç tutarının 1.279.765,58 TL olduğu ve bu tutarların tahsilatının sağlanması adına gerekli işlemlerin yerine getirilmediği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, kira bedelini ödemeyen kiracılar hakkında 5957 sayılı Kanun’un 11’inci maddesi ve Yönetmelik’in 50’nci maddesi çerçevesinde gerekli işlemlerin yapılmaması, belediyenin alacaklarının tahsil edilememesine ve mali kayıplara yol açmaktadır. Ayrıca, tahsil edilmeyen kira bedelleri nedeniyle bütçede eksik öngörülen gelirler, belediyenin mali planlamasını olumsuz etkileyerek mali dengesizliklere neden olmaktadır. Bu nedenle, belirtilen mevzuata uygun şekilde gerekli işlemler tesis edilmelidir.