|
ÖZET: Yapılan denetimlerde, trampa işlemleri sırasında kullanılan taşınmazların değerinin, yasal olarak belirlenen üst sınırı aştığı tespit edilmiştir. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 26. maddesi, kamulaştırma bedeli yerine, kamu hizmetine tahsis edilmemiş taşınmazların verilmesine olanak tanımaktadır. Ancak, bu taşınmazların değeri, kamulaştırma bedelinin yüzde yüz yirmisini geçmemelidir. İncelenen veriler, trampada kullanılan taşınmazların değerinin bu sınırı aştığını göstermektedir.
Örneğin, İnönü Mahallesi’ndeki bazı parsellerin kamulaştırma bedelleri ile karşılaştırıldığında, trampa yoluyla elde edilen taşınmazların değerinin oldukça yüksek olduğu görülmüştür. Bu durum, kamulaştırılan mal sahiplerinin, normal şartlarda ihale yoluyla elde edebileceği taşınmazları rekabet ortamı olmadan edinmesine neden olabilir. Kamu İdaresi, trampa işlemlerinde yasal sınırların aşılmaması için gereken özeni göstereceğini belirtmiştir. Bu bağlamda, taşınmaz değerleri ile ilgili mevzuata uyulması, hem mülkiyet haklarının korunması hem de adil bir kamulaştırma süreci için önem arz etmektedir. |
BULGU: Trampada Kullanılan Taşınmazların Değerinin Mevzuatta Öngörülen Sınırı Aşması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresinin trampa suretiyle yaptığı kamulaştırma işlemlerinde, trampada kullanılan taşınmazların değerinin yasal üst sınırın üzerinde olduğu görülmüştür.
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun “Trampa yolu ile kamulaştırma” başlıklı 26’ncı maddesinin birinci fıkrasında, kamulaştırma işlemlerinde taşınmazı kamulaştırılacak mal sahibinin kabul etmesi halinde kamulaştırma bedeli yerine, idarenin kamu hizmetine tahsis edilmemiş olan taşınmaz mallarından, kamulaştırma bedelini kısmen veya tamamen karşılayacak miktarda taşınmazın verilebileceği ifade edilmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, idarenin vereceği taşınmaz malın değerinin kamulaştırma bedelinin yüzde yüz yirmisini aşamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, aşağıdaki tabloda gösterilen taşınmazların kamulaştırmasına karşılık Kamu İdaresinin trampada kullandığı taşınmazların değerinin mevzuatta öngörülen üst sınır olan kamulaştırma bedelinin yüzde yüz yirmisini aştığı tespit edilmiştir.
Tablo 8: Trampada Üst Sınırın Aşıldığı Kamulaştırmalar
| Kamulaştırılan Taşınmaz |
Kamulaştırılan Taşınmazın Değeri |
Trampada Kullanılabilecek Taşınmaz Değerinin Üst Sınırı (Kamulaştırma Bedeli*1,20) | Trampada Kullanılan Taşınmazın Değeri |
| İnönü Mah. 532 Ada 7 Parsel |
904.762,50 TL | 1.085.715,00 TL | 5.047.350,00 TL |
| İnönü Mah. 533 Ada 52 Parsel |
704.594,50 TL | 845.513,40 TL | 4.794.350,00 TL |
| İnönü Mah. 533 Ada 67 Parsel |
734.288,50 TL | 881.146,20 TL | 4.794.350,00 TL |
| İnönü Mah. 551 Ada 10 Parsel |
1.536.375,00 TL | 1.843.650,00 TL | 2.022.000,00 TL |
| İnönü Mah. 553 Ada 20 ve 47 Parseller |
1.391.897,50 TL | 1.677.477,00 TL | 4.794.350,00 TL |
| Kızılay Mah. 561 Ada 30 Parsel |
3.016.775,47 TL | 3.620.130,565 TL | 3.790.000,00 TL |
Her ne kadar aradaki fark nakit olarak tahsil edilmiş olsa da, Kamu idaresinin mevzuatta öngörülen sınırı aşmaması mülkiyetinde bulunan taşınmazların muhafazası için önem arz etmektedir. Ayrıca, trampada bedele ilişkin mevzuatta öngörülen üst sınır, taşınmazı kamulaştırılan mal sahiplerinin malına denk bir taşınmazı mülkiyetine almasını sağlarken, aksi yönde yapılan uygulamalar ise kişilerin normal koşullarda ihale yoluyla elde edebileceği taşınmazları rekabet ortamına girmeden trampa yoluyla elde etmesine yol açmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında, trampa yolu ile yapılacak kamulaştırmalarda taşınmazların değerine ilişkin üst sınıra uyulması konusunda gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Kamu İdaresi tarafından trampa yolu ile kamulaştırmalarda trampada kullanılacak taşınmazların değerine ilişkin üst sınıra uyulması gerekmektedir.