ÖZET: TÜBİTAK destekli projelerde bursiyer ödemelerinin zamanında yapılmadığı, 2023 yılı Sayıştay denetim raporlarında tespit edilmiştir. Mevzuat gereği, burs ödemelerinin projede uygulama yapılan ayı takip eden ilk haftada gerçekleştirilmesi gerektiği belirtilmektedir. Proje yürütücüleri, bu ödemelerin zamanında yapılması için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. Gecikme yaşanması durumunda, bu durumun TÜBİTAK’a bildirilmesi ve gerekçelerinin sunulması gerekmektedir. Aksi takdirde, ihmal veya suiistimal durumunda ilgili proje yürütücüsü hakkında yasal işlemler başlatılabilir.

Yapılan incelemeler sonucunda, bursiyer ödemelerinin çoğunlukla belirlenen sürelerin ötesinde gerçekleştirildiği ortaya çıkmıştır. Bu durum, 26.12.2007 tarihli Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde de vurgulanan yazılı prosedürlerin eksikliği ile ilişkilendirilmektedir. İdarelerin mali karar ve işlemlerle ilgili prosedürleri belirlemesi gerektiği ifade edilmektedir. Üniversite, Sayıştay raporundaki bulgulara katıldığını ve düzeltici adımlara başladığını bildirmiştir.

Sonuç olarak, TÜBİTAK kaynaklarıyla desteklenen projelerde bursiyer ödemelerinin mevzuatta belirtilen süreler içinde yapılması büyük önem taşımaktadır. Bu süreçlerin düzgün bir şekilde yürütülmesi, hem bursiyerlerin haklarının korunması hem de proje yönetiminin etkinliği açısından kritik bir gerekliliktir.

BULGU: TÜBİTAK Destekli Projelerde Bursiyer Ödemelerinin Zamanında Yapılmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) kaynaklarıyla destekli projelerde bursiyer ödemelerinin mevzuatta belirlenen süre içerisinde yapılmadığı görülmüştür.
TÜBİTAK Kaynaklarından Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ile Özel Bütçeli İdarelere Proje Karşılığı Aktarılacak Tutarların Harcanması ve TÜBİTAK Tarafından Yürütülen Dış Destekli Projelerin Harcamalarının Gerçekleştirilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Giderin Gerçekleştirilmesi ve Ödeme” başlıklı 10’uncu maddesi;
cc
Bursiyerlere projede uygulama yaptıkları ayı takip eden ayın ilk haftasında burs ödemelerinin yapılması esastır. Proje yürütücüleri burs ödemelerinin zamanında yapılması için her türlü tedbiri almaktan sorumlu olup burs ödemelerinde geçerli olmayan bir nedenden dolayı gecikme olması ve bu durumun TÜBİTAK’a bildirilmesi halinde TÜBİTAK tarafından gecikmenin gerekçeleri istenebilir. Burs ödemelerinin yapılmasında ihmal, kusur ve suiistimali olduğu anlaşılan proje yürütücüsü hakkında sözleşme ve ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Anılan mevzuat hükmünden de anlaşılacağı üzere TÜBİTAK kaynaklarıyla desteklenen projelerde bursiyer ödemelerinin uygulama yapılan ayı takip eden ilk haftasında yapılmasının esas olduğu geçerli olmayan bir nedenden dolayı gecikme yaşanması durumunda ise TÜBİTAK’a bildirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nin “Prosedürlerin belirlenmesi ve belgelendirilmesi” başlıklı 8’inci standartı “İdareler, faaliyetleri ile mali karar ve işlemleri hakkında yazılı prosedürler belirlemelidir.” şeklinde belirlenmelidir. Dolayısıyla mali karar ve işlemlerde yazılı prosedürler nezdinde hareket edilmelidir.
Yapılan inceleme neticesinde TÜBİTAK kaynaklarıyla destekli projelerde bursiyer ödemelerinin izleyen ayın ilk haftasından daha sonraki zamanlarda yapıldığı tespit edilmiştir.
Üniversite tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, düzeltme işlemlerine başlanıldığı bilgisi verilmiştir.
Sonuç itibariyle TÜBİTAK kaynaklarıyla desteklenen projelerde mali işlem içeren bursiyer ödemelerinin anılan mevzuat hükmünde belirtilen süre içerisinde yapılması sağlanmalıdır.