|
ÖZET: Türk Ticaret Kanunu’na göre, yedek akçelerin ayrılmaması, belediye şirketinin mali tablolarında önemli bir eksiklik olarak tespit edilmiştir. 6102 sayılı Kanun’un 519. maddesi, yıllık kârın yüzde beşinin, ödenmiş sermayenin yüzde yirmisine ulaşıncaya kadar genel kanuni yedek akçeye ayrılmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, 1 Seri No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nde de yedeklerin hesap planında nasıl gösterileceği ve ayrılma süreci hakkında bilgiler yer almaktadır.
Yapılan denetimlerde, 570-Geçmiş Yıllar Karları hesabında 172.272,53 TL tutarında bir miktar tespit edilmiş, ancak bu tutardan yasal yedek akçenin ayrılmadığı belirlenmiştir. Kamu idaresi, bu duruma ilişkin bir yanıt vermiştir. Yasal yedek akçenin ayrılması, şirketin mali istikrarını koruması ve ekonomik belirsizliklere karşı hazırlıklı olması açısından kritik öneme sahiptir. Bu nedenle, şirketin geçmiş yıllarda elde ettiği kârdan yasal yedek akçenin ayrılması gerekliliği ortaya çıkmaktadır. |
BULGU: Türk Ticaret Kanununa Göre Ayrılması Gereken Yedek Akçenin Ayrılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin mali tabloları incelendiğinde geçmiş dönemde elde edilen karlardan yasal yedek akçenin ayrılmadığı görülmüştür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Genel kanuni yedek akçe” başlıklı 519’uncu maddesinde; “Yıllık kârın yüzde beşi, ödenmiş sermayenin yüzde yirmisine ulaşıncaya kadar genel kanuni yedek akçeye ayrılır.” hükmü yer almaktadır.
26/12/1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinin hesap planı açıklamalarında yer alan 540 Yasal Yedekler bölümünde “Kanun hükümleri uyarınca ayrılmış bulunan yedekler bu hesap kaleminde gösterilir.” hükmü yer almaktadır. Hesabın işleyişi bölümünde ise “Yedekler faaliyet yılı kârından mahsup edilmek suretiyle bu hesaplara alacak kaydedilir.” Denilmektedir.
Şirket mali tablolarında yapılan incelemede 570-Geçmiş Yıllar Karları hesabında 172.272,53 TL tutarın bulunduğu ancak bu tutardan ayrılması gereken kanuni yedek akçenin ayrılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa iştirak edildiği ifade edilmiştir.
Şirketin uzun vadeli mali istikrarının korunması ve olası ekonomik zorluklar veya piyasa dalgalanmalarına karşı tedbirli olunması amacıyla, kanun koyucu yasal yedek akçenin ayrılmasını zorunlu kılmıştır.
Bu itibarla, şirketin mali yıllarda gerçekleşen karından kanuni yedek akçenin ayrılması gerekmektedir.