|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Türkiye-Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın Katma Değer Vergisi (KDV) ile ilgili bazı hükümlerine uyulmadığını ortaya koymuştur. Anlaşmanın 28. maddesi, vergiler ve harçlarla ilgili düzenlemeleri içermekte olup, birlik yüklenicileri, bu anlaşma kapsamında sağlanan hizmetler ve mal alımları için KDV’den muaf tutulmaktadır. Ancak, bu muafiyetin uygulanmasına dair usul ve esaslar, yayımlanan genel tebliğ ile belirlenmiştir.
Tebliğin 4.2. maddesi, birlik yüklenicilerinin KDV İstisna Sertifikası almak için gerekli prosedürleri takip etmeleri gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, 15.000 TL’yi aşan alımlar için, tedarikçi ile birlik yüklenicisi arasında belirli bilgileri içeren bir Tedarik Sözleşmesi düzenlenmesi gerekmektedir. Ancak, yapılan denetimlerde, bazı birlik yüklenicileri tarafından bu sözleşmelerin onaylanmadığı ve gerekli şerhlerin düşülmediği tespit edilmiştir. Buna rağmen, KDV hesaplanmadan işlemlerin gerçekleştirildiği görülmüştür. Denetim bulguları, İdare’nin tedarikçi sıfatıyla yürüttüğü işlemlerde, belirtilen mevzuata uygun hareket etmesi gerektiğini göstermektedir. İdare ile yapılan görüşmelerde, ilgili makamdan geri bildirim alınmadığı ve hizmet portalının mevzuata uygun hale getirildiği ifade edilmiştir. Bu durum, KDV muafiyetinin uygulanmasında dikkat edilmesi gereken hususları ortaya koymaktadır. |
BULGU: Türkiye-Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşmasının Katma Değer Vergisine İlişkin Bazı Hükümlerine Uyulmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
IPA Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması kapsamında yayımlanan tebliğin Katma Değer Vergisine ilişkin bazı hükümlerine uyulmadığı tespit edilmiştir.
Türkiye ile Avrupa Birliği arasında özetle Avrupa Birliği müktesebatına uyum kapsamında ülkemize sağlanacak mali yardım ile ilgili Türkiye-Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması imzalanmıştır.
Yukarıda sözü edilen anlaşmanın 28’inci maddesi vergiler ve diğer harçlara ilişkin kuralları düzenlemiştir. Bu maddenin ikinci fıkrasının (b) bendine göre birlik yüklenicileri, birlik sözleşmesi kapsamında verilen herhangi bir hizmet ve/veya tedarik edilen mal ve/veya yapılan iş için Katma Değer Vergisinden muaftırlar. Ayrıca, birlik yüklenicisi tarafından temin edilen mallar, verilen hizmetler veya yapılan işler birlik sözleşmesi kapsamındaki hedefler ve faaliyetlere ilişkin oldukları derecede Katma Değer Vergisinden muaftırlar.
Çerçeve Anlaşma’nın getirdiği Katma Değer Vergisi ve diğer vergilerle ilgili muafiyet ve istisnaların uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek üzere Türkiye-Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı Mali Çerçeve Ortaklık Anlaşması Genel Tebliği yayımlanmıştır. Tebliğ’in “Katma Değer Vergisi istisnası ve uygulaması” başlıklı 4.2’inci maddesine göre bu istisnadan yararlanmak için birlik yüklenicilerinin gerekli usulleri takip ederek ilgili makamlardan KDV İstisna Sertifikası almaları gerekmektedir. Aynı Tebliğ’in 4.2.2.6’ncı maddesi ise KDV İstisna Sertifikasının kullanılması hususunu düzenlemiştir. Buna göre;
• Birlik yüklenicisi tarafından 15.000 TL’yi geçen alımlar için birlik yüklenicisi ile tedarikçi arasında Tebliğ’de örneği yer alan ve tarafların örnekte yer alan bilgileri ihtiva etmek kaydıyla şeklini serbestçe tayin edebilecekleri Tedarik Sözleşmesi düzenlenmesi gerektiği,
• Tedarik sözleşmesine konu alımın birlik sözleşmesi kapsamında olduğunun Hibe Yararlanıcısı tarafından “Bu Tedarik Sözleşmesinde yazılı alımlar … tarih ve … sayılı Birlik sözleşmesi kapsamında yapılmıştır.” şeklinde şerh düşülerek onaylanması halinde bu alımlar için KDV hesaplanmayacağı,
Birlik yüklenicisinin aynı zamanda Hibe Yararlanıcısı olması halinde, söz konusu Tedarik Sözleşmesinin, Birlik yüklenicisinin gerçek kişi olması durumunda kendisi tarafından, tüzel kişi olması durumunda ise tüzel kişiliğin konu ile ilgili imzaya yetkili yöneticisi tarafından onaylanması gerektiği,
Tedarikçinin, Birlik yüklenicisi ile yaptığı ve Hibe Yararlanıcısı tarafından onaylanmış Tedarik Sözleşmesinin ve Birlik yüklenicisinde yer alan KDV İstisna Sertifikasının kendisine ibraz edilmesi halinde, söz konusu Tedarik Sözleşmesinin ve sertifikanın Birlik yüklenicisi tarafından “Aslının Aynıdır” şeklinde onaylanan birer örneğini alması ve Birlik Yüklenicisine düzenlediği fatura veya benzeri evrakta “7424 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan IPA IIIMali Çerçeve Ortaklık Anlaşması’nın 28/2. maddesi gereğince, … tarih ve … sayılı KDV İstisna Sertifikasına istinaden KDV hesaplanmamıştır.” şeklinde şerh düşmek suretiyle KDV hesaplamayacağı,
Hüküm altın alınmıştır.
Mali yıl içinde İdare, tedarikçi sıfatı ile katılım öncesi yardım aracı (IPA) kapsamında Avrupa Birliği fonlarından yararlanan bazı birlik yüklenicilerine akreditasyon hizmeti vermiştir. Bu hizmetlere ilişkin yukarıda yer verilen mevzuat kapsamında;
İstisnadan birlik yüklenicisi sıfatı ile yararlanan tüzel kişiler ile İdare arasında imzalanan sözleşmenin hibe yararlanıcısı veya birlik yüklenicisi tarafından gerekli şerhin düşülerek onaylanmadığı, ancak bu şerh sözleşmede olmamasına ve sözleşme onaylanmamasına rağmen KDV hesaplanmadığı,
• Tedarikçi sıfatı ile İdare tarafından düzenlenen faturaya gerekli şerhin düşülmediği,
tespit edilmiştir. Bu hususların gözetilmemesine rağmen İdare tarafından düzenlenen faturada KDV hesaplanmadığı görülmüştür.
Ayrıca sözü edilen Tebliğ’in ekinde örneği yer alan tedarik sözleşmesinin ihtiva ettiği bilgilerden birlik sözleşmesinin konusu, tarihi ve sayısının yapılan akreditasyon sözleşmesinde bulunmadığı tespit edilmiştir. İdare ile yapılan görüşmelerde İhale makamı (Hazine ve Maliye Bakanlığı) veya hizmet sunulan kuruluştan değinilen hususlara ilişkin bir geri bildirim olmadığı ve İdare tarafından kullanılan hizmet portalının mevzuata uygun işlem yürütülecek hale getirildiği belirtilmiştir.
İdare’nin bulguya konu Çerçeve Anlaşma ve Tebliğ kapsamında tedarikçi sıfatı ile verdiği hizmetlerde vergiye ilişkinyukarıda açıklanan mevzuatı gözetmesi gerekmektedir.