ÖZET: Türkiye Belediyeler Birliği’ne aktarılan payların muhasebeleştirilmesinde önemli bir hata tespit edilmiştir. 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bu paylar doğrudan 630-Giderler Hesabı’na kaydedilmiş, 363-Kamu İdareleri Payları Hesabı’na ise kaydedilmemiştir. 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun ilgili maddeleri ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, bu tür ödemelerin doğru hesaplarda izlenmesini zorunlu kılmaktadır.

Yapılan incelemelerde, Türkiye Belediyeler Birliği’ne toplam 555.991,99 TL tutarında pay aktarıldığı, ancak bu tutarın uygun hesapta kaydedilmediği belirlenmiştir. Bu durum, mali tabloların yanlış yansıtılmasına neden olmakta; 363-Kamu İdareleri Payları Hesabı’nın eksik, 630-Giderler Hesabı’nın ise fazla görünmesine yol açmaktadır.

Kamu idaresi, tespit edilen bu durumun ardından Türkiye Belediyeler Birliği’ne aktarılan payların artık 363-Kamu İdareleri Payları Hesabı’nda takip edilmeye başlandığını bildirmiştir. Gelecekte benzer hataların önlenmesi için bu hesabın kullanımı büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Türkiye Belediyeler Birliğine Aktarılan Payların İlgili Hesabında Muhasebeleştirilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Türkiye Belediyeler Birliğine aktarılan payların 363-Kamu İdareleri Payları Hesabı’na kaydedilmeden, doğrudan 630-Giderler Hesabı’na kaydedildiği tespit edilmiştir.
5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun “Birliğin Gelirleri” başlıklı 15’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; birliğin gelirlerinin birlik üyelerinin, birliğin kuruluş ve faaliyet giderlerine katılma paylarından oluştuğu belirtilmiştir. Türkiye Belediyeler Birliği Tüzüğü’nün “Birliğin Gelirleri” başlıklı 20’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde ise birlik meclisince belirlenecek oranda üyelik aidatının alınacağı hüküm altına alınmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın Niteliği” başlıklı 276’ncı maddesinde; 363-Kamu İdareleri Payları Hesabı’nın, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Aynı Yönetmelik’in Hesabın işleyişi başlıklı 277’nci maddesinde ise; bütçe geliri olarak tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların bir taraftan 363-Kamu İdareleri Payları Hesabı’na alacak, 630-Giderler Hesabı’na borç; diğer taraftan 835-Gider Yansıtma Hesabı’na alacak, 830- Bütçe Giderleri Hesabı’na borç kaydedileceği belirtilmiştir. Ayrıca 363-Kamu İdareleri Payları Hesabı’ndaki kayıtlı tutarlardan nakden veya mahsuben ödenen tutarların 363-Kamu İdareleri Payları Hesabı’na borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, 2022 yılında Türkiye Belediyeler Birliğine 555.991,99 TL tutarında pay aktarıldığı, ancak aktarılan bu payın 363-Kamu İdareleri Payları Hesabı’na kaydedilmeden doğrudan 630-Giderler Hesabı’na kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, mali tablolarda 363-Kamu İdareleri Payları Hesabı’nın noksan, 630-Giderler Hesabı’nın fazla görünmesine yol açmaktadır.
Kamu idaresi cevabında, tespit edilen hususa ilişkin olarak Türkiye Belediyeler Birliğine aktarılan payların 363 Kamu İdareleri Payları hesabında takip edilmeye başlandığı belirtilmiştir.
Türkiye Belediyeler Birliğine aktarılacak paylar için 363-Kamu İdareleri Payları Hesabı’nın kullanılması gerekmektedir.