|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay denetim raporları, Türkiye Çevre Ajansı’na (TÜÇA) aktarılması gereken geri kazanım katılım paylarının, yasal süreler içinde yapılmadığını ortaya koymuştur. 7261 sayılı Türkiye Çevre Ajansının Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun çerçevesinde, geri kazanım katılım paylarının, tahsil edildiği ayı izleyen ayın sonuna kadar TÜÇA hesabına aktarılması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemeler, bu ödemelerin ya gecikmeli yapıldığını ya da hiç aktarılmadığını göstermektedir.
TÜÇA, ilgili bakanlıklarla iletişim kurarak durumu düzeltmek için resmi yazılar göndermiştir. Ancak, bu sorunun çözümü için atılan adımların yetersiz olduğu anlaşılmaktadır. Geri kazanım katılım paylarının zamanında aktarılmaması, Türkiye Çevre Ajansı’nın finansal sürdürülebilirliği açısından riskler taşımaktadır. Bu bağlamda, Türkiye Çevre Ajansı’nın, ana gelir kaynağı olan geri kazanım katılım paylarının yasal süreler içinde aktarımını sağlamak amacıyla gerekli önlemleri alması önem arz etmektedir. Aksi takdirde, gelecekte finansman sorunları ile karşılaşma ihtimali ve faiz gelirlerinden mahrum kalma durumu söz konusu olabilir. |
BULGU: Türkiye Çevre Ajansına Aktarılması Gereken Geri Kazanım Katkı Paylarının Kanunda Belirtilen Sürede Aktarılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Diğer Kamu İdareleri
2023 yılında Türkiye Çevre Ajansına(TÜÇA) aktarılması gereken geri kazanım katılım paylarının TÜÇA hesabına Kanunda belirlenen tarihlerden daha geç tarihlerde aktarıldığı ya da hiç aktarılmadığı görülmüştür.
30.12.2020 tarihli ve 31350 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7261 sayılı Türkiye Çevre Ajansının Kurulması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile verilen görevleri yerine getirmek üzere Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile ilgili, tüzel kişiliğe haiz, bu Kanunda belirtilen hususlar dışında özel hukuk hükümlerine tabi Türkiye Çevre Ajansı kurulmuştur.
7261 sayılı Türkiye Çevre Ajansının Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un “Ajansın Gelirleri, Bütçesi ve Muafiyetler” başlıklı 8’inci maddesinde;
“Ajansın gelirleri;
Genel bütçeden aktarılan tutarlardan,
Her türlü bağış ve yardımlardan,
Ajansın faaliyetlerinden elde edilen gelirlerden,
ç) Sair gelirlerden, oluşur.”
“Geri kazanım katılım payı (GEKAP)” başlıklı Geçici 2 inci Maddesinde;
“01/01/2021 tarihinden 31/12/2025 tarihine kadar 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu’nun ek 11 inci maddesi uyarınca tahsil edilen geri kazanım katılım paylarının yüzde yirmi beşi tahsil edildiği ayı izleyen ayın sonuna kadar Türkiye Çevre Ajansı hesabına aktarılır.
Aktarılacak tutarlar karşılığında Bakanlık bütçesinde gerekli ödenek öngörülür.” Hükümleri yer almaktadır.
Yapılan inceleme sonucunda Geri Kazanım Katılım Paylarının 2023 yılında Türkiye Çevre Ajansı hesabına Kanunda belirlenen tarihlerden daha geç tarihlerde aktarıldığı ya da hiç aktarılmadığı tespit edilmiştir.
Her ne kadar Kurum, bu konuda ilgili Bakanlık nezdinde muhatap olan Strateji Geliştirme Başkanlığı ile Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü’ne bulguda belirtilen husus ile ilgili 08.05.2024 tarihinde konunun araştırılması talepli resmi yazının yazıldığını ve konunun takibinin sağlanılacağını ifade etmişse de bulgu konusunun halen devam ettiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla; Türkiye Çevre Ajansının hem ileriki yıllarda oluşabilecek finansman sıkıntısına düşmemesi hem de alınabilecek faiz gelirinden mahrum kalmaması için ana gelir kaynağı olan Geri Kazanım Katkı Paylarının Kanunda belirtilen sürede aktarılması için yapılan çalışmalara devam etmesi gerekmektedir.