ÖZET: Türkiye Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Enstitüsünün tam olarak faaliyete geçmemesi 2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare adlı raporda ele alınmıştır. GetAT Enstitüsünün, 2014 yılından 2017 yılı sonuna kadar herhangi bir faaliyette bulunmadığı ve 2018-2021 döneminde sadece Sağlık Bakanlığı tarafından organize edilen yıllık toplantılarda vekâleten temsil edildiği görülmüştür.

6569 sayılı Kanun’un Geçici 1’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında Enstitülerin faaliyete geçmesi gereken tarihler belirlenmiştir. Ancak, GetAT Enstitüsünün tam olarak faaliyete geçirilememesi TÜSEB’in kuruluş amaçlarına ulaşılmasını geciktireceği ve kamu kaynağının etkili, verimli ve ekonomik kullanımı açısından risk yaratacaktır.

BULGU: Türkiye Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Enstitüsü’nün Tam Olarak Faaliyete Geçmemesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

TÜSEB bünyesindeki enstitülerden biri olan Türkiye Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp (GETAT) Enstitüsünün, 2014 yılından 2017 yılı sonuna kadar geçen sürede herhangi bir faaliyette bulunmadığı, 2018 – 2021 döneminde sadece, Sağlık Bakanlığı tarafından organize edilen yıllık toplantılarda vekâleten temsil edildiği görülmüştür.
TÜSEB’in kuruluşunu düzenleyen, 26.11.2014 tarih ve 29187 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6569 sayılı Kanun’un (703 sayılı KHK’nın 101’inci maddesi mülga olan) 11’inci maddesi ile Başkanlık bünyesinde 6 enstitü kurulmuş (Yönetim Kurulu’nun 12.12.2019 tarihli toplantısında; Sağlık Verileri Araştırma ve Yapay Zekâ Uygulamaları Enstitüsü ile Türkiye Aşı Enstitüsü’nün kurulması kararı ile enstitü sayısı 8 olmuştur) olup, bunlar;
Türkiye Kanser Enstitüsü
Türkiye Biyoteknoloji Enstitüsü
Türkiye Anne, Çocuk ve Ergen Sağlığı Enstitüsü
ç) Türkiye Halk Sağlığı ve Kronik Hastalıklar Enstitüsü
Türkiye Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Enstitüsü
Türkiye Sağlık Hizmetleri Kalite ve Akreditasyon Enstitüsü
şeklinde sayılmıştır.
Yine aynı Kanun’un “Geçiş hükümleri” başlıklı Geçici 1’inci maddesinin 3’üncü fıkrasında “Bu Kanun ile kurulan enstitülerden Türkiye Kanser Enstitüsü ile Türkiye Sağlık Hizmetleri Kalite ve Akreditasyon Enstitüsü altı ay içinde, diğerleri üç yıl içinde faaliyete geçirilir.” denilerek kurulan enstitülerin faaliyete geçmesi gereken tarihler belirlenmiştir.
Kanıta dayalı olarak geleneksel ve tamamlayıcı tıbbın, standart tıp ile entegre bir şekilde kullanılmasına hizmet etmek suretiyle; bozulan insan sağlığının düzeltilmesine ve insan sağlığının korunmasına, iyileştirilmesine, rehabilite edilmesine ve de geliştirilmesine katkı sağlamak amacıyla TÜSEB bünyesinde kurulan GETAT’ın bu amaçla geleneksel, tamamlayıcı ve integratif tıp alanlarında disiplinler arası ve çok paydaşlı Ar-Ge çalışmalarını yürütmesi ve/veya desteklemesi hedeflenmiştir.
Yapılan incelemede;
Türkiye Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Enstitüsünün 6569 sayılı Kanun’un yayınlandığı 26.11.2014 tarihinden itibaren 3 yıl içerisinde hiçbir bir faaliyette bulunmadığı,
18.10.2017 tarihinde Türkiye Sağlık Politikaları Enstitüsü Başkanın vekâleten enstitü Başkanı olarak görevlendirildiği; 25.04.2018 – 24.04.2019 tarihlerini kapsayan dönem için bir idari personelin atandığı,
Her ne kadar 02.07.2018 tarihli 703 sayılı KHK’nın 101’inci maddesi ile kurumun teşkilat yapısına ilişkin maddeler ve geçiş hükmü mülga olmuş ise de 15 Temmuz 2018 Tarihli ve 30479 Sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan 4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Enstitüler” başlıklı 672’nci maddesinde TÜSEB bünyesinde tekrar yer alan GETAT’ın, 2018 – 2019 döneminde sadece, Sağlık Bakanlığı tarafından organize edilen iki toplantıda (GETAT Başkanlığını vekâleten yürüten) Türkiye Sağlık Politikaları Enstitüsü Başkanı tarafından temsil edildiği,
GETAT Enstitü Başkanlığının (Başkanlık görevini vekâleten yürüten Türkiye Sağlık Politikaları Enstitüsü Başkanı’nın sözleşme süresinin dolması dolayısıyla) 16.10.2020 tarihinden itibaren boş kaldığı ve herhangi bir görevlendirme yapılmadığı
Görülmüştür.
2018, 2019, 2020 ve 2021 yıllarında İdare bütçesinden söz konusu Enstitü’ye ödenek tahsisinin yapıldığı da göz önünde bulundurulduğunda (yılsonunda tenkis işlemi yapılmış olsa da); gerek 6569 sayılı Kanun’da gerekse 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nde yer verilen Enstitünün 5 yıl boyunca tam olarak faaliyete geçirilememiş olması, TÜSEB’in kuruluş amaçlarına ulaşılmasını geciktireceği gibi kamu kaynağının etkili, verimli ve ekonomik kullanımı açısından da risk yaratacaktır.