Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığında verilen para ve ayınlar ile sağlanan para ile temsil edilebilir menfaatlerdir. Vergilemede ücretin adı değil, hizmet ilişkisi ve ekonomik niteliği belirleyicidir.
Ücretin unsurları
Maaş, prim, ikramiye, huzur hakkı, yönetim kurulu ödemeleri, yan haklar ve bazı ayni menfaatler ücret sayılabilir. Ödemenin avans, tazminat veya başka ad altında yapılması niteliği değiştirmez.
Stopaj yoluyla vergileme
Ücretler kural olarak işveren tarafından gelir vergisi tevkifatına tabi tutulur. Vergi, kümülatif matrah üzerinden ilgili yıl tarifesine göre hesaplanır. Damga vergisi ve sosyal güvenlik yükümlülükleri ayrıca dikkate alınır.
Asgari ücret istisnası
Ücret gelirlerinde asgari ücretin ilgili aya isabet eden gelir ve damga vergisi tutarı kadar istisna uygulanır. İstisna, çalışanın brüt ücretini vergiden tamamen çıkarmak yerine hesaplanan vergiden mahsup mekanizmasıyla işler.
Birden fazla işveren
Aynı takvim yılında birden fazla işverenden ücret alınması halinde yıllık beyanname yükümlülüğü doğabilir. Birinci işverenin seçimi, ikinci ve sonraki işverenlerden alınan ücretlerin toplamı ve toplam ücret gelirinin yıllık tarife sınırları birlikte değerlendirilir.
İşveren değişikliği
Aynı grup şirketleri, birleşme/devir veya işveren değişikliği hallerinde kümülatif matrahın devam edip etmeyeceği olayın hukuki niteliğine bağlıdır. Yeni ve bağımsız işveren ilişkisinde ücretler çok işveren kurallarına tabi olabilir.
Yan haklar
Yemek, ulaşım, konut, araç, sağlık sigortası ve benzeri menfaatlerde özel istisna veya sınırlar bulunabilir. Nakdi ve ayni sağlanan menfaatlerin vergisel sonucu farklı olabilir.
2026 tarifesi
Ücret gelirlerinde 2026 yılı gelir vergisi tarifesi genel tarifeye dayanır; üçüncü dilime geçişte ücret gelirleri için daha yüksek sınır uygulanır. Geçmiş yıl ücretlerine ilgili yıl tarifesi uygulanmalıdır.