ÖZET: Ulusal bayram günlerinde çalışacak işletmelere ruhsat verme işlemlerinin yeterince takip edilmediği, 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde ortaya konmuştur. Bu durum, belediyeler tarafından izne tabi işyerlerine ruhsat verilmemesi sonucunda, alınması gereken Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcı’nın kaybedilmesine yol açmıştır. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, bu ruhsatların verilmesinin harca tabi olduğunu belirtmektedir. Ancak yapılan denetimlerde, ulusal bayram günlerinde çalışacak işyerlerine yönelik bir ruhsatlandırma sürecinin yürütülmediği ve bu nedenle herhangi bir gelir elde edilmediği tespit edilmiştir.

Denetim bulguları doğrultusunda, idare, 2464 sayılı kanunun 58’inci maddesinin uygulanabilirliğinin sorgulandığını ve bu konuda geçmişte yaşanan zorlukları kabul etmiştir. 1981 yılında yürürlüğe giren bu kanun maddesinin günümüzdeki koşullara uygunluğunun tartışmalı olduğu ifade edilmiştir. Bununla birlikte, kurumun gelir kaybını önlemek amacıyla, Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcı ile ilgili gerekli takip ve tahsilat işlemlerinin yapılması gerektiği vurgulanmıştır.

BULGU: Ulusal Bayram Günlerinde Çalışacak İşletmelere İlişkin Ruhsat Verme İşlemlerinin Takibinin Yapılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Ulusal bayram günlerinde çalışmaları belediyelerce izne bağlı işyerlerine ruhsat verilmesi işlemlerinin takibinin yapılmadığı, dolayısıyla karşılığında alınması gereken Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcından mahrum kalındığı tespit edilmiştir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcı” başlıklı 58’inci maddesinde;
“Ulusal bayram günlerinde çalışmaları belediyelerce izne bağlı işyerlerine ruhsat verilmesi, Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcına tabidir.”
“Mükellef” başlıklı 59’uncu maddesinde;
“Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcının mükellefi kendisine çalışma ruhsatı verilen gerçek veya tüzelkişidir.” “Mükellefiyet dönemi ve harcın ödenmesi” başlıklı 61’inci maddesinde; “Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcının mükellefiyet dönemi, çalışma izninin kullanılacağı takvim yılıdır. Yıl içinde mükellefiyete girilmesi veya işin terk edilmesi hallerinde mükellefiyet, çalışılan süreye inhisar eder. Mükellefiyete girilen veya mükellefiyetten çıkılan ay kesirleri tam ay sayılır.”
hükümleri yer almaktadır.
Belediyenin mali yıl hesabına ait gelir işlemlerinin incelenmesi sonucunda, ulusal bayram günlerinde çalışacak işyerlerine ilişkin bir ruhsatlandırma çalışması yapılmadığı ve bununla ilgili herhangi bir gelir de elde edilmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine ,İdare tarafından, 2464 Sayılı Belediye Gelirleri Kanunun 58 inci maddesinde “ Ulusal bayram günlerinde çalışmaları belediyelerce izne bağlı işyerlerine ruhsat verilmesi, tatil günlerinde çalışma ruhsat harcına tabidir denildiği, söz konusu kanunun 1981 yılında yayınlandığı ve üzerinden 42 yıl geçtiği belirtilerek kanun maddesinin uygulanabilirliğinin zımnen kalmadığı, uygulamada sıkıntılar yaşandığı ancak uygulanması hususunda gerekli hassasiyetin gösterileceği belirtilmiştir.
Kurumun gelir kaybına uğramaması için mevzuatta belirtilen esaslar çerçevesinde Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcıyla ilgili gerekli takip ve tahsilat işlemlerinin yapılmasının gerektiği değerlendirilmektedir.