|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Ulusal Bayram Gününde Çalışma Ruhsat Harcı ile ilgili önemli bir bulguya ulaşmıştır. Belediyenin gelir tarifesinde bu harca dair tarifeler belirlenmiş olmasına rağmen, yıl içinde herhangi bir tahakkuk ve tahsilat yapılmadığı tespit edilmiştir. 394 sayılı Hafta Tatili Hakkında Kanun’un ilgili maddeleri, belirli işletmelerin ulusal bayram günlerinde faaliyet gösterebilmeleri için ruhsat almalarını ve harç ödemelerini zorunlu kılmaktadır. Ancak, yapılan incelemelerde bu yükümlülüklerin yerine getirilmediği görülmüştür.
Ayrıca, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu ve 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun kapsamında, ulusal bayram günlerinde çalışmak isteyen işletmelerin ruhsat alması ve belirlenen tarifeye göre harç ödemesi gerektiği belirtilmiştir. 2024 yılı gelir tarifesinde bu harca ilişkin detayların yer almasına rağmen, yıl sonu kesin gelir hesabında herhangi bir tahakkuk ve tahsilatın yapılmadığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, belediyenin gelir tarifesinde yer alan Ulusal Bayram Gününde Çalışma Ruhsat Harcı ile ilgili tahakkuk ve tahsilat işlemlerini gerçekleştirmesi gerekmektedir. Kamu İdaresi, bu tespit doğrultusunda gerekli adımları atacağını bildirmiştir. |
BULGU: Ulusal Bayram Gününde Çalışma Ruhsat Harcının Tahakkuk Ve Tahsilatının Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin 2024 yılı gelir tarifesinde Ulusal Bayram Gününde Çalışma Ruhsat Harcına ilişkin tarifeler belirlenmiş olmasına rağmen söz konusu harç ile ilgili yıl içerisinde herhangi bir tahakkuk ve tahsilatın olmadığı tespit edilmiştir.
394 sayılı Hafta Tatili Hakkında Kanun’un;
1’inci maddesinde;
“On bin veya on binden fazla nüfusu havi şehirlerde alelumum fabrika, imalathane, tezgah, dükkan, mağaza, yazıhane, ticarethane, sınai ve ticari bilumum müessesat ve tevabiinin haftada bir gün tatili faaliyet etmeleri mecburidir.”,
8’inci maddesinde;
“İşbu kanunun ahkamı istisnaiyesinden istifade etmek isteyen müesseselerin sahip veya müdiri mes’ullerinin mahalli belediye meclislerine müesseselerinin nevi, evsaf ve şeraitini ve istihdam ettikleri memurin ve amele miktarını mübeyyin bir beyanname vererek ruhsatname almaları lazımdır. Belediye mıntıkalarından hariç bulunan müesseseler en yakın belediyelere müracaat ederler. Ruhsatnameler bir sene için muteberdir.” denilmekteydi.
29.01.2015 tarih ve 29251 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un “Uygulanmayacak Hükümler” başlıklı 25’inci maddesinde ise;
“2/1/1924 tarihli ve 394 sayılı Hafta Tatili Hakkında Kanun hükümleri perakende işletmeler hakkında uygulanmaz.” hükmü yer almaktaydı.
01.07.2017 tarih 30111 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7033 sayılı Sanayinin Geliştirilmesi ve Üretimin Desteklenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 1’inci maddesinde;
“2/1/1924 tarihli ve 394 sayılı Hafta Tatili Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.” denilmektedir.
Aynı Kanun’un 12’nci maddesinde;
“26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 58 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Hafta tatili ve ulusal” ibaresi “Ulusal” şeklinde değiştirilmiş ve 14/1/2015 tarihli ve 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlemesi Hakkında Kanunun 25 inci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.” hükmü yer almaktadır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcı” başlıklı üçüncü bölümünde söz konusu harcın konusu, mükellefi, tarifesi ve ödeme dönemleri açıklanmıştır. Söz konusu kanunun 58’inci maddesinde;
“Ulusal bayram günlerinde çalışmaları belediyelerce izne bağlı işyerlerine ruhsat verilmesi, Tatil Günlerinde Çalışma Ruhsatı Harcına tabidir.” denilmektedir.
2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’un;
1’inci maddesinde;
“1923 yılında Cumhuriyetin ilan edildiği 29 Ekim günü Ulusal Bayramdır. Türkiye’nin içinde ve dışında Devlet adına yalnız bugün tören yapılır. Bayram 28 Ekim günü saat 13.00’ten itibaren başlar ve 29 Ekim günü devam eder.”,
2’inci maddesinde;
29 Ekim günü özel işyerlerinin kapanması zorunludur.” denilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri gereğince, perakende işletme sıfatını haiz işletme ve müesseseler ulusal bayram gününde faaliyetlerine devam etmek istedikleri takdirde bulundukları yer belediyesinden ruhsat almaları ve belirlenmiş olan tarifeye göre ilgili dönem veya dönemde belediyeye ödeme yapmaları mecburidir.
Yapılan incelemede, 2024 yılı gelir tarifesinde Ulusal Bayram Gününde Çalışma Ruhsat Harcına ilişkin tutarların detaylı şekilde yer aldığı ancak yıl sonu kesin gelir hesabında bu harca ilişkin herhangi bir tahakkuk ve tahsilatın Belediye tarafından yapılmadığı görülmüştür.
Kamu İdaresi tespitimize iştirak etmiş olup, gerekli işlemlerin tesis edileceğini bildirmiştir.
Sonuç itibarıyla, Belediye tarafından gelir tarifesinde yer alan Ulusal Bayram Gününde Çalışma Ruhsatı Harcına ilişkin tahakkuk ve tahsilat işlemlerini gerçekleştirmesi gerekmektedir.