|
ÖZET: Uluslararası aile cüzdanlarının satın alınması, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin muhasebe kayıtlarında uygun şekilde takip edilmediği tespit edilmiştir. 1985 tarihli Evlendirme Yönetmeliği’ne göre, aile cüzdanları evlendirme memurları tarafından düzenlenmeli ve bu cüzdanlar, il ve ilçe mal sandıklarından kredili olarak temin edilmelidir. Yönetmelik, aile cüzdanlarının zimmetle verilmesi ve bedelinin tahsil edilmesi konularında Devlet Muhasebesi Muamelat ve Genel Yönetmelik hükümlerine atıfta bulunmaktadır.
Yapılan denetimlerde, belediyenin bütçesinden aile cüzdanı bedellerinin ödendiği ve bu cüzdanların satışından elde edilen gelirlerin belediye bütçesine kaydedildiği belirlenmiştir. Ancak, mevzuat gereği aile cüzdanlarının mal müdürlüğünden bedelsiz alınması ve satış hasılatının belirli sürelerde ilgili birimlere yatırılması gerektiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, belediyenin aile cüzdanlarının alım, satım ve muhasebeleştirilmesi ile ilgili herhangi bir yükümlülüğü bulunmamaktadır. Sonuç olarak, aile cüzdanlarıyla ilgili işlemlerin, yetkili memurlar aracılığıyla zimmetle gerçekleştirilmesi ve bu işlemlerin belediye muhasebe kayıtlarıyla ilişkilendirilmemesi gerektiği ortaya çıkmaktadır. Bu durum, belediyenin mali yönetiminde önemli bir uyumsuzluk olduğunu göstermektedir. |
BULGU: Uluslararası Aile Cüzdanı Alımlarının Belediye Muhasebe Kayıtlarında Takip Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından satın alınmaması gereken uluslararası aile cüzdanlarının bedellerinin bütçeden ödendiği görülmüştür.
07.11.1985 tarihli ve 18921 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 85/9747 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Evlendirme Yönetmeliği’nin “Evlendirme memurluğunun görev, yetki ve sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde; evlendirme memurlarına aile cüzdanı düzenleme görevi verilmiş olup “Evlendirme memurları” başlıklı 7’nci maddesinde evlendirme memurunun, belediye bulunan yerlerde belediye başkanı veya bu işle görevlendireceği memur, köylerde muhtar olduğu düzenlenmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Aile cüzdanlarının mal sandıklarından alınması” başlıklı 54’üncü maddesinde; aile cüzdanlarının il ve ilçe mal sandıklarınca evlendirme memurlarına kredili olarak verileceği, bu cüzdanların zimmetle verilmesi ve bedelinin tahsili hususlarında Devlet Muhasebesi Muamelat ve Genel Yönetmelik hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. Bu hüküm ile hem muhasebe yönetmeliklerine atıf yapılmış hem de aile cüzdanlarının ilgili mal müdürlüğü veya defterdarlık muhasebe müdürlüğünce belediye tarafından görevlendirilecek yetkili memurlara zimmetle verilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Değerli kâğıtlara ilişkin işlemler” başlıklı 498’inci maddesi uyarınca değerli kâğıtlar kapsamında olan aile cüzdanları yetkili memurlara, satıldıkça bedeli teslim edilmek üzere zimmetle verilir. Aynı maddenin devamındaki hükme göre ise yetkili memurlar, muhasebe birimlerinden zimmetle aldıkları değerli kâğıtların satış hasılatını en çok on beş günde bir ve her halde mali yılın son iş gününde ilgili mal müdürlüğü veya defterdarlık muhasebe birimi veznesine veya banka hesabına yatırmak zorundadırlar.
Anılan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; aile cüzdanlarının Belediyenin yetkili memurları tarafından mal müdürlüğünden zimmetle ve bedelsiz alınacağı, söz konusu cüzdanlar satıldıkça tahsil edilen tutarların mevzuatta belirlenen sürelerde ilgili mal müdürlüğüne yine yetkili memurlar tarafından yatırılması gerektiği anlaşıldığından Belediyenin aile cüzdanlarının satın alınması, satılması ve muhasebeleştirilmesi ile ilgili herhangi bir yükümlülüğü bulunmamaktadır.
Yapılan inceleme sonucunda, aile cüzdanı bedellerinin İdarenin bütçesinden karşılandığı, cüzdanların ilgililere satışı yapıldıkça tahsil edilen tutarların Belediye bütçesine gelir kaydedildiği ve bunlara ilişkin işlemlerin Belediye muhasebe kayıtlarında izlendiği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, değerli kâğıt niteliğini haiz aile cüzdanlarına ilişkin yetkili memur eliyle gerçekleşen teslim işlemlerinin zimmetle yapılması, aile cüzdanı bedellerinin İdarenin bütçesinden yapılmaması ve aile cüzdanlarına ilişkin işlemlerin İdarenin muhasebe kayıtları ile ilişkilendirilmemesi gerekmektedir.