|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Yükseköğretim Kurulu tarafından uluslararası kuruluşlara yapılan taahhütlerin muhasebe kayıtlarında izlenmediğini ortaya koymuştur. Bu durum, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen nazım hesapların kullanımına aykırıdır. İlgili yönetmeliklerde, kamu idarelerinin gelecekteki hak ve yükümlülüklerini izlemek amacıyla nazım hesapların kullanılması gerektiği vurgulanmaktadır.
Yükseköğretim Kurulu, 2021 yılı içinde Birleşik Krallık Avrupa Bilgi Merkezi, Avrupa Üniversiteler Birliği ve diğer uluslararası kuruluşlara toplam 765.817,43 TL tutarında aidat ve katkı ödemesi gerçekleştirmiştir. Ancak, bu ödemelerin taahhüt olarak muhasebe kayıtlarına alınmaması, bilanço dipnotlarında hatalara yol açmıştır. Taahhütlerin ilgili nazım hesaplara kaydedilmesi ve yapılan ödemelerin bu hesaplardan düşülmesi gerekmektedir. Kamu İdaresi, denetim bulgularına katıldığını belirtmiş olsa da, gerekli muhasebe kayıtlarının yapılmaması nedeniyle 2021 yılı bilançosu eksik ve yanıltıcı bir durum sergilemektedir. Bu nedenle, uluslararası kuruluşlara yapılan taahhütlerin doğru bir şekilde izlenmesi, muhasebenin bilgi verme ve izleme işlevinin etkinliği açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Uluslararası Kuruluşlara Katılım Payı Karşılığı Olarak Verile n Taahhütler ile Yerine Getirilen Taahhütlerin Nazım Hesaplarda İzlenmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Yükseköğretim Kurulu tarafından çeşitli uluslararası kuruluşlara üyelik nedeniyle bu kuruluşların giderlerine katılım payı karşılığı olarak verilen taahhüt belgeleri ile yerine getirilen taahhütlerin taahhüt hesaplarında izlenilmediği görülmüştür.
tarihli ve 29214 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Nazım hesaplara ilişkin ilkeler” başlıklı 12’nci maddesinin 1’inci fıkrasının (a) bendinde;
“Kamu idarelerinin varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarının dışında, muhasebenin bilgi verme ve izleme görevi yüklediği işlemleri, muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemleri ile gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülüklerine ilişkin işlemlerini izlemek üzere nazım hesaplar kullanılır.” denilmektedir.
tarihli ve 29218 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “932-Verilen Taahhüt Belgeleri Hesabı” başlıklı 487’nci maddesinde;
“(1) Verilen taahhüt belgeleri hesabı, uluslararası kuruluşlara çağrılabilir sermaye karşılığı, sermaye paylarının değerlerinin korunması karşılığı, kullanılacak krediler karşılığı ve uluslararası kuruluşlara üyelik nedeniyle bu kuruluşların giderlerine katılım payı karşılığı olarak verilen taahhüt belgeleri ile yerine getirilen taahhütlerin izlenmesi için kullanılır. ” denilmektedir.
Aynı Yönetmeliğin “933-Verilen Taahhüt Belgeleri Karşılığı Hesabı”nın düzenlendiği 490’ıncı maddesinde; verilen taahhüt belgeleri karşılığı hesabına, verilen taahhüt belgeleri hesabına yazılan tutarların kaydedileceği belirtilmektedir.
Kurum tarafından; uluslararası kuruluşlara üyelik nedeniyle katkı ve aidat gibi ödeme taahhütleri altına girilmektedir. Ancak, Uluslararası kuruluşlara ödenen bu tutarlar taahhüt olarak hesaplarda izlenmediğinden; yalnızca yapılan giderler ölçüsünde mali tablolara yansımakta, kalan taahhüt miktarları ise bilançoda gösterilmemektedir. Söz konusu taahhütlerin ilgili nazım hesaplara kaydedilmesi ve bu kapsamda yapılan ödemelerin de taahhütlerden düşülmesi gerekmektedir.
2021 yılı içerisinde çeşitli uluslararası kuruluşlara yapılan ödemeler:
Birleşik Krallık Avrupa Bilgi Merkezi: 26.008,77- TL
Uluslararası Yayın Endekslerine Erişim: 360.442,42- TL
Avrupa Üniversiteler Birliği (EUA) : 281.608,14- TL
Yükseköğretimde Avrupa Kalite Güvencesi Kayıt Ajansı: 97.758,10- TL;
Yapılan incelemede, 2021 yılı içerisinde çeşitli uluslararası kuruluşlara toplamda 765.817,43- TL tutarında aidat ve katkı payı ödeyen Yükseköğretim Kurulunun ödeme yükümlülüğü devam eden taahhütlerinin anılan nazım hesaplara alınmadığı, bu nedenle de bilanço dipnotlarında 765.817,43- TL’lik hataya neden olunduğu tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabından, İdare tarafından bulgu konusu hususa iştirak edildiği ve bundan sonra bulgu doğrultusunda işlemlerin yapılacağı anlaşılmasına rağmen bulgu doğrultusunda yapılması gereken muhasebe kayıtlarının yapılmaması sebebiyle İdarenin 2021 yılı Bilançosu dipnotları tam ve doğruyu yansıtmamaktadır.
Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği uyarınca muhasebenin bilgi verme ve izle me görevlerini tam olarak yerine getirebilmesi için; uluslararası kuruluşlara yapılan taahhütlerin 932-Verilen Taahhüt Belgeleri Hesabı ve 933-Verilen Taahhüt Belgeleri Karşılığı Hesabı’nda izlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.