|
ÖZET: Uluslararası kuruluşlara yönelik katkı taahhüt ve ödemelerinin nazım hesaplarda yeterince izlenmediği, 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda vurgulanmıştır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kamu idarelerinin varlık ve yükümlülüklerini izlemek için nazım hesapların kullanılmasını öngörmektedir. Ancak, uluslararası kuruluşlara yapılan katkı ve aidat ödemeleri, taahhüt hesaplarında kaydedilmediği için yalnızca gerçekleşen giderler mali tablolara yansımakta, kalan taahhüt tutarları ise bilançonun dipnotlarında görünmemektedir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, uluslararası kuruluşlara üyelik nedeniyle verilen taahhüt belgelerinin izlenmesi için özel hesaplar tanımlamaktadır. Ancak, 2021 yılı içerisinde bu hesaplara kayıt yapılmaması, taahhütlerin bilanço dipnotlarında yer almamasına yol açmıştır. Kamu idaresi, gerekli hesapların oluşturulduğunu belirtse de, taahhütlerin izlenmemesi muhasebe sisteminin bilgi verme ve izleme işlevini olumsuz etkilemektedir. Sonuç olarak, uluslararası kuruluşlara yapılan taahhütlerin 932-Verilen Taahhüt Belgeleri Hesabı ve 933-Verilen Taahhüt Belgeleri Karşılığı Hesabında düzgün bir şekilde izlenmesi gerekmektedir. Bu durum, muhasebe disiplininin sağlanması ve finansal raporlamanın doğruluğu açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Uluslararası Kuruluşlara Yapılan Katkı Taahhüt ve Ödemelerinin Nazım Hesaplarda İzlenmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Uluslararası kuruluşlara yapılan katkı taahhüt ve ödemeleri taahhüt hesaplarında izlenmemektedir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Nazım hesaplara ilişkin ilkeler” başlıklı 12’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; kamu idarelerinin varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarının dışında muhasebenin bilgi verme ve izleme görevi yüklendiği işlemleri, muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemleri ile gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülüklere ilişkin işlemlerin izlenmesi için nazım hesapların kullanılacağı belirtilmiştir.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “932 Verilen taahhüt belgeleri hesabı” başlıklı 487’nci maddesinde ise; uluslararası kuruluşlara üyelik nedeniyle bu kuruluşların giderlerine katılım payı karşılığı olarak verilen taahhüt belgeleri ile yerine getirilen taahhütlerin izlenmesi için bu hesabın kullanılacağı ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “933-Verilen taahhüt belgeleri karşılığı hesabı”nın düzenlendiği 490’ıncı maddesinde; verilen taahhüt belgeleri karşılığı hesabına, verilen taahhüt belgeleri hesabına yazılan tutarların kaydedileceği belirtilmektedir.
Bakanlık tarafından; uluslararası kuruluşlara üyelik nedeniyle katkı ve aidat gibi ödeme taahhütleri altına girilmektedir. Ancak, uluslararası kuruluşlara ödenen bu tutarlar taahhüt olarak hesaplarda izlenmediğinden; yalnızca yapılan giderler ölçüsünde mali tablolara yansımakta, kalan taahhüt miktarları ise bilançonun dipnotlarında gösterilmemektedir. Söz konusu taahhütlerin ilgili nazım hesaplara kaydedilmesi ve bu kapsamda yapılan ödemelerin de taahhütlerden düşülmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, ödeme yükümlülüğü devam eden taahhütlerin anılan nazım hesaplara alınmadığı, bu nedenle de bilanço dipnotlarında hataya neden olunduğu anlaşılmıştır.
Kamu idaresi cevabında, 932.14-Sağlık Bakanlığı Uluslararası Kuruluşlara Yapılan Katkı Payı ve Üyelik Aidatları ve 933-Verilen Taahhüt Belgeleri Karşılığı Hesaplarının ihdas edildiği ve Bütünleşik Kamu Mali Yönetim ve Bilişim Sistemi üzerinde gerekli tanımlamaların yapıldığı belirtilmiştir. Ancak taahhütlerle ilgili olarak 2021 yılı içerisinde ilgili hesaplara kayıt yapılmaması nedeniyle taahhütler bilanço dipnotlarında yer almamaktadır.
Bu itibarla; Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği uyarınca muhasebenin bilgi verme ve izleme görevlerini tam olarak yerine getirebilmesi için uluslararası kuruluşlara yapılan taahhütlerin 932-Verilen Taahhüt Belgeleri Hesabı ve 933-Verilen Taahhüt Belgeleri Karşılığı Hesabında izlenmesi gerekmektedir.