|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın uluslararası kuruluşlara yapılan üyelik ve katkı payı ödemelerini ilgili nazım hesaplarda izlemekte yetersiz kaldığını ortaya koymuştur. 23.12.2014 tarihli Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 12. maddesi, kamu idarelerinin varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarının dışında, gelecekte doğabilecek hak ve yükümlülüklerin izlenmesi için nazım hesapların kullanılmasını öngörmektedir. Ayrıca, 27.12.2024 tarihli Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 487. maddesi, uluslararası kuruluşlara yapılan ödemelerin taahhüt belgeleri hesabı aracılığıyla takip edilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Denetim bulgularına göre, Bakanlık tarafından 2024 yılı içinde uluslararası kuruluşlara toplam 133.520.110,14 TL tutarında ödeme yapılmış; ancak bu ödemelerin ilgili nazım hesaplarda kaydedilmediği tespit edilmiştir. Bu durum, muhasebe disiplinine aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmektedir. İdare, bu hataların düzeltilmesi amacıyla gerekli yazışmaları yapmıştır. Sonuç olarak, bu hatalı uygulama nedeniyle 2024 yılı Bilanço dipnotlarında 932-Verilen Taahhüt Belgeleri Hesabı ile 933-Verilen Taahhüt Belgeleri Karşılığı Hesabı’nın eksik göründüğü anlaşılmaktadır. |
BULGU: Uluslararası Kuruluşlara Yapılan Üyelik ve Katkı Payı Ödemelerinin İlgili Hesaplarda İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından, uluslararası kuruluşlara üyelik nedeniyle yapılan üyelik veya katkı payı ödemelerinin ilgili nazım hesaplarda takip edilmediği görülmüştür.
23.12.2014 tarihli ve 29214 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Nazım hesaplara ilişkin ilkeler” başlıklı 12’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; kamu idarelerinin varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarının dışında, muhasebenin bilgi verme ve izleme görevi yüklediği işlemleri, muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemleri ile gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülüklerine ilişkin işlemlerini izlemek üzere nazım hesapların kullanılacağı hükme bağlanmaktadır.
27.12.2024 tarih ve 29218 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “932-Verilen Taahhüt Belgeleri Hesabı”nı düzenleyen “Hesabın niteliği” başlıklı 487’nci maddesinde, verilen taahhüt belgeleri hesabı, uluslararası kuruluşlara çağrılabilir sermaye karşılığı, sermaye paylarının değerlerinin korunması karşılığı, kullanılacak krediler karşılığı ve uluslararası kuruluşlara üyelik nedeniyle bu kuruluşların giderlerine katılım payı karşılığı olarak verilen taahhüt belgeleri ile yerine getirilen taahhütlerin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, muhasebenin bilgi verme ve izleme görevi yüklediği işlemler, muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemler ile gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülüklerin nazım hesaplar vasıtasıyla takip edileceği, uluslararası kuruluşlara üyelik nedeniyle yapılan üyelik ödemeleri veya katılım paylarının ya da taahhütlerin verilen taahhüt belgeleri hesabı aracılığıyla nazım hesaplarda ayrıca takip edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemeler neticesinde, Bakanlık tarafından “Uluslararası kuruluşlara üyelik aidatı ödemeleri” ve “uluslararası kuruluşlara katkı ödemeleri” kapsamında 2024 yılı içerisinde toplamda 133.520.110,14 TL tutarında ödeme yapıldığı ancak söz konusu tutarın ilgili nazım hesaplarda takip edilmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen denetim tespiti üzerine İdare tarafından; muhasebe hatalarının düzeltilmesi amacıyla ilgili birimlere ve Muhasebat Genel Müdürlüğüne gerekli yazıların yazıldığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, söz konusu hatalı uygulama sonucunda 2024 yılı Bilanço dipnotlarında, 932-Verilen Taahhüt Belgeleri Hesabı ile 933-Verilen Taahhüt Belgeleri Karşılığı Hesabı eksik gözükmektedir.