|
ÖZET: Umumi hizmet alanlarında, 250 metrekareye kadar inşaat izni verilen muvakkat yapılarla ilgili olarak, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bulgulara ulaşılmıştır. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 33. maddesi gereğince, imar planlarında yer alan ve beş yıllık imar programına dahil olmayan parsellerde, belediye encümeni kararıyla muvakkat inşaat iznine izin verilebileceği belirtilmiştir. Ancak, yapılan denetimlerde, bu alanlarda inşa edilen bazı yapıların 250 metrekare sınırını aştığı tespit edilmiştir.
İkinci Kordon mevkiinde, 1990’lı yıllardan itibaren muvakkat yapılar için izin verilmesine rağmen, imar planının uygulanmadığı ve bu durumun devam ettiği gözlemlenmiştir. Kamu idaresi, 250 metrekareden büyük yapılar için herhangi bir ruhsat verilmediğini belirtse de, bazı yapıların yapı kayıt belgesine sahip olduğu ifade edilmiştir. Ancak, denetimlerde idarenin yeterli bilgi ve belgeye sahip olmadığı ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, imar mevzuatına aykırı olarak inşa edilen bu yapılar için gerekli yaptırımların uygulanması ve denetim süreçlerinin hızlandırılması büyük önem taşımaktadır. İlgili kurumların, bu konudaki çalışmalarını bir an önce tamamlaması gerekmektedir. |
BULGU: Umumi Hizmetlere Ayrılan Yerlerde Öngörülen Alandan Fazla Yapılan Muvakkat Yapılara İlişkin İşlemlerin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Umumi hizmete ayrılmış olan yerlerde 250 metrekareye kadar yapılabilecek olan muvakkat yapıların, daha büyük yapılmış olmasına rağmen, 3194 sayılı İmar Kanunu hükümleri gereği yapılması gereken işlemlerin yaptırılmadığı görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 33’üncü maddesinde;
“ İmar planlarında bulunup da müracaat gününde beş yıllık imar programına dahil olmayan yerlerde; plana göre kapanması gereken yol ve çıkmaz sokak üzerinde bulunan veya 18 inci madde hükümleri tatbik olunmadan normal şartlarla yapı izni verilmeyen veya 13 üncü maddede belirtilen hizmetlere ayrılmış olan ve haklarında bu madde hükmünün tatbiki istenen parsellerde üzerinde yönetmelik esaslarına uygun yapı yapılması mümkün olanlarında sahiplerinin istekleri üzerine belediye encümeni veya il idare kurulu kararıyla imar planı tatbikatına kadar muvakkat inşaat veya tesisata müsaade edilir ve buna dayanılarak usulüne göre yapı izni verilir.
>>
hükmü yer almaktadır.
Bu hükme göre; imar planlarında bulunup da müracaat gününde beş yıllık imar programına dahil olmayan umumi hizmetlere ayrılmış yerlerde bulunan parsel sahiplerinin istekleri üzerine belediye encümenince imar planı tatbikatına kadar muvakkat inşaat veya tesisata müsaade edilebilecek ve buna dayanılarak usulüne göre yapı izni verilebilecektir.
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 61’inci maddesinde;
“ Uygulama imar planlarına göre tamamı veya bir kısmı umumi hizmetlere rastlayan yerler ile Kanunun 18 inci madde hükümleri tatbik olunmadan normal şartlarla yapı izni verilmeyen umumi hizmetlere ayrılan ve müracaat gününde 5 yıllık imar programına dâhil olmayan taşınmazlara, taşınmazın kamu eline geçişi sağlanıncaya kadar muvakkat yapı izni verilebilir.
Muvakkat yapıların toplam yapı inşaat alanı 250 m2‘den, kat adedi 2’den ve bina yüksekliği 7.50 metreden fazla olamaz.”
hükmü yer almaktadır.
Bu hükme göre de yapılabilecek muvakkat yapı en fazla 250 metrekare olacaktır. İmar planı tatbik edilene kadar da parsel sahibi yapıyı kullanabilecektir.
Yapılan incelemelerde ise; İkinci Kordon mevkiinde yer alan ve umumi hizmete ayrılan yerlerdeki parseller için 1990’lı yılardan itibaren muvakkat yapı izni verildiği, günümüze kadar imar planı tatbiki olmadığı için mevcut durumun devam ettiği ve bahsedilen yapıların bir kısmının ilgili mülga yönetmelikte belirtilen 250 metrekarenin üzerinde olduğu tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında özetle; 250 m2 üzerinde herhangi bir ruhsat düzenlenmediğini, bazı yapıların ise yapı kayıt belgesi bulunduğunu ifade etmişlerdir. Ayrıca tespit çalışmalarına da başlanıldığını ifade etmişlerdir. Öncelikle bulgumuzda 250 m2 üzerinde yapı ruhsatı verildiğie dair bir tespit yoktur. Yapılan imalatların anılan metrekarelerin üzerinde olduğuna dair tespit vardır. Bunların bazılarının yapı kayıt belgesi olduğu söylense de yapılan denetimlerde idarenin yeterli bilgi ve belgeye sahip olmadığı tespit edilmiştir. Kaldı ki; idare de çalışmalara başlandığını ifade ederek bulgunun doğruluğunu teyit etmiştir.
İmar mevzuatına aykırı olarak yapılan bu işlemler için gerekli müeyyidelerin uygulanması ve gerekli çalışmalara bir an önce başlanılması gerekmektedir.