|
ÖZET: Üniversite bünyesinde kiraya verilen işletmelerin, özellikle kantin ve kafeteryaların, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının eksik olduğu tespit edilmiştir. İlgili yönetmelik gereği, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işletme açılması yasaktır. Bu durum, kiracıların ruhsat alamaması veya ruhsatlarının iptal edilmesi halinde, kira sözleşmelerinin feshedilmesini ve teminatların gelir kaydedilmesini gerektirir.
Yapılan denetimlerde, kiraya verilen taşınmazlarda faaliyet gösteren işletmelerin hiçbirinin ilgili belediyeden gerekli ruhsatları almadığı gözlemlenmiştir. Kamu idaresinin açıklamasına göre, üniversiteye ait binaların çoğu 1982-2012 yılları arasında inşa edilmiş olup, bu binaların ruhsatları eksiktir. Ancak, 2018 yılında Yapı Kayıt Belgeleri alınmış ve gerekli başvurular yapılmıştır. Sonuç olarak, üniversitenin kiraya verdiği işletmelerin ruhsat durumlarının düzenli olarak takip edilmesi ve ruhsat alamayan işletmelere ait kira sözleşmelerinin feshedilmesi gerekmektedir. Bu süreç, kesin teminatların gelir kaydedilmesi ve cari yıl kira bedellerinin tazminat olarak tahsil edilmesi ile tamamlanacaktır. |
BULGU: Üniversite Bünyesinde Kiraya Verilen İşletmelerde İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarının Bulunmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Üniversite tarafından kiraya verilen ve kantin, kafeterya vb. şekilde faaliyet gösteren işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının bulunmadığı tespit edilmiştir.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in “İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesinde, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemlerin bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı hüküm altına alınmıştır.
Üniversite ile üniversiteye ait işletmeleri kiralayanlar arasında akdedilen matbu kira sözleşmelerinin 11’inci maddesinde de; kiracının işletme ruhsatı alamaması ve her ne sebeple olursa olsun işletme ruhsatının iptal edilmesinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 62’nci maddesine göre tebligat yapmaya gerek kalmaksızın fesih sebebi sayılacağı, kesin teminatın gelir kaydedilip, cari yıl kira bedelinin tazminat olarak tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.
Buna göre, kiracıların işletme ruhsatlarının alıp almadıklarının Üniversite tarafından takip edilmesi ve ruhsat alamayan işletmelere ait kira sözleşmelerinin feshedilerek kesin teminatlarının gelir kaydedilmesi ayrıca cari yıl kira bedellerinin tazminat olarak alınması gerekmektedir.
Kiraya verilen taşınmazlar incelendiğinde kantin, kafeterya vb. işletmelerin faaliyet gösterdiği ancak hiçbirinin ilgili belediyeden faaliyet konularına göre işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadıkları görülmüştür.
Kamu İdaresinin cevabında; Üniversiteye ait binaların çoğunluğunun 1982-2012 yılları arasında yapılmış olması ve binaların ruhsatının ve Yapı Kayıt Belgelerinin bulunmaması nedeniyle kiracıların işyeri açma ve çalışma ruhsatı alamadığı,
Daha sonra 26.10.2018 tarihinde Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı tarafından Yapı Kayıt Belgelerinin alındığı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından düzenlenen Yapı Kayıt Belgesinin de Üniversiteye verildiği,
18.02.2025 tarih E-31427153-756.99-1145388 sayılı yazı ile Konyaaltı Belediyesine gerekli başvuruların yapıldığı, bahse konu başvuru sonrası çarşılar ve diğer binalarda bulunan tüm işletmeler ile iletişime geçilerek işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvuru işlemlerinin yapılması gerektiği hususunun tebliğ edildiği,
Konyaaltı Belediyesinin ilgili müdürlüğü tarafından ruhsatlandırma işlemlerinin devam ettiği ve konunun İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı İhale Şube Müdürlüğü ile Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı Emlak Şube Müdürlüğü tarafından takip edildiği, en kısa sürede ilgili işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı almasının sağlanacağı, almayan veya alıp iptal edilen işletmelerin sözleşmelerinin ise ilgili mevzuat gereğince tebligat yapmaya gerek kalmaksızın fesih edilerek, kesin teminatının gelir kaydedilip, cari yıl kira bedelinin tazminat olarak tahsil edileceği,
İfade edilmiştir.
Sonuç olarak; yukarıda yer alan mevzuat uyarınca, Üniversite tarafından kiraya verilen ve kantin, kafeterya vb. şekilde faaliyet gösteren işletmelerin işyeri açma ve çalışma ruhsatlarını alıp almadıklarının Üniversite tarafından takip edilmesi ve ruhsat alamayan işletmelere ait kira sözleşmelerinin feshedilerek kesin teminatlarının gelir kaydedilmesi ayrıca cari yıl kira bedellerinin tazminat olarak alınması gerekmektedir.