|
ÖZET: Üniversite İktisadi İşletmesine kiraya verilen taşınmazların, İktisadi İşletme tarafından üçüncü şahıslara kiralandığı tespit edilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51’inci maddesi ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili hükümleri, kamu idarelerinin taşınmaz yönetimi ve kiralama işlemlerinin belirli kurallar çerçevesinde, verimlilik ve tutumluluk ilkelerine uygun olarak gerçekleştirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Yapılan denetimlerde, üniversite tarafından kiraya verilen taşınmazların, İktisadi İşletme tarafından izinsiz olarak üçüncü kişilere kiralandığı ortaya çıkmıştır.
Denetim sonuçlarına göre, İktisadi İşletme’nin alt kiracılara daha yüksek bedellerle kiralama yapması, üniversitenin elde etmesi gereken gelirlerin bir kısmının İktisadi İşletme gelirleri arasında yer almasına yol açmış ve üniversitenin hesap verme sorumluluğunu zayıflatmıştır. Kamu idaresi, bu bulgulara katıldığını belirtmiş ve düzeltme işlemlerine başlanıldığını açıklamıştır. Sonuç olarak, üniversite taşınmazlarının İktisadi İşletmeye kiralanmasının ardından, bu taşınmazların üçüncü kişilere kiralanmaması ve üniversite ile İktisadi İşletme arasındaki sözleşmelerde alt kiracı kullanımına dair düzenlemelere yer verilmemesi gerektiği ifade edilmektedir. |
BULGU: Üniversite İktisadi İşletmesine Kiraya Verilen Taşınmazların İktisadi İşletme Tarafından Üçüncü Kişilere Kiralanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 51’inci maddesinin g bendine göre Üniversite İktisadi İşletmesine kiraya verilen taşınmazların İktisadi İşletme tarafından üçüncü kişilere kiralandığı tespit edilmiştir.
5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Mal yönetiminde etkililik ve sorumluluk” başlıklı 48’inci maddesinde kamu idarelerinin, taşınırların yönetimi, kaydı, muhafazası ve kullanımından sorumlu oldukları ve kamu idarelerine ait malları edinme, kiralama, tahsis, yönetim, kullanma ve elden çıkarma işlemlerinin, mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılması gerektiği ifade edilmiştir.
Söz konusu hükümlere göre üniversitelerin taşınmaz kiralamalarını, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na belirtilen usullerle hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapmaları gerekmektedir.
Üniversite tarafından kiraya verilen yerlerle ilgili yapılan denetimde, Üniversitenin özellikli durumları gözetilerek 2886 sayılı Kanun’un 51’inci maddesinin g bendine göre İktisadi İşletmeye kiraya verilmesini uygun gördüğü taşınmazlarının, daha sonra İktisadi İşletme tarafından üçüncü kişilere kiralandığı, Üniversite ile İktisadi İşletme arasında düzenlenen sözleşmelerde kiralanan taşınmazların idarenin izni ile alt kiracıya kullandırabileceğinin düzenlenmiş olduğu, ancak söz konusu izinlerin de alınmadığı tespit edilmiştir.
6098 sayılı Borçlar Kanunu’nun 322’nci maddesinde de yer alan bu hususun 5018 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen hükümleri ile birlikte değerlendirildiğinde istisna ve zorunlu durumlarda hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkeleri kapsamında değerlendirilmesi gerektiği açıktır. İktisadi İşletme tarafından alt kiracılara daha yüksek tutarlarla yapılan kiralamalar ve genel kural haline getirilmiş alt kiracıya kullandırma uygulaması dolayısıyla, Üniversite bünyesine girmesi gereken gelirlerin bir kısmının İktisadi İşletme gelirleri arasında yer almış ve Üniversitenin hesap verme sorumluluğu dışında bırakılmıştır.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespitlere katılınmış, düzeltme işlemlerine başlanıldığı bilgisi verilmiştir.
Sonuç olarak kullanış özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen Üniversite taşınmazlarının İktisadi İşletmeye kiraya verildikten sonra, İktisadi İşletme tarafından daha sonra üçüncü kişilere kiralanmaması, Üniversite ile İktisadi İşletme arasında akdedilen sözleşmelerde alt kiracı kullanımına dair düzenlemelere yer verilmemesi gerekmektedir.