|
ÖZET: Üniversite taşıtlarının izlenmesine yönelik bir kontrol sisteminin kurulmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda, bazı araçlarda araç takip sisteminin eksik olduğu ve bu nedenle araçların görev emri dışında şahsi amaçlarla kullanılıp kullanılmadığının denetlenemediği belirtilmiştir. T.C. Cumhurbaşkanlığı’nın “Tasarruf Tedbirleri” konulu genelgesinde, taşıtların etkin kullanımı ve işletme maliyetlerinin azaltılması için gerekli önlemlerin alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu kapsamda, taşıtların masraflarının düzenli olarak kaydedilmesi ve sürücü performansının izlenmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Araç takip sisteminin yokluğu, hem denetim yetkisini kısıtlamakta hem de idarenin taşıt kullanımını izleme kabiliyetini azaltmaktadır. Bu durum, Cumhurbaşkanlığı genelgesine ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na aykırılık teşkil etmektedir. Kamu kaynaklarının etkili ve verimli kullanımı, üst yöneticilerin sorumluluğundadır ve bu sorumluluğun yerine getirilmesi için harcama yetkilileri ve iç denetçilerle iş birliği yapılması gerekmektedir. Sonuç olarak, üniversite envanterindeki ruhsatlı araçlara bir araç takip sistemi kurulması ve bu sistemin ihale şartnamelerine dahil edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu adımlar, taşıt kullanımının izlenebilirliğini artıracak ve mevzuata uygun hareket edilmesini sağlayacaktır. |
BULGU: Üniversite Kullanımında Bulunan Taşıtların Takibi İçin Kontrol Sistemi Kurulmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Taşıtların bazılarında araç takip sisteminin bulunmadığı dolayısıyla söz konusu araçların görev emri dışında şahsi amaçla kullanılıp kullanılmadığının İdare tarafından takip edilemediği görülmüştür.
T.C. Cumhurbaşkanlığının “Tasarruf Tedbirleri” konulu 2024/7 sayılı genelgesinde, taşıtların verimli kullanımı ile işletme maliyetlerinin asgari seviyeye indirilmesine yönelik gerekli önlemlerin idarelerce alınacağı, bu kapsamda taşıtların masraflarının gider türleri itibarıyla plaka bazında düzenli olarak kayıt altına alınacağı, harcama yetkililerince taşıtların çalışma süresi, güzergâhı, ortalama yakıt tüketim değeri, bakım maliyetleri ve sürücü performansının düzenli olarak izleneceği belirtilmiştir. Öte yandan, söz konusu hükümlerin üst yöneticiler tarafından hassasiyetle izlenip denetleneceği, aksine hareket edenler hakkında ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılacağı belirtilmiştir.
Bu doğrultuda Üniversitenin taşıt kullanımları incelenmiş, taşıtlarda araç takip sisteminin bulunmadığı görülmüştür. Araç takip sisteminin olmaması taşıtların hangi yönde kullanıldıkları noktasında tarafımıza denetim olanağı vermediği gibi İdare tarafından da araçların kullanımlarının izlenememesine neden olmaktadır. Bu durum gerek Cumhurbaşkanlığı genelgesine gerekse 5018 sayılı Kanun’ un ilgili maddelerine aykırılık teşkil etmektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’ nun “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını sağlamanın Kanun’ un amaçlarından birisi olduğu ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8 inci maddesinde; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” denilmiştir.
Yine aynı Kanun’ un 11 inci maddesinde, üst yöneticilerin sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden sorumlu oldukları belirtilmiş olup üst yöneticilerin bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getireceği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat ve açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, kamu taşıtlarının etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden sorumlu kişiler üst yöneticilerdir. Üst yöneticilerin de bu sorumluluğunu harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getireceği ifade edilmiştir. Bu minvalde taşıtların hangi amaçla ve hangi yönde kullanıldıklarının sayılan birimlerce denetlenmesi, mevzuata aykırı olarak kullananlar hakkında da yine mevzuatın öngördüğü yaptırımların uygulanması gerekmektedir.
Kamu idaresince, Üniversite envanterine kayıtlı ruhsatlı araçlara “Araç Takip Sistemi” takılarak taşıt kullanımlarının izlenmesi en kısa sürede sağlanacağı, Ayrıca 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında ihale yoluyla temin edilen hizmet araçları için, yeni yapılacak ihalede şartnamelerde araç takip sistemi bulunması şartına yer verileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, Araç Takip Sistemine ilişkin olarak da gerekli işlemin yapılması gerekmektedir.