|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Mühendislik Fakültesi’nin taşınır sayım cetvelinde sayım noksanlarının bulunmasına rağmen bu noksanların 197 Sayım Noksanları hesabına kaydedilmediğini ve sorumlularının belirlenmediğini ortaya koymuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, sayım noksanlarının geçici olarak kaydedilip izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, bu durumun uygulanmadığı ve sayım noksanlarının sorumlularının tespit edilmediği gözlemlenmiştir.
Yönetmelik, harcama yetkililerinin taşınırların yönetiminden sorumlu olduğunu vurgulamakta ve taşınır kayıtlarının şeffaf bir şekilde tutulmasını sağlamalarını istemektedir. İnceleme sonucunda, 14.600,00 TL değerinde bir taşınır sayım noksanının varlığı tespit edilmiştir. Bu noksanlık, 2021 yılı mali kayıtlarında 197 Sayım Noksanları hesabında yer almamaktadır. Kamu idaresi, bu sayım noksanını 2022 yılı içerisinde kaydetmiş, ancak 2021 mali tablolarında eksiklik oluşmuştur. Sonuç olarak, üniversite birimlerinde yıl sonu itibarıyla tespit edilen sayım noksanlarının, ilgili mali yıl içerisinde 197 Sayım Noksanları hesabına kaydedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu durum, mali tabloların doğruluğu açısından önemli bir eksiklik teşkil etmektedir. |
BULGU: Üniversite Mali Tablolarında Sayım Noksanlarının Yer Almaması ve Sorumlularının Belirlenmemesi
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Mühendislik Fakültesi biriminde taşınır sayım cetvelinde sayım noksanları bulunmasına rağmen sayım noksanlarının 197 Sayım noksanları hesabına kaydedilmediği, sayım noksanlarının sorumlularının belirlenmediği görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 197 Sayım Noksanları Hesabına ilişkin düzenlemeler getiren “Hesabın niteliği” başlıklı 129’uncu maddesiyle
“(1) Sayım noksanları hesabı; yapılan sayımlar sonucunda tespit edilen kasa, döviz, alınan çek, menkul kıymet, stok ve benzeri noksanlıklarının, nedenleri belirleninceye kadar geçici olarak kaydedilip izlenmesi için kullanılır.”
Aynı Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 129’uncu maddesiyle
“(1) Sayım noksanları hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir:”
a) Borç
“1) Sayım sonucunda noksan çıkan değerler kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba borç, ilgili hesap veya hesaplara alacak kaydedilir”.
b) Alacak
“1) Sayım noksanları hesabında kayıtlı tutarlardan sorumluları belirlenenlerin kayıtlı değeri bu hesaba, kayıtlı tutarı ile gerçeğe uygun değeri arasındaki olumlu fark tutarı tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmek üzere 600-Gelirler Hesabına alacak; gerçeğe uygun değeri 140- Kişilerden Alacaklar Hesabına, kayıtlı tutarı ile gerçeğe uygun değeri arasındaki olumsuz fark tutarı 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.”
“2) Sayım noksanları hesabında kayıtlı tutarlardan bulunan veya aynen tazmin edilenler bu hesaba alacak ilgili hesap veya hesaplara borç kaydedilir.”
Hükümleri getirilmiştir.
Yönetmelik maddesinde açıklandığı gibi 197 Sayım noksanları hesabı; yapılan sayımlar sonucunda tespit edilen kasa, döviz, alınan çek, menkul kıymet, stok ve benzeri noksanlıklarının, nedenleri belirleninceye kadar geçici olarak kaydedilip izlenmesi için kullanılan bir hesaptır. Sayım noksanlarının niteliği ve sorumluları belirlendikten sonra 197 Sayım noksanları hesabında yazılı tutarlar ilgili hesaplara kaydedilerek bu geçici hesap kapatılmalıdır.
Söz konusu Yönetmeliğin “Sorumluluk” başlığını taşıyan 5’inci maddesinin (1)’inci bendinde harcama yetkilileri ve taşınır kayıt yetkililerinin sorumlulukları şu şekilde tanımlanmıştır:
“(1) Harcama yetkilileri taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumludur. Harcama yetkilileri taşınır kayıtlarının bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tutulması ve taşınır mal yönetim hesabının hazırlanması sorumluluğunu taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri aracılığıyla yerine getirir…”
Yönetmeliğin “Taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri” başlıklı 6’ncı maddesinde ise taşınır kayıt yetkililerinin görev ve sorumlulukları sayılmıştır. “Muhasebe yetkililerinin taşınır hesabına ilişkin görev ve sorumlulukları” başlıklı 8’inci maddesinde de muhasebe yetkililerinin taşınır hesabına ilişkin görev ve sorumlulukları açıklanmıştır.
Taşınır kayıtlarında yapılan incelemede; Üniversite Mühendislik Fakültesi biriminde tutulan taşınır sayım cetvelinde 253.03.06.99-170 taşınır ürün kodunda kayıtlı ışık kaynağı sistemi adlı taşınır için 14.600,00-TL değerli taşınır sayım eksikliğinin var olduğu kayıt altına alınmıştır. Bu sayım noksanlığı tutarının 2021 yılı kayıtlarında 197.05 hesap kodunda kaydı bulunması gerektiği halde bulunmadığı görülmüştür.
Kamu idaresi tarafından söz konusu sayım noksanı 13.05.2022 tarih ve 2022/4405 yevmiye ile 197 Sayım Noksanları hesabına kaydedilmiş olup sayım noksanına ilişkin belirlenen sorumlu adına 13.05.2022 tarih ve 2022/4406 yevmiye kaydı ile de kişi borcu dosyası açılarak muhasebe kayıtlarına alınmıştır.
Sonuç olarak; üniversite harcama birimi taşınır mal yönetim hesabı cetvelinde bulunan 14.600,00-TL değerindeki taşınır sayım noksanının sorumluları belirlenmiş, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri gereği olarak 197 Sayım Noksanları Hesabında kaydı mali yıl bitiminden sonra 2022 yılı içerisinde yapılmıştır. Bu nedenle 2021 mali tablolarında 197 Sayım Noksanları Hesabı 14.600,00-TL eksiktir. Üniversite birimlerinde yıl sonu itibariyle tespiti yapılan sayım noksanlarının 197 Sayım noksanları hesabına ilgili mali yıl itibariyle kaydedilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.