Üniversite Nam ve Hesabına Yapılan İşlerin Muhasebeleştirilmemesi (Sayıştay)

BULGU: Üniversite Nam ve Hesabına Yapılan İşlerin Muhasebeleştirilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) ile Üniversite arasında imzalanan 10.12.2009 tarihli Protokol kapsamında yapılan işlerin tamamının muhasebe kayıtlarına alınmadığı ve mali tabloda gösterilmediği görülmüştür.
Taraflar arasında imzalanan Protokol kapsamında Üniversitenin ihtiyacı olan “eğitim- öğretim binaları, idari binalar, sosyal tesisler ve lojmanların” TOKİ tarafından ihale edilerek Üniversitenin nam ve hesabına yaptırılması kabul edilmiştir.
Bu amaçla TOKİ, 14.09.2011 tarihinde 35.750.000,00 TL, 20.04.2017 tarihinde 108.350.000,00 TL ve 16.12.2019 tarihinde de 140.000.000,00 TL olmak üzere üç farklı yüklenici ile toplam 284.100.000,00 TL’lik sözleşme imzalamıştır. Bu sözleşmelerden 14.09.2011 tarihli ihale kapsamında yapılan işlerin bedeli TOKİ’ye ödenmiştir.
31.12.2022 tarihine kadar TOKİ tarafından; 108.350.000,00 TL’lik iş kapsamında toplam 7 adet hakediş düzenlenmiş, bunlardan 1, 2, 3, 4, 6 ve 7 numaralı hakedişler ödenmiş, 5 numaralı hakediş ödenmemiş, 140.000.000,00 TL’lik iş kapsamında toplam 22 adet hakediş düzenlenmiş, bunlardan 1, 2, 3, 4, 6, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 16 ve 17 numaralı hakedişler ödenmiş, 5, 7, 15, 18, 19, 20, 20 ek 1 ve 20 ek 2 numaralı hakedişler ise ödenmemiştir.
Ayrıca, imzalanan Protokolün 6’ncı maddesi kapsamında TOKİ’ye toplam 16.252.500,00 TL avans ödemesi yapılmıştır. Söz konusu avansın 31.12.2022 tarihine kadar yapılan işler sebebiyle tamamen mahsup edilmesi gerekirken 10.431.547,26 TL mahsup edilmiş, kalan 5.820.952,74 TL 2023 yılına aktarılmıştır.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 39’uncu maddesinde;
“Anahtar teslimi götürü bedel esasına göre yapılan işlerin bedelleri, ihale dokümanında öngörülen ilerleme yüzdeleri üzerinden sözleşmesinde ve eklerinde yazılı esaslara göre ödenir.”
“Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça her ayın ilk beş işgünü içinde düzenlenir. Yüklenici başvurmadığı takdirde idare, en çok üç ay içinde, tek taraflı olarak hakediş düzenleyebilir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci günü düzenlenir.”
“İşe başlanıldığı tarihten itibaren meydana getirilen işler, yapı denetim görevlisi tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte ölçülür ve bulunan miktarlar sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna dahil edilir.”
“Her hakediş tutarından, bir evvelki hakediş tutarı çıkarıldıktan sonra kalan tutara idarece ilgili mevzuata göre hesaplanacak Katma Değer Vergisi eklendikten sonra bulunan miktardan sözleşmede yazılı kesintiler, varsa yüklenicinin idareye olan borçları ve cezalar ile kanunen alınması gereken vergiler kesilir. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalanıp idareye verildiği tarihten başlamak üzere en geç otuz gün içinde onaylandıktan sonra otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere sözleşmesinde farklı bir süre belirtilmemiş ise on beş gün içinde de ödeme yapılır.” denilmektedir.
TOKİ ile yapılan Protokol sebebi ile yukarıda ifade edilen yükümlülükler TOKİ ile yüklenicilerini bağlamaktadır. TOKİ tarafından Üniversiteye gönderilen hakedişlerde yapılan imalatlar kümülatif olarak yer almaktadır. Her hakedişteki muhtemel hataların bir sonraki hakedişte düzeltilme imkanı bulunmakta olup bu süreç kesin hesap çıkarılıncaya kadar devam etmektedir. Bu durumda; örnek olarak 6 ve 8 numaralı hakedişler 2020 yılında ödenmiş olmasına rağmen kendilerinden önce düzenlenen 5 ve 7 numaralı hakedişlerin halen ödenmemiş olması hakediş düzenleme ve ödeme sistemiyle örtüşmemektedir.
Fatura ve eki hakedişlerin TOKİ tarafından düzenleniş sırasına uyulmadan ödenmesi, yapılan imalat ve işlemlerin muhasebeleştirilmemesine, haliyle 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı, 259 Yatırım Avansları Hesabı ile 329 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabında hata ve eksikliklere sebep olmuştur.
Tablo 5: Ödenen Hakedişler

Tablo 6: Ödenmeyen Hakedişler

(Tablolarda italik olarak yazılan hakediş bilgileri 108.350.000,00 TL’lik iş kapsamında düzenlenen hakedişleri göstermektedir.)
Yukarıdaki tablodan da anlaşılacağı üzere, TOKİ tarafından düzenlenen hakediş sırasına uyulmadan önceki hakedişlerin bekletilip sonraki hakedişlerin ödenmesi sonucunda 2022 mali yılı Bilançosunda 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı ile 329 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı 96.213.121,47 TL eksik, 259 Yatırım Avansları Hesabı ise 5.820.952,74 TL fazla raporlanmıştır.