|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite öğrencilerine Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü aracılığı olmaksızın doğrudan “Eğitim Yardımı” adı altında nakdi ödeme yapıldığını ortaya koymuştur. 5102 sayılı Yükseköğrenim Öğrencilerine Burs Kredi Verilmesine İlişkin Kanun’un 2. maddesi, yalnızca Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu’nun belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde burs veya kredi verilmesine olanak tanımaktadır. Bu bağlamda, diğer kamu kurumlarının öğrencilere doğrudan nakdi yardım yapması yasal olarak mümkün değildir.
Anayasa Mahkemesi’nin K.2008/165 sayılı kararı ile belediyeler de dahil olmak üzere kamu kurumlarının öğrencilere burs veya benzeri yardımlar yapma yetkisi iptal edilmiştir. Bu durum, belediyelerin sosyal hizmet ve yardım kapsamında yükseköğrenim öğrencilerine doğrudan nakdi yardım yapamayacaklarını net bir şekilde ortaya koymaktadır. Kamu İdaresi, bu tür yardımların yalnızca Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü aracılığıyla gerçekleştirilebileceğini belirtmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, 2024 yılı içerisinde lisans ve ön lisans öğrencilerinin ailelerine toplamda 3.206.000,00 TL nakdi yardım yapıldığı tespit edilmiştir. Ancak, bu yardımların eğitim masraflarını karşılamak amacıyla yapıldığı ifade edilse de, yasal mevzuat gereği doğrudan nakdi yardım yapılamayacağı açıktır. Dolayısıyla, yardıma muhtaç öğrencilere yönelik desteklerin Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü üzerinden gerçekleştirilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Üniversite Öğrencilerine Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü Aracılığı Olmaksızın Eğitim Desteği Adı Altında Ödeme Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü aracılığı olmaksızın lisans ve ön lisans düzeyinde eğitim gören üniversite öğrencilerinin ailelerine “Eğitim Yardımı” adı altında doğrudan nakdi ödeme yapıldığı görülmüştür.
5102 sayılı Yükseköğrenim Öğrencilerine Burs Kredi Verilmesine İlişkin Kanun’un 2’nci maddesinde, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunun, yurt içinde yükseköğrenim gören ve bu Kanun’a göre çıkarılacak yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dâhilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs veya kredi verebileceği; bütçenin transfer tertibinden yardım alan kuruluşların, kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan kurumların ve diğer tüm kamu kurum ve kuruluşlarının yükseköğrenim öğrencilerine burs, kredi ve nakdî yardım adı altında herhangi bir ödeme yapamayacağı; ilgili mevzuatları gereği burs veya kredi verilmesini öngördükleri yükseköğrenim öğrencilerinin, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumuna bildirilmesi gerektiği; genel bütçeli daireler ve katma bütçeli idareler ile Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu dışında kalan kurum ve kuruluşlarca bildirilen öğrencilere ödeme yapılabilmesi için bu kurum ve kuruluşlarca gerekli meblağın, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumunca belirlenen ödeme tarihinden en geç otuz gün öncesine kadar Kurum hesabına yatırılacağı hükümleri yer almaktadır.
Anayasa Mahkemesinin K.2008/165 sayılı Kararıyla, maddenin ikinci paragrafında parantez içinde yer alan “belediyeler hariç” ifadesi Anayasa’ya aykırı bulunarak iptal edildiğinden belediyeler dâhil kamu kurumlarınca üniversite öğrencilerine burs ve benzeri adlar altında ödeme yapılması imkânı kalmamıştır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri göz önüne alındığında, belediyelerce görev ve sorumlulukları içinde yer alan sosyal hizmet ve yardım kapsamında sayılabilecek yükseköğrenim öğrencilerine yönelik nakdi yardımları, adı ne olursa olsun doğrudan yapamayacakları açıktır. Kamu İdaresince bu amaca hizmet etmek amacıyla ayrılmış ödenek, ancak Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü aracılığıyla kullanılabilir.
Yapılan incelemede üniversite öğrencilerine nakit olarak eğitim desteği ödemesi yapılacağı ve yararlanmak isteyenlerin aileleri aracılığıyla başvuruda bulunmaları gerektiğine dair duyuru yapılarak başvuruda bulunan lisans ve ön lisans öğrencilerinin ailelerine 2024 yılı içerisinde 3.206.000,00 TL ödeme yapıldığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, söz konusu nakdi yardımın burs olarak değil eğitim masraflarına destek amacıyla yapıldığı belirtilmiş olsa da sosyal yardım kapsamında sayılabilecek eğitim masraflarını karşılama adı altında doğrudan nakdi yardım yapılamayacağı açıktır.
Kamu İdaresi tarafından yardıma muhtaç öğrencilere verilecek burs ya da yardımların Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü aracılığıyla yapılması gerekmektedir.