ÖZET: Üniversite personelinden hastane özel oda fark bedellerinin alınmamasıyla ilgili olarak Döner Sermaye Yürütme Kurulu tarafından alınan karar, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda yer almıştır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 73. maddesi, sözleşmeli sağlık hizmeti sunucularının belirlenen standartların üzerindeki otelcilik hizmetleri için ilave ücret talep edebileceğini belirtmektedir. Ayrıca, 4736 sayılı Kanun ve Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmeleri Yönetmeliği, kamu kurumlarının hizmet bedellerinde indirim yapılamayacağını vurgulamaktadır.

Trakya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulu, 29.03.2010 tarihli toplantısında, tüm üniversite personelinden hastane hizmetleri için fark ücreti alınmaması yönünde bir karar almıştır. Ancak, bu kararın mevcut mevzuat hükümleriyle çeliştiği ve işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler kapsamına girmediği değerlendirilmektedir. Denetimlerde, bu karar doğrultusunda hastanede fark ücreti talep edilmediği tespit edilmiştir.

Kamu idaresi, üniversite personelinin motivasyonunu artırmanın önemine değinerek, bu konuda gerekli tedbirlerin alınacağını bildirmiştir. Ancak, mevcut mevzuat çerçevesinde, kamu kaynaklarının daha etkin kullanımı için bu Yürütme Kurulu kararının gözden geçirilmesi gerekmektedir.

BULGU: Üniversite Personelinden Hastane Özel Oda Fark Bedellerinin Alınmaması Konusunda Yürütme Kurulu Kararı Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi (Hastane) otelcilik faaliyetlerinden kaynaklı fark bedellerin Üniversite personelinden alınmaması konusunda Döner Sermaye Yürütme Kurulu kararı alındığı görülmüştür.

16.06.2006 tarih ve 26200 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 73’üncü maddesinde; sözleşmeli sağlık hizmeti sunucuları, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından belirlenmiş standartların üstündeki talepleri karşılayan otelcilik hizmetleri genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden belirlenen hizmet fiyatlarının üç katını geçmemek üzere ilâve ücret alınabileceği hüküm altına alınmıştır.

24.03.2013 tarih ve 28597 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği’nin (SUT) “Otelcilik hizmetlerinde ilave ücret uygulaması” başlıklı 1.9.4’üncü maddesinde sözleşmeli sağlık hizmeti sunucularının, asgari banyo, TV ve telefon bulunan; 2 yataklı odalarda sundukları otelcilik hizmetleri için SUT eki EK-2/B Listesinde 510.010 kod ile yer alan “Standart yatak tarifesi” işlem bedelinin 1,5 katını, tek yataklı odalarda ise 3 katını geçmemek üzere kişilerden ilave ücret alabileceği, günübirlik tedavi kapsamındaki işlemler sırasında verilen otelcilik hizmeti için ise en fazla SUT eki EK-2/B Listesinde yer alan “Gündüz yatak tarifesi” işlem bedelinin 3 katına kadar ilave ücret alınabileceği düzenlemesi yapılmıştır.

19.01.2002 tarih ve 24645 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 1’inci maddesinde genel bütçeye dahil daireler ile katma bütçeli idareler, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan fonlar, kefalet sandıkları, sosyal güvenlik kuruluşları, genel ve katma bütçelerin transfer tertiplerinden yardım alan kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile müesseseleri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, özel bütçeli kuruluşlar, özelleştirme işlemleri tamamlanıncaya kadar, 24.11.1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanuna tâbi kuruluşlar ve özel hukuk hükümlerine tâbi, kamunun çoğunluk hissesine sahip olduğu kuruluşlar, kamu banka ve kuruluşları ile bunlara bağlı iş yerleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanamayacağı hükme bağlanmıştır.

18.06.2020 tarih ve 31159 sayılı Yükseköğretim Kurumları Döner Sermaye İşletmelerinin Kurulmasına İlişkin Yönetmelik’in “Fiyatların tespiti” başlıklı 5’inci maddesi 2’nci fıkrasında da 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun hükümlerine göre, döner sermaye işletmesine bağlı birimler tarafından üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarifenin uygulanmayacağı düzenlemesi yapılmıştır.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden kamu idaresi sağlık hizmet sunucuları tarafından belirlenmiş standartların üstündeki talepleri karşılayan otelcilik hizmetleri için genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerden belirlenen hizmet fiyatlarının üç katını geçmemek üzere ilâve ücret alınabileceği, işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarifenin uygulanmayacağı anlaşılmaktadır.

Yapılan denetimlerde, Trakya Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Yürütme Kurulunun 29.03.2010 tarih ve 06 sayılı toplantısında tüm Üniversite personelinden hastanenin yatak, oda ve refakatçi fark ücretinin alınmaması yönünde karar alınmış ve bu Karar doğrultusunda Hastanede fark ücret gerektiren otelcilik faaliyetlerinden yararlanan Üniversite personeli ve yakınlarından herhangi bir ücret alınmadığı anlaşılmaktadır. Bu indirim işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirim kapsamında olmadığından alınan Karar’ın yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygun olmadığı değerlendirilmektedir.

Kamu İdaresi cevabında Üniversite personelinin motivasyonu artırmada ve kurum aidiyetini pekiştirmede önemli olduğu değerlendirilen bu hususla ilgili gerekli tedbir ve kararın alınacağı bilgisi verilmiştir.

Bu itibarla, söz konusu mevzuat hükmü göz önüne alındığında kamu kaynaklarında artışa engel olunmasına sebebiyet veren söz konusu Yürütme Kurulu kararının revize edilmesi gerekmektedir.